Porto Alegre

De Wikipedio
Jump to navigation Jump to search
Porto Alegre
Montagem de porto alegre 2.jpg
Kelk imaji pri Porto Alegre.
Bandeira de Porto Alegre.svg Porto Alegre (RS) - Brasao.png
Standardo di Município de Porto Alegre Blazono di Município de Porto Alegre
Lando: Flag of Brazil.svg Brazilia
Stato: Rio Grande do Sul
Informo:
Latitudo: 30°01'58" S
Longitudo: 51°13'48" W
Altitudo: 10 m
Surfaco: 497 km²
Habitanti: 1 484 941 (2017)
Denseso di habitantaro: 2.989,72 hab./km²
Disto de Brasília: 2 121 km
Urbestro: Nelson Marchezan Jr. (PSDB)
Mapo:
Mapo di Porto Alegre
L'urbo di Porto Alegre.

Porto Alegre esas chef-urbo di Braziliana stato Rio Grande do Sul. Segun statistiki de 2017, ol havis 1 484 981 habitanti. Lua totala surfaco esas 497 km². Lua metropolala regiono havas cirkume 4 276 475 habitanti,[1] esante la 5ma maxim populizita metropolala regiono di Brazilia. Porto Alegre e lua metropolala regiono koncentras multa industrii, komerco e servadi.

En 2007 Porto Alegre konsideresis "urbo sen iliterateso" dal Ministerio pri Eduko Braziliana. Ta agnosko donesas ad urbi ube plua kam 96% ek la habitantaro esas alfabetizata. Segun la demografiala kontado di 2000, nur 3,3% de la habitantaro ne savis lektar o skribar.[2] La du maxim bona universitati del urbo anke konsideresis en 2006 la du maxim bona universitati de la Suda Regiono di Brazilia: l'Universitato Federala di Rio Grande do Sul (Universidade Federal do Rio Grande do Sul - UFRGS) e la Pontifikala Universitato Katolica (Pontifícia Universidade Católica - PUC-RS).

Historio[redaktar | redaktar fonto]

L'anciena kirko di Santa Maria e la palaco dil guberniestro, ambe konstruktita c. 1770.

La regiono di Porto Alegre ja habitesis da indijena grupi de adminime 11.000 yari ante nun. Cirkum la yaro 1000, l'indijeni tapuia ekpulsesis de ibe da indijena grupi de raso Tupi, qui venis de Amazonia.

La regiono apartenis a Hispania segun la traktato di Tordesillas, de 1494. Tamen, kande la kroni Portugalana e Hispana unionesis, Portugalani e lia decendanti komencis explorar la regiono. Kande li arivis a la regiono, ol habitesis dal indijeni Karijo, qui sklavigesis da kolonigiisti de Portugalana origino.

Pos la Traktato di Madrid de 1750, Portugal recevis definitive la regiono de Hispania. La rejulo Portugalana imperis ke 4.000 familii de Acori sendesis a la regiono por koloniigar ol, ma fakti nur 1.000 pari sendesis. Porto Alegre fondesis ye la 26ma di marto 1772 da Acoriana kolonigiisti. En 1798 l'urbo havis 3.000 habitanti, ed en 1814 li ja esis 6.000.

Ye la 27ma di agosto 1808 Porto Alegre promocesis a "vilajo" ed en 1812 ol divenis chef-urbo di la kapitanio São Pedro do Rio Grande do Sul, qua divenis la nuna stato Rio Grande do Sul kande la republiko prokamesis. Kun la kresko di vicina urbi, Porto Alegre balde divenis importanta komercala centro di la regiono.

En 1822 Porto Alegre divenis urbo. Pose, komencis arivar l'unesma enmigranti Germana, qui instalis fabrikerii, restorerii e komerceyi. Pro la mala ekonomiala stando di la kapitanio e l'alta imposti, en 1835 komencis la milito di Farrapos kontre la centrala guvernerio imperiala di Brazilia. En 1836 l'imperiala trupi okupis Porto Alegre, qua pose asiejesis tri foy, til 1838. Malgre la kresko dil habitantaro dum ta epoko, la surfaco dil urbo nur expansesis pos 1845, kande la milito finis, e la murego qua cirkondis ol demolisesis.[3]

De 1865 til 1870 dum la milito di Paraguay, Porto Alegre esis la maxim granda urbo Braziliana proxim de la zoni di kombati. L'urbo recevis pekunio del guverno imperiala, telegrafo, e lua portuo e kazerni modernigesis. Du yari pos finir la milito, en 1872, inauguresis l'unesma linei di tramveturi.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Porto Alegre kun la Lago Guaíba, dum sunokusho.

La reliefo di Porto Alegre esas anciena, kun roki evante 2 til 2,4 miliardi di yari. Existas 40 kolini en lua perimetro, e la mezvalora altitudo dil urbo esas 10 metri. La maxim alta punto (la kolino Santana) jacas 331 metri super la marala nivelo.

En la lokala hidrografio la maxim importanta loko esas la lago (lokale nomizita rio, to esas, "fluvio") Guaíba. En la lago Guaíba ekfluas la riveri qui trairas la urbo ed existas plaji di dolca aquo, malgre ke ne uzebla por balnar, pro la poluteso.

La klimato di Porto Alegre esas subtropikala (Cfa segun la klimatala klasifikuro di Köppen). La proximeso dil lago Guaíba augmentas la humideso dil urbo. La mezavalora temperaturo en julio (vintro) esas 13,8°C, dum ke la temperaturo en januaro (somero) esas 24,7°C.

La mezavalora yarala pluvozeso esas 1425,4 mm, e la maxim pluvoza monati esas junio, julio e septembro, kun mezavalore 141,3 mm single.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. (30ma di agosto 2016) Região Metropolitana de Porto Alegre é a 5ª mais populosa do país. Zero Hora.
  2. (20ma di junio 2007) "Porto Alegre é destaque na erradicação do analfabetismo" (en Portugalana). Comunicação Social da Prefeitura de Porto Alegre.
  3. Baptista, Maria Teresa Paes Barreto. José Lutzenberger no Rio Grande do Sul: Arquitetura, Ensino, Pintura (1920-1951). Porto Alegre: PUC-RS, 2007. pp. 8-9
Administrala Centro dil stato, e monumento memoriganta Acoriana enmigrado.
La portuo di Porto Alegre.