Historio di Fidji

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez

La unesma habitanti di Fidji arivis a l'insuli posible ante o cirkum 3500 til 1000 yari aK. Posible Lapita populo o l'ancestri di Polineziani koloniigis l'insuli por unesma foyo. Kun 1000 kilometri di extenso de esto til westo, Fidji esas lando di multa lingui, e diversa populi establisis su en o ekmigris de l'insuli. Dum yarcenti, unika Fidjiana kulturo developis.

Nederlandana Abel Tasman esis l'unesma Europana qua vizitis la teritorio, en 1643. Unesma permananta Europana koloniigo komencis en la 19ma yarcento: unesma kristana misionisti arivis en arkipelago en 1830, ed en 1840 unesma Usana expediciono arivis en insuli.

Fidjiana militero, 1870.

Seru Epenisa Cakobau divenis rejulo di Fidji en 1852. Quankam il deziris impedar Britaniani okupar Fidji, ye la 10ma di oktobro 1874 l'arkipelago submisesis. Britaniani adportis Indiana laboristi por verkar en plantacerii di sukrokano.

En 1942 l'arkipelago havis 210 mil habitanti, di qui 94 mil esis Indiani, 102 mil nativa fidjiani, 2 mil Chiniani e 5 mil Europani[1].

Fidji divenis nedependanta de Unionita Rejio ye la 10ma di oktobro 1970. Depos nedependo, demokratiala guvernerio interruptesis du foyi en 1987, da stato-stroki. La duesma stato-stroko abolisis la monarkio e adoptis la republiko.

En 1990 nova konstituco augmentis dominacajo di rasala Fidjiani en la politiko. En respondo, aparis Group Against Racial Discrimination, opozanta grupo qua defendis l'aboliso di 1990 konstituco e riadopto di 1970 konstituco. Lietnanto Sitiveni Rabuka, komandero di la duesma stato-stroko en 1987 divenis chefministro di lando en 1992. Pos tri yari, il establisis komiso por revizar la konstituco, ed en 1997 nuna konstituco adoptesis kun la suporto di Fidjiani ed Indo-Fidjani. Pos ta reformi Fidji esis riadmisita en Commonwealth.

En 1999 l'unesma Indo-Fidjiana chefministro, Mahendra Chaudhry elektesis, ma en la stato-stroko ye la 19ma di mayo 2000 il kidnapesis kun altra 35 deputati da George Speight,dum civila stato-stroko. En atempto por augmentar lia povo dum la krizo e kontrolar la situeso lore prezidanto Kamisese Mara remplasis Chaudhry ye la 27ma di mayo. Malgre to, ye 29 di mayo komodoro Frank Bainimarama forcis Mara renuncar.

Du sedicii okuris en militala bazi en 2000, pos la renunco di Mara: en Sukunaivalu la 7ma di julio, ed en Queen Elizabeth Barracks la 2ma di novembro. Bainimarama akuzis ex-chefministro Sitiveni Rabuka di instigar la revolti. L'akuzi impedis Rabuka divenar ambasadisto di Fidji en Usa.

Referi[redaktar | edit source]

  1. TIME. World Battlefronts: Yanks in the Cannibal Islands.


Historio di Oceania
Australia | Fidji | Est-Timor | Kiribati | Marshall Insuli | Federata Stati di Mikronezia | Nova-Zelando | Palau | Papua-Nova-Guinea | Samoa | Salomon Insuli | Tonga | Tuvalu | Vanuatu