Komori

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Komori
اتحاد القمر
Union des Comores
Udzima wa Komori
Flag of the Comoros.svg Coat of arms of Comoros.svg
Flago di Komori Blazono di Komori
Nacionala devizo:
{{{Devizo}}}
Nacionala himno:
Udzima wa ya Masiwa
[[File:{{{Audio_ligilo}}}]]
LocationComoros.svg
{{{Imajo_informo}}}
Urbi:
Chefurbo: Moroni
· Habitanti: 53.420 (2003)
· Habitanti: {{{Habitanti_chefurbo}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo}}}
· {{{TituloChefurbo2}}}: {{{Chefurbo2}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo2}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo2}}}
· {{{TituloChefurbo3}}}: {{{Chefurbo3}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo3}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo3}}}
Precipua urbo: Moroni
· Habitanti: {{{Habitanti_precipua}}}
Linguo:
Oficala linguo: {{{Oficala_linguo}}}
Lingui:
Oficala lingui: araba, franciana, shikomoriana
Nacionala linguo: {{{Nacionala_linguo}}}
Nacionala lingui: {{{Nacionala_lingui}}}
Regionala linguo: {{{Regionala_linguo}}}
Regionala lingui: {{{Regionala_lingui}}}
Etnii:
· {{{Etnii_procenti}}} {{{Etnii}}}
· {{{Etnii2_procenti}}} {{{Etnii2}}}
· {{{Etnii3_procenti}}} {{{Etnii3}}}
· {{{Etnii4_procenti}}} {{{Etnii4}}}
· {{{Etnii5_procenti}}} {{{Etnii5}}}
· {{{Etnii6_procenti}}} {{{Etnii6}}}
· {{{Etnii7_procenti}}} {{{Etnii7}}}
· {{{Etnii8_procenti}}} {{{Etnii8}}}
· {{{Etnii9_procenti}}} {{{Etnii9}}}
· {{{Etnii10_procenti}}} {{{Etnii10}}}
Demonimo: {{{Demonimo}}}
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Azali Assoumani
· Prezidanto (serbo): {{{Serbiana_prezidanto}}}
· Prezidanto (kroato): {{{Kroata_prezidanto}}}
· Prezidanto (Bosno): {{{Bosna_prezidanto}}}
· Ko-princi: {{{Ko-princi}}}
Chefo di la Kongreso dil Populo: {{{Chefi_di_la_Kongreso_dil_Populo}}}
· Generala-guberniestro: {{{Generala_guberniestro}}}
· [[{{{Nomo_listo_chefo_guverno}}}|{{{Titulo_chefo_guverno}}}]]: {{{chefo_guverno}}}
Legifantaro: [[{{{Legifantaro}}}]]
Historio:
· {{{Historio}}}: {{{Historio_dato}}}
· {{{Historio2}}}: {{{Historio2_dato}}}
· {{{Historio3}}}: {{{Historio3_dato}}}
· {{{Historio4}}}: {{{Historio4_dato}}}
· {{{Historio5}}}: {{{Historio5_dato}}}
Surfaco: (178ma granda)
· Totala: 2.235 km²
· Aquo: neglijebla%
Habitanti: (159ma granda)
· Totala: {{{Lojanti}}} (2005)
· Totala: 798.000 (2005)
· Denseso di habitantaro: {{{Lojanto-denseso}}} hab./km²
· Denseso di habitantaro: 275 hab./km²
KLP (KPP):
· Totala: {{{KLP_KPP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_KPP_segun_persiono}}}
KLP:
· Totala: {{{KLP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_segun_persiono}}}
Gini: ([[{{{Gini_yaro}}}]])
{{{Gini_chanjo}}} {{{Gini}}}
{{{Gini_valoro}}} · {{{Gini_rango}}}
IHD: ([[{{{IHD_yaro}}}]])
{{{IHD_chanjo}}} {{{IHD}}}
{{{IHD_valoro}}} · {{{IHD_rango}}}
Pluse informi:
Valuto: Komoriana Franko
· Abreviuro: {{{Abreviuro}}}
· Simbolo: {{{Simbolo}}}
Tempo-zono: {{{Tempo_zono}}}
· Somero tempo: {{{Somero_tempo}}}
Dato-formato: {{{Dato_formato}}}
Veho-latero: {{{Veho_latero}}}
Telefono-kodexo: {{{Telefono_kodexo}}}
ISO: {{{ISO}}}
{{{ISO2}}}
{{{ISO3}}}
Reto-domeno: .km
Reto-domeni: {{{Reto_kodi}}}
{{{Reto_kodo2}}}
{{{Reto_kodo3}}}
{{{Reto_kodo4}}}
{{{Reto_kodo5}}}
Precipua religio: islamo, 98%
Oficala retosituo: {{{Oficalaretosituo}}}


Komori esas lando formacita per tri insuli en Indiana oceano, este de Afrika. Lua chefurbo Moroni jacas sur la maxim granda insulo, Granda Komoro. La nomo dil arkipelago asociesas kun lun-adoro. Lua nomo devenas del araba Jebel-el-Komr, tradukuro dil originala Greka nomo ore seleniae, signifikante 'lun-monti'. Komr es en l'Araba 'luno'.

Bazala fakti pri Komori.

Historio[redaktar | edit source]

 Precipua artiklo: Historio di Komori

La maxim anciena habitanti di Komori esis Afrikani ed Austroneziani, qui arivis en l'insuli ante la yaro 600 pos Kristo, dato di la maxim anciena arkeologiala loko konocata en Komori, an l'insulo Nzwani (Anjouan). Populi Swahili arivis en l'arkipelago dum l'unesma yarmilo.

Arabi komercisti adportis islamo al insuli. Araba koloniigo en l'insuli kreskis kande Zanzibar falis en manui di l'Omanani. Diversa rivala sultanii koloniigis l'insuli dum la 16ma e 17ma yarcenti.

Portugalani komencis explorar l'insuli en 1505. En 1793 Madagaskarani komencis marodar l'insuli por prenar sklavi, e pose kontrolis diversa regioni. Francia komenicis okupar l'arkipelago en 1841. En 1886 rejino Salima Machimba pozis l'insulo di Mohéli sub Franca protekto. Samayare, sultano Said Ali de Granda Komoro anke aceptis Franca protekto, malgre il sejornis suvereno til 1909. Franca generala-guverniestro en Madagaskar administris l'insuli pos 1914.

Ye la 6ma di julio 1975 Komoriana parlamento deklaris unilatere la nedependo di la lando. Ahmed Abdallah Abderemane divenis l'unesma prezidanto di Komori, ma ye la 3ma di agosto sam yaro eventis stato-stroko, e Said Mohamed Jaffar asumis povo.

Politiko[redaktar | edit source]

Moroni, chef-urbo di Komori e sideyo di la guvernerio.

Komori esas prezidantala republiko. La chefo di stato e la chefo di guvernerio esas la prezidanto, qua guvernas dum 4 yari. Nune esas Azali Assoumani, qua asumis povo ye la 26 di mayo 2016.

La parlamento havas unika chambro, l'Assemblée, kun 33 membri, di qui 18 elektesas direte dal populo e 15 elekesas da la membri de l'asemblaji lokala de la insuli. Omna membri del parlamento servas dum 5 yari.

Lua legala sistemo mixas Islamala lego, Franca legala sistemo (Napoleona kodo) e lokala tradicioni. Nuna konstituco adoptesis En 1996.

Geografio[redaktar | edit source]

Mapo di Komori.

Kun 2,235 km² Komori esas un ek la min granda landi del mondo. Granda Komoro kun 1,148 km² esas lua precipua insulo. Moroni, la chef-urbo di la lando, jacas en ol.

L'insuli originis de volkanala aktiveso. Lua klimato esas tropikala, kun varma e humida sezono rezultanta de la monsono de novembro til aprilo, e sika sezono dum l'altra monati. La mezvalora yarala temperaturo varias de 23ºC til 28 °C an la litoro. Mezvalora yarala pluvozeso esas 2,000 mm. En kelka regioni l'aquo esas skarsa.

Ekonomio[redaktar | edit source]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Komori

Demografio[redaktar | edit source]

Kun 275 habitanti per km², Komori esas un ek la maxim dense populizita landi del mondo. Preske 98% de lua habitantaro esas Mohamedani.

La maxim granda urbo di la lando esas Moroni. Altra importanta urbi esas Mutsamudu e Mitsamiouli.

Kulturo[redaktar | edit source]

La linguo Shikomoriana, proxim de Swahili esas la maxim uzata linguo en Komori. Cirkum 30% de lua vorti havas Araba origino.

Referi[redaktar | edit source]


Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii
Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra
Nedependi ne agnoskata
Somalilando | Puntlando