Historio di Maroko

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Flago di Maroko.

Feniciani establisis urbeti en litoro di nuna Maroko cirkum 1200 aK, por depozar salo. La maxim anciena stato en la regiono esis Berberana rejio di Mauretania, qua existis adminime de 110 aK. Ye 40 Romana Imperio anexis la regiono.

Araba populi okupis Maroko dum 7ma yarcento, e introduktis islama religio. Li establisis lia chef-urbo en Fez e pos establisis komercala voyi tra Sahara. De 1511 til 1659 Saadi dinastio guvernis la regiono. Sequante, ye 1631, Alaouita dinastio asumis povo, e guvernas lando til nun.

Maroko esis l'unesma lando ke agnoskis la nedependeso di Usa, ye 1777. Ye 20 di decembro ta yaro, sultano Muhammad 3ma deklaris en kontrato ke il protektus Usana navi en Atlantiko. La kontrato di amikeso inter ta du landi esas la maxim anciena neruptita kontrato di Usa.[1]

Francia ja manifestis interesto en Maroko ye 1830. Ye 1904 Unionita Rejio agnoskis ke Maroko jacis sub Franca sfero di influo, qua provokis reakto di Germaniana Imperio. Fez kontrato (signatita ye 30 di marto 1912 transformis Maroko en Franca protektorato. Ye 27 di novembro sam yaro segun sama kontrato Hispania asumis protektorato super la zoni di Sahara. Multa Marokana soldati kombatis por Francia dum unesma e duesma mondomiliti, e por Nacionalista Armeo dum Hispaniana interna milito.

Franca koloniala sistemo interdiktis yuro por parolar libere a Marokani, e docis Franca historio, linguo e kulturo nur ad un elito, dum ke marjinigis lokala lingui e kulturi. Ta provokis nasko di nacionalista movadi. L'exilo di sultano Muhammad 5ma en Madagaskar ye 1953 acendis opozanteso kontre Franca ed Hispana protektorati. Pos populala rebelioni Francia permisis Muhammad 5ma retroirar a Maroko ye 1955, e negocii pri la nedependeso komencis la sequanta yaro. Finale, Maroko divenis nedependanta de Francia ye 2 di marto 1956 e de Hispania ye 7 di aprilo sam yaro.

Tra kontrati ye 1956 ed ye 1958, Maroko asumis graduala kontrolo di kelka regioni ante okupita da Hispaniani. Ye 1961 Hassam 2ma asumis kom rejo. Hispania retrodonis l'enklavo di Ifni a Maroko ye 4 di januaro 1969. Ye novembro 1975 pos la morto di Francisco Franco, Marokani okupis Westala Sahara.

Referi[redaktar | edit source]

  1. Roberts, Priscilla H. and Richard S. Roberts, Thomas Barclay (1728-1793: Consul in France, Diplomat in Barbary, Lehigh University Press, 2008, pp. 206-223.


Historio di Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sud-Afrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii

Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra

Ne agnoskata nedependesi
Somalilando | Puntlando