Zimbabwe

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Zimbabwe
Republic of Zimbabwe
Flag of Zimbabwe.svg Coat of arms of Zimbabwe.svg
Flago di Zimbabwe Blazono di Zimbabwe
Nacionala devizo:
{{{Devizo}}}
Nacionala himno:
Kalibusiswe Ilizwe
leZimbabwe
(en Ndebele)
Simudzai Mureza wedu
WeZimbabwe
(en Shona)
[[File:{{{Audio_ligilo}}}]]
LocationZimbabwe.svg
{{{Imajo_informo}}}
Urbi:
Chefurbo: Harare
· Habitanti: 1,600,000 (2006)
· Dato: {{{Dato_chefurbo}}}
· {{{TituloChefurbo2}}}: {{{Chefurbo2}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo2}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo2}}}
· {{{TituloChefurbo3}}}: {{{Chefurbo3}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo3}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo3}}}
Precipua urbo: Harare
· Habitanti: {{{Lojanti_precipua}}}
Linguo:
Oficala linguo: {{{Oficala_linguo}}}
Lingui:
Oficala lingui: Angliana
Nacionala linguo: {{{Nacionala_linguo}}}
Nacionala lingui: {{{Nacionala_lingui}}}
Regionala linguo: {{{Regionala_linguo}}}
Regionala lingui: {{{Regionala_lingui}}}
Etnii:
· {{{Etnii_procenti}}} {{{Etnii}}}
· {{{Etnii2_procenti}}} {{{Etnii2}}}
· {{{Etnii3_procenti}}} {{{Etnii3}}}
· {{{Etnii4_procenti}}} {{{Etnii4}}}
· {{{Etnii5_procenti}}} {{{Etnii5}}}
· {{{Etnii6_procenti}}} {{{Etnii6}}}
· {{{Etnii7_procenti}}} {{{Etnii7}}}
· {{{Etnii8_procenti}}} {{{Etnii8}}}
· {{{Etnii9_procenti}}} {{{Etnii9}}}
· {{{Etnii10_procenti}}} {{{Etnii10}}}
Demonimo: {{{Demonimo}}}
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Robert Mugabe
· Prezidisto (serbo): {{{Serbiana_prezidisto}}}
· Prezidisto (kroato): {{{Kroatiana_prezidisto}}}
· Prezidisto (Bosno): {{{Bosniana_prezidisto}}}
· Ko-princi: {{{Ko-princi}}}
· Ko-princi: {{{Chefi_di_la_Kongreso_dil_Populo}}}
· General-guverniestro: {{{Generala_guverniestro}}}
· [[{{{Nomo_listo_chefo_guverno}}}|{{{Titulo_chefo_guverno}}}]]: {{{chefo_guverno}}}
Legifantaro: [[{{{Legifantaro}}}]]
Historio:
· {{{Historio}}}: {{{Historio_dato}}}
· {{{Historio2}}}: {{{Historio2_dato}}}
· {{{Historio3}}}: {{{Historio3_dato}}}
· {{{Historio4}}}: {{{Historio4_dato}}}
· {{{Historio5}}}: {{{Historio5_dato}}}
Surfaco: (60ma granda)
· Totala: 390,580 km²
· Aquo: 1%
Habitanti: (73ma granda)
· Totala: 12,973,808[1] (2012)
· Denseso di habitantaro: 26 hab./km²
KLP (KPP):
· Totala: {{{KLP_KPP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_KPP_segun_persiono}}}
KLP:
· Totala: {{{KLP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_segun_persiono}}}
Gini: ([[{{{Gini_yaro}}}]])
{{{Gini_chanjo}}} {{{Gini}}}
{{{Gini_valoro}}} · {{{Gini_rango}}}
IHD: ([[{{{IHD_yaro}}}]])
{{{IHD_chanjo}}} {{{IHD}}}
{{{IHD_valoro}}} · {{{IHD_rango}}}
Pluse informi:
Valuto: Dolaro di Zimbabwe
· Abreviuro: {{{Abreviuro}}}
· Simbolo: {{{Simbolo}}}
Tempo-zono: {{{Tempo_zono}}}
· Somero tempo: {{{Somero_tempo}}}
Dato-formato: {{{Dato_formato}}}
Veho-latero: {{{Veho_latero}}}
Telefono-kodexo: {{{Telefono_kodexo}}}
ISO: {{{ISO}}}
{{{ISO2}}}
{{{ISO3}}}
Reto-domeno: .zw
Reto-domeni: {{{Reto_kodi}}}
{{{Reto_kodo2}}}
{{{Reto_kodo3}}}
{{{Reto_kodo4}}}
{{{Reto_kodo5}}}
Precipua religio: kristanismo (67,5%)
Oficala retosituo: {{{Oficalaretosituo}}}

Zimbabwe esas lando en sudest-Afrika. Lua vicina landi esas:

Bazala fakti pri Zimbabwe.

Historio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Historio di Zimbabwe.

En 1888 Cecil Rhodes recevis de Lobengula, rejo di ndebele-populo, la yuro por minar. Pos kelka yari, britaniani fondis kolonio, qua recevis nomo Rhodesia.

En 1965 Ian Smith proklamis Zimbabwe nedependanta de Unionita Rejio sub la nomo Rhodesia ed instalis apartheid-rejimo. Interna milito kontre apartheid komecis. Kun fino di la milito, la nedependo di Zimbabwe agnoskesis en 1980.

En 2000 guvernerio komencis repartisar tereni qui apartenis a blanki inter negri.

Politiko[redaktar | edit source]

Zimbabwe esas prezidantala republiko. La chefo di stato e la chefo di guvernerio esas la prezidanto. De 1987 til nun esas Robert Mugabe. Lua partiso, Zimbabwe African National Union – Patriotic Front, konocita kom ZANU-PF, dominacas Zimbabwe de la nedependo. En 1987 Mugabe, lore chefministro, modifikis la konstituco di lando e transformis ol en prezidantala republiko. Lua partiso ZANU ganis tota l'elekti delore. En 1990 l'opozanta partiso Zimbabwe Unity Movement - ZUM - recevis nur 20% de votado. En 1995 preske tota opozantaro boikotis l'elekto, e ZANU ganis preske tota la sideyi en la parlamento. En 2000 l'opozantaro decidis nove partoprenar en l'elekto e ganis 57 sideyi, nur 5 min kam ZANU.[2]

En 2013 Zimbabwe rikreis la Senato, pos konstitucala chanji qui eventis en 2005. La Senato nune havas 93 membri. La Domo dil Asemblo (House of Assembly) havas 210 membri.

Geografio[redaktar | edit source]

Elefanto en Hwange Nacionala Parko.

La teritorio di Zimbabwe jacas inter latitudi 15º e 23º S e longitudi 25º e 34º E. Granda parto di lando formacesas da platajo centrala kun altitudi inter 1,200 e 1,600 metri, qua krucumas lando de nordwesto til sudwesto. La maxim alta monto di lando esas Nyangani, kun 2,592 metri di altitudo. La maxim basa punto di lando - 162 metri di altitudo - jacas ube fluvii Runde e Save renkontras.

Lua klimato esas tropikala, e la pluvoza sezono esas de fino di oktobro til marto. L'altitudo influas super la klimato. La mezvalora temperaturi esas 21.1ºC en januaro e 15.6º en julio. Omnayare la mezvalora pluvo esas 890 mm e 610 mm en basa tereni.

Victoria aquofalo (Victoria Falls) esas importanta turistala atrakto en Zambezi fluvio, la precipua di lando. En sudo, Limpopo fluvio separas Zimbabwe de Sudafrika.

Ekonomio[redaktar | edit source]

Merkato en Mbare, Harare.
Exquisite-kfind.png Videz anke: Ekonomio di Zimbabwe.

L'exportacajo di minerali - inkluzite oro, l'agrokultivo (specale maizo, soyo e tabako) e turismo esas la precipua fonti di extera revenui di Zimbabwe. La feldo di diamenti en Marange, deskovrita en 2006, konsideresas un di la precipua deskovraji di diamanti en plu kam un yarcento.[3]

Lando ne uzas propra monetaro depos aprilo 2009. Vicee, Dolaro di Usa, Sudafrikana rand, Chiniana yuan ed altra uzesas.

Demografio[redaktar | edit source]

Zimbabwe havas 12.97 milion habitanti.[1] Segun Mondala organizuro di saneso de l'Unionita Nacioni la mezvalora viv-expekto por viri esis 56 yari dum ke por mulieri esis 60 yari en 2012. La demografio di Zimbabwe afektesis da granda morto-quanto kauzata per AIDS.

Kulturo[redaktar | edit source]

La populala musik-ritmi di Zimbabwe esas chimurenga (nacionala muziko), rumba, salsa, soukous e rock and roll.

Cetera aferi[redaktar | edit source]

Commons
Commons havas kontenajo relatante a:


Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sud-Afrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii

Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra

Ne agnoskata nedependesi
Somalilando | Puntlando
  1. 1.0 1.1 Census Results in Brief. Zimbabwe National Statistical Agency. URL vidita ye 25 August 2013.
  2. Frankel, Matthew. "Myanmar Boycott is Misguided", The Brookings Institution, 26 di mayo 2010.
  3. "Diamond company in trouble with Harare MPs", Independent Online,South Africa 2 February 2010.