Historio di Zambia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Flago di Zambia.

teritorio di nuna Zambia esis habitita da Khoisan populi cirkum yaro 300. Bantu populi arivis dum la 12ma yarcento. Nkola populi arivis inter la 12ma e la 13ma yarcenti.

L'unesma Europana qua arivis en la regiono esis Portugalana Francisco de Lacerda, en fino di 18ma yarcento. Ye 1855 explorero David Livingstone deskovris la granda katarakti di Zambezi-fluvio, e nominis ol Victoria Falls (aquo-falo di Victoria). Ye 1888 Cecil Rhodes proklamis la regiono parto di Britaniana Imperio.

Til 1964 Zambia nomesis Norda Rhodezia. Ol divenis nedependanta de Unionita Rejio ye 24 di oktobro 1964. L'unesma prezidisto esis Kenneth Kaunda. Dum la sequanta yardeko, Kaunda suportis UNITA en Angola, l'Uniono di Afrikana populi en Zimbabwe (ZAPU), l'ANK en Sud-Afrika e la SWAPO en Namibia. Guverno di Kaunda anke havis forta diplomacala relati kun Sovietia e kun la rejimo di Saddam Hussein en Irak.

Un konflikto kun Rhodezia rezultis en la klozado di la frontiero ye 1973 e boikoto en la furniso di energio. Malgre ta, la mashinaro di Kariba hidroelektriko kontinuis funcionar. Un fervoyo konstruktita kun la helpo di Populala Republiko di Chinia til la portuo di Dar es Salaam en Tanzania helpis diminutar la dependeso di Rhodezia.

En fino di 1970a yari Portugalana kolonii en Afrika ja esis nedependanta, Rhodeziana rejimo finis e lando transformis su en Zimbabwe, ma la problemi di Zambia ne finis. Interna militi en Angola e Mozambik rezultis en granda nombro di refujanti e kauzis granda problemi en la sistemo di transporto.

Ye junio 1990 komencis rebelioni kontre guverno di Kaunda. Multa manifesteri mortis en atempto di guverno kontrolar protesti. Ye 1991 Kaunda aceptis riinstitucar plurapartisala demokratio. Frederick Chiluba esis elektita prezidisto ed asumis povo ye 2 di novembro 1991. Ye 1996 il esis rielektita e guvernis til 2001.

Dum 2000a yari, l'ekonomio stabileskis, l'inflaciono atingis singla cifro en 2006 e 2007, internaciona komerco kreskis e procento di interesti diminutis.


Historio di Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sud-Afrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii

Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra

Ne agnoskata nedependesi
Somalilando | Puntlando