Kornwalana linguo

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Kornwalana linguo
(Kernewek, Kernowek)
Parolata en: Kornwal
Regiono: Europa
Nombro di parolanti: 3,500
Rango:
Klasifikuro: Indo-Europana linguaro
 Kelta lingui
  Britonika lingui
   Kornwalana
Oficala stando
Oficala linguo en: Unionita Rejio
Regulata da: Cornish Language Partnership
Kodi
ISO 639-1: kw
ISO 639-2: cor
Cornish Language Shift.svg
Retroiro dil Kornwala linguo.
Videz anke: Indo-Europana linguaroLinguaro

La Kornwalana linguo esas Britonika linguo, parolata en Kornwal. Ol havas 80% simileso kun la Bretoniana ed 75% kun la Walsana, parolata en sama insulo.

Historio[redaktar | edit source]

Du mil yari ante nun, la habitanti en Britania, exter norda Skotia, parolis en simila varianti di Kelta linguo. Cirkume 9ma yarcento, la linguo en sud-westa Britania, en Kornwal, divenis distingata de la Walsana linguo. La frua stando di la Kornwalana linguo ne esas bone konocata, ma en 15ma yarcento ol esis retretinta avan la Angliana linguo; en la westo on parolis nur Kornwalane, ma esta Kornwal esis bilingua. Existis kelka Kornwalana literaturo: oli precipue konsistis de religiala teatraji, qui docis naraci ek la Biblo. Nula Kornwalana tradukuro di la Biblo existis.

Monumento a Dolly Pentreath

La Kornwalana linguo konsideresis kom linguo di la basa klasi. Kande imprimita libri apareskis, on produktis nula libri en la Kornwalana. En 1547, dum la regno di Edward 6ma, impero publikigesis ke esez nur Angla oficii en kirki en Kornwal. Lo efektigis rebeleso da Korwalani qui refuzis la nova oficii. La rebelanti vinkesis, e la evento probable hastigis la desaparo di la linguo. Cirkume 1600, nur poka personi en la extrema westo di la peninsulo konocis nulo de la Angla linguo.

Esis ula eruditi qui parkomprenis lore ke la linguo balde extingesos, e li studiis ol ed olua skarsa literaturo. Parti de la Biblo tradukesis, ed en 1707 aparis gramatiko-libro. Tamen ca atenco esis tro tarda por rivivigar la linguo. En 1777 mortis Dolly Pentreath, qua segun legendo esis la lasta indijeno qua parolis Kornwalane. Pose, la linguo esis konocata nur segunquante kelka personi rimemoris vorti e frazi de sua genitori.

Tamen la linguo esis nultempe tote obliviata; esis kelka entuziasmanti en la 19ma yarcento qui studiis la skribata linguo; ol esas nuntempe ankore studiata e parolata da kelki.

[https://www.academia.edu/5323710/A_Brief_History_of_the_Cornish_Language_its_Revival_and_its_Current_Status Ferdinand, Siarl (2013). Brief History of the Cornish language, its Revival and its Current Situation. ''E-Keltoi'', Vol. 2, 2 Dec. pp. 199–227]