Equatorala Guinea

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Equatorala Guinea
República de Guinea Ecuatorial
République de Guinée Équatoriale
Flag of Equatorial Guinea.svg Coat of arms of Equatorial Guinea.svg
Flago di Equatorala Guinea Blazono di Equatorala Guinea
Nacionala himno:
Caminemos pisando la senda
LocationEquatorialGuinea.svg
Urbi:
Chefurbo: Malabo
· Habitanti: 33.000 (2001)
Precipua urbo: Malabo
Lingui:
Oficala lingui: Hispana, Franca
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Teodoro Obiang Nguema Mbasogo
· Chefa ministro: Francisco Pascual Obama Asue
Surfaco: (144ma granda)
· Totala: 28.050 km²
· Aquo: neglijebla %
Habitanti: (159ma granda)
· Totala: 1 222 442[1] (2014)
· Denseso di habitantaro: 43,57 hab./km²
Pluse informi:
Valuto: Centr-Afrikana Franko CFA
Veho-latero: dextre
ISO: GQ
GNQ
226
Reto-domeno: .gq*
Precipua religio: kristanismo (88,4%)


Equatorala Guinea esas lando qua jacas en central Afrika. Ol kompozesas ek 5 oceanala insuli ed 1 kontinental enklavo (Río Muni). Lua vicina landi esas Kamerun norde, Gabon este e sude, e weste jacas Oceano Atlantiko. La chef-urbo Malabo jacas an l'insulo Bioko.

La lando-nomo probable devenas del Berbera vorto aguinau, signifikante 'nigra-pela homi'.

Bazala fakti pri Equatorala Guinea.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Historio di Equatorala Guinea

Bantua tribui enmigris vers la nuna kontinentala regiono di Equatorala Guinea inter la 17ma e la 19ma yarcento. Ta grupi formacis le Bubi, qui enmigris a Bioko.

On kredas ke Portugalan explorero Fernando Pó, dum voyajo vers India, deskovris l'insulo Bioko en 1472. Portugal koloniigis l'insuli Bioko (antee nomizita insulo Fernando Poo) e Annobon en 1474.

En 1778 Portugal cedis a Hispania la du insuli, altra vicina insuli e komercal yuri en kontinentala teritorio kambie de teritorii en Sud-Amerika. De 1778 til 1810 Equatorala Guinea administresis kom parto di Vicerejio di la Fluvio Plata, kun sideyo en Buenos Aires.

En 1844 la regiono divenis konocita kom Territorios Españoles del Golfo de Guinea Ecuatorial (Hispana Teritorii en la Gulfo di Equatorala Guinea). En 1885 la kontinentala regiono (Río Muni) divenis Hispaniana protektorato, pose kolonio en 1900.

Equatorala Guinea divenis nedependanta de Hispania ye la 12ma di oktobro 1968.

Politiko[redaktar | redaktar fonto]

Equatorala Guinea esas republiko. La chefo di stato e la chefo di guvernerio esas la prezidanto, nune Teodoro Obiang Nguema Mbasogo. La konstituco di 1982 donas granda povo a la prezidanto: lu povas editar yuri per dekreti, ed anke indikas la chefa ministro, nune Francisco Pascual Obama Asue.

Obiang montras poka toleremeso pri l'opozantaro. Malgre ol nominale esas demokratio, l'elekti konsideresas simulita. De 1979 til nun existis adminime 12 probi pri stato-stroko.

La parlamento havas unika chambro, la Chambro di Populala Reprezentanti (Cámara de Representantes del Pueblo), kun 100 membri.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Mapo di Equatorala Guinea.

Equatorala Guinea konsistas ek un teritorio (Río Muni) en l'Afrikana kontinento, inter Kamerun en nordo, e Gabon en esto ed en sudo, e kin insuli: Bioko, Corisco, Annobón, Elobey Chico ed Elobey Grande. Bioko, ube jacas la chef-urbo Malabo, jacas 40 km sude de Kamerun.

Equatorala Guinea havas tropikala klimato kun diferenta sika e pluvoza sezoni: de junio til agosto Río Muni esas sika e Bioko esas pluvoza; de decembro til februaro l'inverso eventas. La temperaturo en Bioko varias de 16ºC til 33ºC dum la yaro. Yarala mezvalora pluvo en Bioko varias de 1,930 mm en Malabo til 10,920 mm en Ureka. Río Muni ordinare esas plu sika.[2]

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Equatorala Guinea

Demografio[redaktar | redaktar fonto]

La maxim multa habitanti havas bantua origino. Le Fang, la precipua raso (80% de la habitantaro), originis de la kontinento. Le Bubi esas 15% de la habitantaro ed originis de Bioko.

Kulturo[redaktar | redaktar fonto]

Equatorala Guinea produktas poka populara muziko. Simile ad altra Afrikana regioni, stili soukous e makossa esas populara, ed anke reggae e rock.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

Commons
Commons havas kontenajo relatante a:
  1. Ehate Tomi presenta el Censo de Población de Guinea Ecuatorial
  2. Nations Encyclopedia. Nations Encyclopedia (10 di aprilo 2011). URL vidita en 5 di mayo 2013.


Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii
Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra
Nedependi ne agnoskata
Somalilando | Puntlando