Senegal

De Wikipedio
Jump to navigation Jump to search
Senegal
République du Sénégal
Flag of Senegal.svg Coat of arms of Senegal.svg
Standardo di Senegal Blazono di Senegal
Nacionala himno:
Pincez Tous vos Koras, Frappez les Balafons
LocationSenegal.svg
Urbi:
Chefurbo: Dakar
· Habitanti: 1 030 594 (2005)
Precipua urbo: Dakar
Lingui:
Oficala lingui: Franca
Guvernerio:
Tipo: Republiko
· Prezidanto: Macky Sall
· Chefministro: Aminata Touré
Surfaco: (87ma granda)
· Totala: 196 723 km²
· Aquo: 2,1 %
Habitanti: (73ma granda)
· Totala: 14 320 055[1] (2016)
· Denseso di habitantaro: 65.3 hab./km²
Plusa informi:
Valuto: West-Afrikana Franko CFA
Veho-latero: dextre
ISO: SN
SEN
686
Reto-domeno: .sn*
Precipua religio: islamo 95,4%, Kristanismo 4,2%, Animismo 0,4% (2010-2011)[1]
Oficala retosituo: http://www.gouv.sn


Senegal esas lando jacanta en Afrika. Lu havas kom vicini Mauritania norde, Mali este, e Guinea e Guinea Bisau sude. Weste jacas Atlantika Oceano. Gambia formacas virtual inkluzajo en Senegal, penetrante plu kam 300 km interne.

Bazala fakti pri Senegal.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Historio di Senegal

La regiono di nuna Senegal konocesis kom Supra Guinea dal Europana komercisti. Pro ne existar skribita historio pri l'epoko ante l'arivo dil Europani, la historio di la regiono esas konocata precipue per arkeologiala exkavuri, e la historio skribita en Araba linguo. Ta fonti indikas ke Senegal esis unesme populizita de nordo e de esto til sudo e westo, en diversa migradi di la Wolof-, Fulani- e Serer. Parto di lua teritorio anke apartenis al imperio Ghana e pose al imperio Mali.

Komercisti di sklavi en l'insulo Gorée.

Diversa Europana nacioni, exemple Portugal, Nederlando ed Anglia, konkurencis por komercar en la regiono til 1677, kande Francia okupis importanta punto por komercar sklavi, l'insulo Gorée, proxim la nuna Dakar. Nur dum la yari 1850ma Francia komencis explorar l'internajo di la nuna Senegalana teritorio.

En 1959 Senegal e Franca Sudan unionesis por formacar la Federuro Mali, qua divenis nedependanta ye la 20ma di junio 1960. Pro interna desfacilesi, la Federuro ruptis, e Senegal divenis nedependanta ye la 20ma di agosto 1960. Léopold Sédar Senghor divenis lua unesma prezidanto en septembro sam yaro. Senghor e la chefministro Mamadou Dia guvernis en un parlamentala sistemo.

Senegal unionis kun Gambia dum kurta periodo, de la 1ma di februaro 1982 til 1989, e li formacis la Kunfederuro di Senegambia.

Abdou Diouf esis prezidanto di la lando de 1981 til 2000. Il stimulis larja politikala partopreno, diminutis guvernal interveno en l'ekonomio ed expansis la diplomacala relati kun altra landi, precipue altra developanta landi. En 1999 Diouf vinkesis dal chefo dil opozantaro, Abdoulaye Wade, per elekti konsiderata libera e yusta. Duesmafoye la transito dil povo esis pacoza en la lando. En 2004 la prezidanto Wade anuncis ke ilu signatus paco-pakto kun la movado pri libereso di Casamance, regiono sude de la lando. Tamen, ta pakto ne signatesis til nun.

Politiko[redaktar | redaktar fonto]

Prezidantala palaco en Dakar.

Senegal esas mi-prezidantala republiko. La chefo di stato esas la prezidanto, qua elektesas dal populo por 5-yara periodo (antee, lu elektesis por 7 yari). La chefo di guvernerio esas la chefministro. L'exekutiva povo koncentresas en la figuro dil prezidanto. La nuna konstituco di la lando adoptesis en 2001, pos referendumo.

Pos 2012, la legifala povo konsistas ek parlamento kun unika chambro kun 165 membri, qui elektesas dal populo por 5 yari. Ante, la parlamento konsistis ek du chambri la chambro di deputati havis 120 membri, e la senato havis 100 membri. Existas plua kam 80 politikala partisi en Senegal.

La maxim alta korti dil judiciala povo esas la Korto Komercala e la Korto di Kasaco. La membri di la Korto di Kasaco indikesas dal prezidanto.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Senegal.

Senegal esas lando en westal Afrika sude del fluvio Senegal. L'arkipelago Kabo Verda distas 560 km este de Senegalana litoro.

Lua precipua peizajo esas la basa tereni de la regiono Sahel, kun kolineti sude de la lando. Ibe jacas la maxim alta monto di la lando, kun 584 metri di altitudo. Lua precipua fluvii esas Senegal, Gambia e Casamance.

La klimato di lando esas tropikala, kun du sezoni: sika, de decembro til aprilo, e pluvoza de junio til oktobro.

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Senegal

La precipua fonti di revenuo esas fisho, fosfato, arakido, e turismo. La precipua industrii esas: alimenti, produktado di minerali, cemento, kemiala dungo, kemiala produkti, texuri, rafinado di petrolo, e turismo.

Demografio[redaktar | redaktar fonto]

De la 10.9-milion habitanti 87.5% esas Mohamedani e 4.7% Katoliki.

Oficala linguo esas Franca. Lokala lingui esas Wolof, Jola e Mandika.

Kulturo[redaktar | redaktar fonto]

Ica seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. Vua helpo esas bonvenanta!

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. 1,0 1,1 The World Factbook - Senegal. URL vidita ye la 16ma di julio 2017.
Commons
Commons havas kontenajo relatante a:



Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii
Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra
Nedependi ne agnoskata
Somalilando | Puntlando