Zimbabwe

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Zimbabwe
Republic of Zimbabwe
Flag of Zimbabwe.svg Coat of arms of Zimbabwe.svg
Flago di Zimbabwe Blazono di Zimbabwe
Nacionala devizo:
{{{Devizo}}}
Nacionala himno:
Kalibusiswe Ilizwe
leZimbabwe
(en Ndebele)
Simudzai Mureza wedu
WeZimbabwe
(en Shona)
[[File:{{{Audio_ligilo}}}]]
LocationZimbabwe.svg
{{{Imajo_informo}}}
Urbi:
Chefurbo: Harare
· Habitanti: 1,600,000 (2006)
· Habitanti: {{{Habitanti_chefurbo}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo}}}
· {{{TituloChefurbo2}}}: {{{Chefurbo2}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo2}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo2}}}
· {{{TituloChefurbo3}}}: {{{Chefurbo3}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo3}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo3}}}
Precipua urbo: Harare
· Habitanti: {{{Lojanti_precipua}}}
Linguo:
Oficala linguo: {{{Oficala_linguo}}}
Lingui:
Oficala lingui: Angliana
Nacionala linguo: {{{Nacionala_linguo}}}
Nacionala lingui: {{{Nacionala_lingui}}}
Regionala linguo: {{{Regionala_linguo}}}
Regionala lingui: {{{Regionala_lingui}}}
Etnii:
· {{{Etnii_procenti}}} {{{Etnii}}}
· {{{Etnii2_procenti}}} {{{Etnii2}}}
· {{{Etnii3_procenti}}} {{{Etnii3}}}
· {{{Etnii4_procenti}}} {{{Etnii4}}}
· {{{Etnii5_procenti}}} {{{Etnii5}}}
· {{{Etnii6_procenti}}} {{{Etnii6}}}
· {{{Etnii7_procenti}}} {{{Etnii7}}}
· {{{Etnii8_procenti}}} {{{Etnii8}}}
· {{{Etnii9_procenti}}} {{{Etnii9}}}
· {{{Etnii10_procenti}}} {{{Etnii10}}}
Demonimo: {{{Demonimo}}}
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Robert Mugabe
· Prezidanto (serbo): {{{Serbiana_prezidanto}}}
· Prezidanto (kroato): {{{Kroata_prezidanto}}}
· Prezidanto (Bosno): {{{Bosna_prezidanto}}}
· Ko-princi: {{{Ko-princi}}}
Chefo di la Kongreso dil Populo: {{{Chefi_di_la_Kongreso_dil_Populo}}}
· Generala-guberniestro: {{{Generala_guberniestro}}}
· [[{{{Nomo_listo_chefo_guverno}}}|{{{Titulo_chefo_guverno}}}]]: {{{chefo_guverno}}}
Legifantaro: [[{{{Legifantaro}}}]]
Historio:
· {{{Historio}}}: {{{Historio_dato}}}
· {{{Historio2}}}: {{{Historio2_dato}}}
· {{{Historio3}}}: {{{Historio3_dato}}}
· {{{Historio4}}}: {{{Historio4_dato}}}
· {{{Historio5}}}: {{{Historio5_dato}}}
Surfaco: (60ma granda)
· Totala: 390,580 km²
· Aquo: 1%
Habitanti: (73ma granda)
· Totala: 12,973,808[1] (2012)
· Totala: {{{Habitanti}}} (2012)
· Denseso di habitantaro: 26 hab./km²
· Denseso di habitantaro: {{{Denseso di habitantaro}}} hab./km²
KLP (KPP):
· Totala: {{{KLP_KPP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_KPP_segun_persiono}}}
KLP:
· Totala: {{{KLP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_segun_persiono}}}
Gini: ([[{{{Gini_yaro}}}]])
{{{Gini_chanjo}}} {{{Gini}}}
{{{Gini_valoro}}} · {{{Gini_rango}}}
IHD: ([[{{{IHD_yaro}}}]])
{{{IHD_chanjo}}} {{{IHD}}}
{{{IHD_valoro}}} · {{{IHD_rango}}}
Pluse informi:
Valuto: Dolaro di Usa, Rand, ed altra
· Abreviuro: {{{Abreviuro}}}
· Simbolo: {{{Simbolo}}}
Tempo-zono: {{{Tempo_zono}}}
· Somero tempo: {{{Somero_tempo}}}
Dato-formato: {{{Dato_formato}}}
Veho-latero: {{{Veho_latero}}}
Telefono-kodexo: {{{Telefono_kodexo}}}
ISO: {{{ISO}}}
{{{ISO2}}}
{{{ISO3}}}
Reto-domeno: .zw
Reto-domeni: {{{Reto_kodi}}}
{{{Reto_kodo2}}}
{{{Reto_kodo3}}}
{{{Reto_kodo4}}}
{{{Reto_kodo5}}}
Precipua religio: kristanismo (67,5%)
Oficala retosituo: {{{Oficalaretosituo}}}


Zimbabwe esas lando en sudest-Afrika. Lua vicina landi esas:

Bazala fakti pri Zimbabwe.

Historio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Historio di Zimbabwe.

En 1888 Cecil Rhodes recevis de Lobengula, rejulo dil populo Ndebele, la yuro por minar. Pos kelka yari, Britaniani fondis kolonio, qua recevis nomo Rodesia.

En 1965 Ian Smith proklamis Zimbabwe nedependanta de Unionita Rejio sub la nomo Rodesia ed instalis apartheid-rejimo. Interna milito kontre apartheid komencis. Lor la fino di la milito, la nedependo di Zimbabwe agnoskesis en 1980.

En 2000 la guvernerio komencis distributar a negri tereni qui apartenis a blanki.

Politiko[redaktar | edit source]

Zimbabwe esas prezidantala republiko. La chefo di stato e la chefo di guvernerio esas la prezidanto. De 1987 til nun lu esas Robert Mugabe. Lua partiso, Zimbabwe African National Union – Patriotic Front, konocata kom ZANU-PF, dominacas Zimbabwe de la nedependo. En 1987 Mugabe, lore chefministro, modifikis la konstituco di la lando e transformis ol a prezidantala republiko. Lua partiso ZANU vinkis omna elekti delore. En 1990 l'opozanta partiso Zimbabwe Unity Movement - ZUM - recevis nur 20% de la voti. En 1995 preske la tota opozantaro boikotis l'elekto, e ZANU ganis preske omna plasi en la parlamento. En 2000 l'opozantaro decidis itere partoprenar l'elekto e ganis 57 plasi, nur 5 minuse kam ZANU.[2]

En 2013 Zimbabwe rikreis la Senato, pos konstitucala chanji qui eventis en 2005. La Senato nune havas 93 membri. La Domo dil Asemblo (House of Assembly) havas 210 membri.

Geografio[redaktar | edit source]

Elefanto en Nacionala Parko Hwange.

La teritorio di Zimbabwe jacas inter latitudi 15º e 23º S e longitudi 25º e 34º E. Granda parto de la lando konsistas ek platajo centrala kun altitudi inter 1,200 e 1,600 metri, qua krucumas la lando de nordwesto til sudwesto. La maxim alta monto di la lando esas Nyangani, alta de 2,592. La maxim basa punto di la lando - alta de 162 metri - sidas ube fluvii Runde e Save kunfluas.

Lua klimato esas tropikala, e la pluvoza sezono eventas del fino di oktobro til marto. L'altitudo influas la klimato. La mezvalora temperaturi esas 21.1ºC en januaro e 15.6º en julio. Omnayare la mezvalora pluvo esas 890 mm e 610 mm sur basa tereni.

L'aquofalo di Victoria (Victoria Falls) esas importanta turistala atrakto di la fluvio Zambezi, la precipua en la lando. En la sudo, fluvio Limpopo separas Zimbabwe de Sudafrika.

Ekonomio[redaktar | edit source]

Merkato en Mbare, Harare.
Exquisite-kfind.png Videz anke: Ekonomio di Zimbabwe.

L'exportaco di minerali - inkluzite oro, agrokultivo (precipue maizo, soyo e tabako) e turismo esas la precipua fonti di extera revenui di Zimbabwe. La diamanto-feldo en Marange, deskovrita en 2006, judikesas kom un de la precipua deskovraji di diamanti en plu kam un yarcento.[3]

La lando ne uzas propra moneto depos aprilo 2009. Vicee, Dolaro di Usa, Sudafrikana rand, Chiniana yuan ed altri uzesas.

Demografio[redaktar | edit source]

Zimbabwe havas 12.97 milion habitanti.[1] Segun Mondala organizuro di saneso di l'Unionita Nacioni la mezvalora viv-expekto por viri esis 56 yari, e por mulieri esis 60 yari en 2012. La demografio di Zimbabwe afektesis da granda morto-quanto produktata da AIDS.

Kulturo[redaktar | edit source]

La populala musik-ritmi di Zimbabwe esas chimurenga (nacionala muziko), rumba, salsa, soukous e rock and roll.

Referi[redaktar | edit source]

  1. 1.0 1.1 Census Results in Brief. Zimbabwe National Statistical Agency. URL vidita ye la 25 August 2013.
  2. Frankel, Matthew. "Myanmar Boycott is Misguided", The Brookings Institution, 26 di mayo 2010.
  3. "Diamond company in trouble with Harare MPs", Independent Online,South Africa 2 February 2010.
Commons
Commons havas kontenajo relatante a:


Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii
Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra
Nedependi ne agnoskata
Somalilando | Puntlando