Historio di Nijer

De Wikipedio
Irez a navigado Irez a serchilo
Graburo en roko montras jirafi e sovaja kapri.

Multa restaji montras ke homi ja habitis la nuna Nijer cirkume 60 mil yari aK. De 10.000 aK til cirkume 3.000 aK, parto ek la la regiono nun kovrata dal dezerto Sahara, kovresis da fertila herbala agri. La klimato komencis sikeskar cirkume 2000 yari ante nun, e granda parto de la teritorio gradope divenis dezerto.

La maxim anciena atesti pri l'eduko di kameli en la regiono evas de la 3ma yarcento. Li uzesis dal Berberi por trairar Sahara. Tamen, permananta komercala voyi ne developesis til ke komencis la konverto di lokala habitanti al Islamo, dum la 7ma e 8ma yarcenti.

Un ek la precipua anciena imperii di la regiono esis l'imperio Songhai (c. 1340-1591) kun chefurbo en Gao, nun apartenanta a Mali. Alta importanta stati en la regiono esis l'imperii Mali, Gao e Kanen-Bornu.

Palaco dil sultano en Zinder, 1906.

Dum la 19ma yarcento, l'unesma Europana exploreri, Britaniana Mungo Park e Germana Heinrich Barth, exploris la regiono di fluvio Nijer. Francia komencis okupar la regiono en 1900 ed, en 1922, ol divenis Franca kolonio.

Nijer nedependanteskis de Francia ye la 3ma di agosto 1960. Dum la sequanta 14 yari pos la nedependantesko, lua unika prezidanto esis Hamani Diori, e la lando havis singla partisa sistemo. En 1974, Diore revokesis per stato-stroko, e lora kolonelo Seyni Kountché asumis povo til lua morto en 1987. Lua sucedinto, kolonelo Ali Saibou, liberigis politikala karcerani, promulgis nova konstituco e kreis la Duesma Republiko, itere kun singla partiso. Quankam la liberala reformi, studenti duris presi por plusa demokratio, qua permisus krear plurapartisala sistemo. En 1990, komencis rebeleso di Tuaregi.

Nova partisi permisesis en 1991, e la Triesma Republiko komencis en 1993. En 1995 eventis elekti, e unesmafoye la prezidanto e la chefa ministro apartenis a diferanta partisi. To paralizis l'administrado di la lando, e to esis pretexto por ke lora kolonelo Ibrahim Baré Maïnassara komandis stato-stroko e revokis la Triesma Republiko en januaro 1996.

En mayo 1996 Baré anuncis la Quaresma Republiko. Il organizis elekto por prezidanto en julio sam yaro. Kande la votado komencis, il remplasis tota l'elektala komiso. La nova komiso deklaris Baré la prezidanto, e lua partiso recevis 57% ek la voti por la parlamento.

Ye la 9ma di aprilo 1999, Baré mortigesis dum stato-stroko komandita da Daouda Malam Wanké, qua establisis transito-guvernerio e skribis la nuna konstituco. Nova elekti por prezidanto eventis en oktobro e novembro 1999, e Mamadou Tandja elektesis.

Til februaro 2010 Nijer esis parlamentala republiko, kun Tandja Mamadou kom prezidanto. Ye la 18ma di februaro ilu revokesis per stato-stroko, e Salou Djibo asumis povo kom "prezidanto di supra konsilistaro por la restauro di la demokratio" (France Conseil suprême pour la Restauration de la Démocratie - CSRD) e divenis chefo di stato de facto. Ye la 25ma di februaro 2010, Mahamadou Danda divenis chefa ministro.

Pos prezidantal elekti ye januaro (unesma balotado) e marto (2ma balotado), ye la 7ma di aprilo 2011 Mahamadou Issoufou asumis la prezidanteso. Ye la 27ma di decembro 2020 eventis l'unesma balotado di prezidantal elekto, ed ye la 21ma di februaro 2021 eventis la duesma balotado. L'elekto vinkesis da Mohamed Bazoum, per 55.67% ek la valida voti.


LocationAfrica.png
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Eswatini | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | San-Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe