Ruanda

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Ruanda
Repubulika y'u Rwanda
Republic of Rwanda
Flag of Rwanda.svg Coat of arms of Rwanda.svg
Flago di Ruanda Blazono di Ruanda
Nacionala himno:
Rwanda rwacu
LocationRwanda.svg
Urbi:
Chefurbo: Kigali
· Habitanti: 656 153 (2003)
Precipua urbo: Kigali
Lingui:
Oficala lingui: Angla, Franca, Kinyarwanda
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Paul Kagame
· Chefa ministro: Anastase Murekezi
Surfaco: (147ma granda)
· Totala: 26 338 km²
· Aquo: 5,3 %
Habitanti: (73ma granda)
· Totala: 11 370 425[1] (2011)
· Denseso di habitantaro: 419,8 hab./km²
Pluse informi:
Valuto: Franko di Ruanda
Veho-latero: dextre
ISO: RW
RWA
646
Reto-domeno: .rw*
Precipua religio: kristanismo


Ruanda esas mikra lando qua jacas en central Afrika. Lua vicina landi esas Uganda norde, Tanzania este, Burundi sude, eDemokratial Republiko Kongo weste.

La lando nomesis segun la habitanti.

Bazala fakti pri Ruanda.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

Rikonstrukturo di royala palaco en Nyanza.
 Precipua artiklo: Historio di Ruanda

Homi ja habitis la regiono di nuna Ruanda cirkum 3,000 aK. Inter 700 aK e 1500 Bantua populi enmigris vers la regiono e komencis agrokultivo[2].

L'origino di la populi Hutu e Tutsi esas necerta. Kande Europani arivis en la regiono di nuna Ruanda, la du populi habitis ol. Rasala teorii decidis ke la populo Hutu originis de nuna Ruanda, dum ke Tutsi venis de altra regiono. To esis l'origino di la nuna konflikto. Altralatere, la populo Twa, aborijena pigmei, probable vivabas en la regiono pos l'1ma yarmilo.

La Konfero di Berlin establisis ke Ruanda-Urundi (formacita per la nuna teritorii di Ruanda e Burundi) esus Germana teritorio. La regiono unionesis kun Tanganyika por formacar Germana Est-Afrika. Germani ne modifikis multe la lokala socio, ma exercis influi e suportis la lokala rejo.

Kun la fino dil Unesma mondomilito Germania perdis la teritorio por Belgia. Belgia introduktis skoli, projekti pri saneso, ed administris l'agrokultivo. Belgia duris guvernar Ruanda pos la duesma mondomilito, mantenis la sistemo di klasi lokala, e promocis la prepondero di le Tutsi.

Ruanda separesis de Burundi e divenis nedependanta Belgia ye la 1ma di julio 1962. Grégoire Kayibanda esis lua unesma prezidanto. Balde komencis la ciklo di rasala violento.

En 1973 Juvenal Habyarimana deklaris ke la guvernerio esis korupta, komandis stato-stroko e divenis prezidanto. Multa autoritatozi mortigesis, inkluzite l'ex-prezidanto Kayibanda e lua spozino.

Politiko[redaktar | redaktar fonto]

La parlamento di Ruanda.

Ruanda esas prezidantala republiko. La chefo di stato e la chefo di guvernerio esas la prezidanto, qua elektesas dal populo por 7-yara periodo, e povas rielektesar sen limito. Depos 1994 esas Paul Kagame. La chefa ministro nur essas la chefo dil ministraro. Nune esas Anastase Murekezi.

Pos l'adopto di la nuna konstituco ye la 26ma di mayo 2003, la strukturo di la parlamento modifikesis. Nune ol havas du chambri. La Senato (Umutwe wa Sena or Sénat) havas 26 membri, di qui 12 elektesas da la lokala konsilistari de la provinci, 8 indikesas dal prezidanto di la republiko, 4 elektesas da la politikala partisi, e du elektesas da la universitati. Omna membri elektesas o selektesas por 8-yara mandato. La Chambro di Deputati (Umutwe w'Abadepite/Chambre des Députés) havas 80 membri, qui elektesas o selektesas por 5-yara mandato.

L'interna milito di la populo Hutu kontre la populo tutsi produktis, til nun, plu kam 1 milion de mortinti.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Mapo di Ruanda.

Lua fluvii apartenas a baseni di Nilo en esto, e Kongo en westo. La maxim alta monto di lando esas Volkano Karisimb, kun 4 507 metri di altitudo, an la frontiero kun la Demokratial Republiko Kongo.

La chefurbo e precipua urbo en totala populo-quanto esas Kigali. Altra urbi esas Ruhengeri e Butare.

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Ruanda

Demografio[redaktar | redaktar fonto]

En 2001 56.5% de la habitantaro esis katoliki, 26% protestanti e 11.1% adventisti[1].

Kulturo[redaktar | redaktar fonto]

Ica seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. Vua helpo esas bonvenanta!

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. 1,0 1,1 The World Factbook - Rwanda www.cia.gov
  2. Chrétien, Jean-Pierre (2003). The Great Lakes of Africa: Two Thousand Years of History Cambridge, Mass.: MIT Press.


Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii
Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra
Nedependi ne agnoskata
Somalilando | Puntlando