San-Tome e Principe

De Wikipedio
(Ridirektita de Sao Tome e Principe)
Salti al navigilo Irez a serchilo
San-Tome e Principe
República Democrática de São Tomé e Príncipe
Flag of Sao Tome and Principe.svg Coat of arms of São Tomé and Príncipe.svg
Standardo di San-Tome e Principe Blazono di San-Tome e Principe
Nacionala himno:
Independência Total
LocationSaoTomeAndPrincipe.png
Urbi:
Chefurbo: San-Tome
· Habitanti: 53 570 (2003)
Precipua urbo: San-Tome
Lingui:
Oficala lingui: Portugalana
Guvernerio:
Tipo: Republiko
· Prezidanto: Evaristo Carvalho
· Chefministro: Jorge Bom Jesus
Surfaco: (183ma granda)
· Totala: 964 km²
· Aquo: 0 %
Habitanti: (199,7ma granda)
· Totala: 199 910[1] (2016)
· Denseso di habitantaro: 171 hab./km²
Plusa informi:
Valuto: Dobra
Veho-latero: dextre
ISO: ST
STP
678
Reto-domeno: .st*
Precipua religio: Kristanismo
Oficala retosituo: http://www.saotome.st/


San-Tome e Principe esas lando ed arkipelago proxim la marbordo di centr-westal Afrika. San-Tome signifikas en Portugalana 'Santa Tomaso'.

Bazala fakti pri San-Tome e Principe.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Historio di San-Tome e Principe

L'insulo San-Tome deskovresis dal Portugalani ye la 21 di decembro 1471, dio di Santa Tomaso. L'unesma kolonieto establisesis sucese en 1493, da Portugalana Álvaro Caminha. Príncipe deskovresis en 1472 e lua koloniigo komencis en 1500, lor kun individui "nedezirinda" en Portugal, exemple judi. Dum ta epoko komencis la kultivo di sukrokano.

San-Tome e Principe divenis nedependanta de Portugal ye la 12 di julio 1975.

Politiko[redaktar | redaktar fonto]

Prezidantala palaco en San-Tome.

San-Tome e Principe esas parlamentala republiko. La chefo di stato esas la prezidanto, qua elektesas direte dal populo per sekreta votado, por 5-yara mandato. Nun esas Evaristo Carvalho. La chefo di guverno esas la chefministro, qua indikesas dal prezidanto. La chefministro indikas l'altra 14 ministri. La nuna chefministro esas Jorge Bom Jesus.

La legifala povo konsistas ek sigla chambra parlamento, nomizita Assembléia Nacional ("Nacional Asemblitaro"), qua havas 55 membri, qui elektesas dal populo por 5 yari. Depos 1990, pos modifiko en la konstituco, permisesis la kreado di opozanta partisi. L'insulo Principe havas politikal autonomeso e regionala guverno.

La judiciala povo esas nedependanta del altra du povi. La maxim alta korto esas la Supra korto, konsistanta ek 5 judiciisti, qui indikesas dal Parlamento.

La nuna konstituco di San-Tome e Principe promulgesis ye la 25ma di januaro 2003 ed efikeskis ye la 29ma di januaro sam yaro. Ol konsistas ek 160 artikli.[2] L'unesma konstituco, adoptita en 1975 pos la nedependo, havis 49 artikli.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

San-Tome e Principe esas la min granda lando di Afrika. Príncipe jacas 250 km e San-Tome jacas 300 km weste de la litoro di Gabon. La maxim alta monto di lando havas 2,024 metri di altitudo.

Lua klimato esas equatorala en la litoro, kun intensa pluvo-quanto. La precipua fluvio di la lando, jacanta en San-Tome, esas Ió Grande. La fluvio Papagaio esas la maxim longa de Principe.[3] Existas multa altra rivereti, ma nulo esas navigebla, pro la mikreso di la lando.

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Ekonomio di San-Tome e Principe

Demografio[redaktar | redaktar fonto]

Habitantaro di San-Tome e Principe, 1961 til 2003
Adulti e pueri proxim skolo, en San-Tome.

Segun statistiki de The World Factbook por julio 2018, San-Tome e Principe havis 204 454 habitanti. L'etniala grupi esas: mestici, Angolares (decendanti de Angolana sklavi), forros (decendanti de sklavi liberigita), decendanti de libera laboristi de Angola, Mozambik e Kabo Verda, Europani (nome Portugalani) ed Aziani (nome Chiniani).[4]

La linguo oficala esas Portugalana, parolata da 98,4% de la habitantaro. Altra lingui parolata esas Forro, parolata da 36,2%, kreola linguo de Kabo Verda (8,5%), Franca (6,8%), Angolar (6,6%), Angla (4,9%), Lunguie (1%), e 2,4% parolas altra lingui.[4] La maxim multa habitanti parolas plu kam 1 linguo. Preske 96% de la habitantaro rezidas en San-Tome.

La procento di habitantaro segun religio esas: katolikismo (55,7%), Adventisti (4,1%), Asemblo di Deo (3,4%), Nov Apostoliki (2,9%), Maná (2,3%), Universal Eklezio dil Rejio di Deo (2%), Testi di Jehova 1,2%, altri (6,2%), sen informo (1%), e 21,2% praktikas nula religio.[4] Existas mikra, ma kreskanta, komunitato di Mohamedani.

Kulturo[redaktar | redaktar fonto]

Ica seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. Vua helpo esas bonvenanta!

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. World Population Prospects: The 2017 Revision. United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. URL vidita ye la 10ma di septembro 2017.
  2. Constituição da República de São Tomé e Príncipe. URL vidita ye la 21ma di julio 2019.
  3. http://www.ppa.pt/wp-content/uploads/2016/10/S.-Tome-Principe_site.pdf
  4. 4,0 4,1 4,2 Africa::Sao Tome and Principe - The World Factbook. CIA. URL vidita ye la 21ma di julio 2019.


Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii
Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra
Nedependi ne agnoskata
Somalilando | Puntlando