Nijer

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Nijer
République du Niger
Flag of Niger.svg Coat of arms of Niger.svg
Flago di Nijer Blazono di Nijer
Nacionala devizo:
{{{Devizo}}}
Nacionala himno:
La Nigérienne
[[File:{{{Audio_ligilo}}}]]
LocationNiger.svg
{{{Imajo_informo}}}
Urbi:
Chefurbo: Niamey
· Habitanti: 774.235 (kontado) (2006)
· Habitanti: {{{Habitanti_chefurbo}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo}}}
· {{{TituloChefurbo2}}}: {{{Chefurbo2}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo2}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo2}}}
· {{{TituloChefurbo3}}}: {{{Chefurbo3}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo3}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo3}}}
Precipua urbo: Niamey
· Habitanti: {{{Habitanti_precipua}}}
Linguo:
Oficala linguo: {{{Oficala_linguo}}}
Lingui:
Oficala lingui: Franciana
Nacionala linguo: {{{Nacionala_linguo}}}
Nacionala lingui: {{{Nacionala_lingui}}}
Regionala linguo: {{{Regionala_linguo}}}
Regionala lingui: {{{Regionala_lingui}}}
Etnii:
· {{{Etnii_procenti}}} {{{Etnii}}}
· {{{Etnii2_procenti}}} {{{Etnii2}}}
· {{{Etnii3_procenti}}} {{{Etnii3}}}
· {{{Etnii4_procenti}}} {{{Etnii4}}}
· {{{Etnii5_procenti}}} {{{Etnii5}}}
· {{{Etnii6_procenti}}} {{{Etnii6}}}
· {{{Etnii7_procenti}}} {{{Etnii7}}}
· {{{Etnii8_procenti}}} {{{Etnii8}}}
· {{{Etnii9_procenti}}} {{{Etnii9}}}
· {{{Etnii10_procenti}}} {{{Etnii10}}}
Demonimo: {{{Demonimo}}}
Guvernerio:
Tipi: Uniono di militisti
· Chefo di stato: Mahamadou Issoufou
· Prezidanto (serbo): {{{Serbiana_prezidanto}}}
· Prezidanto (kroato): {{{Kroata_prezidanto}}}
· Prezidanto (Bosno): {{{Bosna_prezidanto}}}
· Ko-princi: {{{Ko-princi}}}
Chefo di la Kongreso dil Populo: {{{Chefi_di_la_Kongreso_dil_Populo}}}
· Generala-guberniestro: {{{Generala_guberniestro}}}
· Chefa ministro: Brigi Rafini
Legifantaro: [[{{{Legifantaro}}}]]
Historio:
· {{{Historio}}}: {{{Historio_dato}}}
· {{{Historio2}}}: {{{Historio2_dato}}}
· {{{Historio3}}}: {{{Historio3_dato}}}
· {{{Historio4}}}: {{{Historio4_dato}}}
· {{{Historio5}}}: {{{Historio5_dato}}}
Surfaco: (22ma granda)
· Totala: 1.267.000 km²
· Aquo: 0,02%
Habitanti: (63ma granda)
· Totala: {{{Lojanti}}} (2009)
· Totala: 15.306.252 (2009)
· Denseso di habitantaro: {{{Lojanto-denseso}}} hab./km²
· Denseso di habitantaro: 12.1 hab./km²
KLP (KPP):
· Totala: {{{KLP_KPP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_KPP_segun_persiono}}}
KLP:
· Totala: {{{KLP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_segun_persiono}}}
Gini: ([[{{{Gini_yaro}}}]])
{{{Gini_chanjo}}} {{{Gini}}}
{{{Gini_valoro}}} · {{{Gini_rango}}}
IHD: ([[{{{IHD_yaro}}}]])
{{{IHD_chanjo}}} {{{IHD}}}
{{{IHD_valoro}}} · {{{IHD_rango}}}
Pluse informi:
Valuto: West-Afrikala Franko CFA
· Abreviuro: {{{Abreviuro}}}
· Simbolo: {{{Simbolo}}}
Tempo-zono: {{{Tempo_zono}}}
· Somero tempo: {{{Somero_tempo}}}
Dato-formato: {{{Dato_formato}}}
Veho-latero: {{{Veho_latero}}}
Telefono-kodexo: {{{Telefono_kodexo}}}
ISO: {{{ISO}}}
{{{ISO2}}}
{{{ISO3}}}
Reto-domeno: .ne
Reto-domeni: {{{Reto_kodi}}}
{{{Reto_kodo2}}}
{{{Reto_kodo3}}}
{{{Reto_kodo4}}}
{{{Reto_kodo5}}}
Precipua religio: islamo, 90%
Oficala retosituo: {{{Oficalaretosituo}}}


Nijer, oficale Republiko di Nijer, esas lando sen litoro en west Afrika inter Mali, Burkina Faso, Nigeria, Libia, Chad e Benin.

Historio[redaktar | redakti fonton]

 Precipua artiklo: Historio di Nijer
Anciena graburo montras jirafi, antilopi ed altra animali en la sudo di Sahara, proxim Tiguidit.

De 10.000 aK til cirkume 3.000 aK parto de nuna Nijer, nune kovrata per la dezerto Sahara, kovresis per fertila herbala agri. Cirkume 2000 yari ante nun, granda parto de la teritorio kovresis per dezerto.

Un ek la precipua anciena imperii di la regiono esis l'imperio Songhai (c. 1340-1591) kun chefurbo en Gao, nune parto de Mali.

Dum la 19ma yarcento unesma Europana exploreri, Britaniana Mungo Park e Germana Heinrich Barth, exploris la regiono di la fluvio Nijer. Francia komencis okupar la regiono en 1900 ed, en 1922, ol divenis Franciana kolonio.

Nijer divenis nedependanta de Francia ye la 3ma di agosto 1960. Dum 14 yari pos la nedependo, Hamani Diori esis la prezidanto, e lando havis singla politikala partiso. En 1974 ilu revokesis per stato-stroko, e kolonelo Seyni Kountché asumis povo til lua morto en 1987. Lua sucedanto, kolonelo Ali Saibou liberigis politikala karcerani, promulgis nova konstituco e kreis la Duesma Republiko kun singla partiso. Quankam la liberala reformi, studenti duris presi por plusa demokratio, qua permisus multa partisi.

Nova partisi permisesis en 1991, e la Triesma Republiko komencis en 1993.

Politiko[redaktar | redakti fonton]

Til februaro 2010 Nijer esis parlamentala republiko, kun Tandja Mamadou kom prezidanto. Ye la 18ma di februaro ilu revokesis per stato-stroko e Salou Djibo asumis povo kom "prezidanto di supra konsilistaro por la restauro di la demokratio" (France Conseil suprême pour la Restauration de la Démocratie - CSRD) e divenis chefo di stato de facto. Ye la 25ma di februaro 2010 Mahamadou Danda divenis chefa ministro.

Pos prezidantal elekto en januaro (1ma foyo) e marto (2ma foyo), ye la 7ma di aprilo 2011 Mahamadou Issoufou asumis kom prezidanto.

La parlamento havas unika chambro, la Nacional Asemblajo (Assemblée Nationale), kun 113 membri. Nuna konstituco aprobesis en julio 1999.

Geografio[redaktar | redakti fonton]

Mapo di Nijer kun lua precipua urbi.
Oazizo en Bilma.

Nijer esas lando senlitora, e havas frontieri kun altra Saharana e Sub-Saharana landi. Ol havas 5,697 kilometri di frontieri kun lua vicini, di qui 1,497 km kun Nigeria sude, 266 km kun Benin e 628 km kun Burkina Faso sud-weste, 821 km kun Mali weste, 956 km kun Aljeria nord-weste, 354 km kun Libia nord-este, e 1,175 km kun Chad este. Entote ol havas 1,267,000 km², di qui 300 km² esas aquo. La monto Idoukal-n-Taghès en la montaro Aïr esas la maxim alta de la lando, kun 2,022 metri super la marala nivelo.

La subtropikala klimato di Nijer esas multe sika. Granda extensi di lando kovresas per dezerto, kun kelka oazisi. Sude de lando existas tropikala klimato, en la baseno di la fluvio Nijer. La fluvio Nijer esas la precipua de la lando.

Ekonomio[redaktar | redakti fonton]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Nijer

Demografio[redaktar | redakti fonton]

La maxim granda urbo esas la chefurbo, Niamey. Altra importanta urbi esas Zinder e Maradi.

Kulturo[redaktar | redakti fonton]

Ica seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. Vua helpo esas bonvenanta!

Referi[redaktar | redakti fonton]


Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii
Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra
Nedependi ne agnoskata
Somalilando | Puntlando