Historio di Republiko Kongo

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez

Unesma habitanti di nuna Republiko Kongo esis pigmei, pos absorbita da bantui. Bakongo populo, originita de bantui, formas la bazo di nuna populo di Republiko Kongo ed anke existas en Angola, Gabon e Demokratial Republiko Kongo.

Portugalani arivis en la delta di Kongo-fluvio dum la 15ma yarcento. Li establisis komercala relati kun bantua rejii mar-fora. Dum 1880a yari la regiono divenis sub la suvereneso di Francia.

Franca Equatoral Afrika.

Ye 1908 Francia organizis la Franca Equatoral Afrika qua inkluzis la regioni di nuna Republiko Kongo, Gabon, Chad ed Oubangui-Chari (nuna Centrafrika). Brazzaville divenis la chefurbo di la kolonio. Ye 1911 Francia cedis kelka teritorii ("Nova Kamerun", ke nune formas l'esto di Kamerun) a Germaniana Imperio, ma dum l'unesma mondomilito ye 1916 ol riokupis ta teritorii.

Kongo-Brazzaville ganis autonomio ye 28 di novembro 1958, ed ye 15 di agosto 1960 ol divenis nedependenta. Fulbert Youlou esis l'unesma prezidisto di lando. Il guvernis dum exakte 3 yari, ma un sedicio qua lastis 3 dii ekpulsis il. Militisti renversis il ed instalis civila guverno, komandita da Alphonse Massemba-Débat. Sub la 1963 konstituco, Massemba-Débat esis elektita por 5-yara periodo[1]. La guverno adoptis "ciencala socialismo" kom statala ideologio[2].

Ye 1965 lando establisis relati kun Sovietia, Populala Republiko di Chinia, Nord-Korea e Nord-Vietnam[3]. Massemba-Débat esis nekapabla por rikonciliar diversa institucala ed ideologiala grupi[3], ed ye agosto 1968 lia rejimo sufris stato-stroko. Marien Ngouabi, partoprenanta en la stato-stroko, asumis povo ye 1 di januaro 1969. Ngouabi proklamis la Populala Republiko di Kongo ye 1970, e guvernis til esar asasinita ye 16 di marto 1977. Un komitato kun 11 militisti asumis povo, e nomezis Joachim Yhombi-Opango kom prezidisto dil republiko. Du yari pose, Opango esis koaktita ad abandonar povo, e Denis Sassou Nguesso divenis prezidisto.

Sassou Nguesso aliniis lando kun Sovietia ed altra socialista landi. Nguesso uzis politikala represo plu kam la komplezachado. Lia sucedanto, l'anke socialista Pascal Lissouba, ne facis multa chanji en politiko. Situeso kontinuis la sama til 1997 kande Nguesso e Lissouba luktis por povo.

Referi[redaktar | edit source]

  1. Background note:Republic of the Congo US Department of State
  2. Kevin Shillington. Encyclopedia of African history. p. 301.
  3. 3.0 3.1 Kevin Shillington. Encyclopedia of African history. p. 301.


Historio di Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sud-Afrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii

Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra

Ne agnoskata nedependesi
Somalilando | Puntlando