Portugalana linguo

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Commons-emblem-trademark-issue.svg
Ica artiklo bezonas revizo gramatikala. – Ka vu povas helpar ni revizar ica artiklo?
Portugalana linguo
(Português)
Parolata en: Andora, Angola, Brazilia, Kabo Verda, Est-Timor, Guinea Bisau, Luxemburgia, Makau, Mozambik, Namibia, Portugal, Sao Tome e Principe, India, Sud-Afrika, Suisia, Usa ed altra stati (1ma e 2ma linguo)
Regiono: Europa Ocidentala, Amerika, Afrika, Azia
Nombro di parolanti: 176 milioni (1ma linguo), 218 milioni (1ma e 2ma linguo)
Rango: 5
Klasifikuro: Indo-Europana
 Romana lingui
  Westala grupo
   Gala-Ibera-Romana lingui
    Portugalana
Oficala stando
Oficala linguo en: Portugal, Brazilia, Angola, Kabo Verda, Guinea Bisau, Mozambik, Sao Tome e Principe ed Est-Timor
Regulata da: Instituto Internacional de Língua Portuguesa, CPLP
Kodi
ISO 639-1: pt
ISO 639-2: por
Map-Lusophone World.png
Loki ube la portugalana parolesas.
Videz anke: Indo-Europana linguaroLinguaro

Portugalana linguo esas latinida linguo parolata en multa landi, exemple Portugal, Angola, Mozambik e Brazilia.

Ol esas unu ek la oficala lingui di l'Europana Uniono, di Mercosul, di l'Unioni di Sud-Amerikana Nacioni, di l'Organizuro di Amerikana Stai, di l'Afrikana Uniono e dil Lusofona landi. Kun 272,8 milioni di parolanti, ol esas la kinesma maxim parolata linguo en la mondo, la triesma en l'ocidentala misfero e la maxim parolata en la suda hemisfero dil Tero.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

La Portugalana originesis en quo hodie esas Galisia e nordo di Portugal, ida dil Vulgara Latino qua introduktis en la westo di Iberia du mil yari ante nun.

Suda parto di Rejio di Galicia nedependigis, nominesinta Komtio di Portugal (Condado Portucalense) en 1095 (rejio ek 1139). Samatempe kam Galicia diminutis, Portugal gradope expansis sude (Konquesto di Lisboa en 1147) e difuzis la linguo sude kun Reconquista e, plu tarda, kun Portugala deskovri, a Brazilia, Afrika ed altra parti dil mondo. La Portugalana uzesis, ne sole en urbi konquestita dal Portugalani, ma da lokala guvernisti en lua kontakti kun potenta extranjeri. En ca epoko, la Portugalana influis super plura lingui.

Dum l'Ero di la deskovri, Portugalana maristi portis lua linguo a distinta loki. Explorado sequesis da koloniigo di nova landi da la Portugalan Imperio, e, kom rezulto, la Portugalana expansis tra la mondo. Brazilia e Portugal esas l'unika landi ube la matrala linguo esas la Portugalana. La linguo esas anke uzata en l'antiqua Portugalana kolonii di Mozambik, Angola, Guinea Bisau, Sao Tome e Principe en Afrika e Timor-Leste, Makau e Goa en Azia.

Konocata kam "linguo di Camões" (a língua de Camões en homajo a unu di la maxim konocata verkisti di Portugal, Luís Vaz de Camões, autoro di Os Lusíadas) ed "la lasta floro dil Lazio" (a última flor do Lácio, uzata en la soneto da Braziliana Olavo Bilac). Miguel de Cervantes, la konocata Hispan autoro, konsideris la linguo kam "dolca ed agreabla".

Gramatiko[redaktar | redaktar fonto]

Gramatiko, morfologio e sintaxo di Portugalana esas sama al gramtiko di l'altra Latinida lingui, specale la Galisiana ed anka le Hispaniana. La Portugalana esas linguo relative sintetika e flexiva.

Sustnativi, adjektivi, pronomini ed artikli esas modere flexionata: ol existas du generi (maskulino e fiminino ) e du numeri (singularo e pluralo). Gramatikala kazo di lua pralinguo, la Latina, perdis, ma personala pronomi ankore dividesas en tri precipua tipi di formo: subjekto, objekto dil verbo ed objekto dil preposiciono. MAjoritato dil substantivi ed adjektivi povas havar multa diminutiva od augmentantiva sufixi e la majoritato dil adjektivi povas havar "superlativa" derivacionala sufixo. Normale l'adjektivi sequas la substantivi.

La verbi esas tre flexionata: ol existas tri tempi (pasato, prezento e futuro), tri modi (indikativo, subjuntivo ed imperativo), tri apekti (perfektivo, imperfektivo e progresivo), du voci (aktiva e pasiva) e flexionata infinitivo.

Fonologio[redaktar | redaktar fonto]

Konsonanti dil Portugalana
Bilabiali Labio-
dentali
Dental/
Alveolari
Palato-
Alveolari
Palatali Velari Uvulari/
Glotali
Nazali m n ɲ
Klusilo p b t d k ɡ
Frikativi f v s z ʃ ʒ ʁ
Laterali l ʎ
Vibranti ɾ

Extera ligili[redaktar | redaktar fonto]

Flag of Europe.svg Oficala lingui di Europana Uniono Flag of Europe.svg
Angliana | Bulgariana | Chekiana | Daniana | Estoniana | Finlandana | Franciana
Germaniana | Grekiana | Hispaniana| Hungariana | Irlandana | Italiana | Latviana
Lituaniana | Maltana | Nederlandana| Poloniana | Portugalana | Romaniana
Slovakiana | Sloveniana | Suediana
Fonto: Pagino di Europana Uniono