Historio di Kabo Verda

De Wikipedio
Jump to navigation Jump to search
Mapo de 1598 montras Kabo Verda.

L'insulo Sal, la maxim anciena del arkipelago Kabo Verda e la maxim proxima de Afrika, formacesis de 40 til 50 milion yari ante nun. São Nicolau formacesis 11,8 milion yari ante nun. São Vicente formacesis 9 milion yari ante nun, Fogo formacesis 4 milion yari ante nun, e Brava formacesis de 3 til 2 milion yari ante nun. Tamen, til Portugalani deskovris l'insuli dum la 15ma yarcento, Kabo Verda esis nehabitata arkipelago. Segun Portugalana historiisti, la Genovana navigisto Antonio da Noli deskovris l'insuli por Portugal en 1456. En 1462 Portugalani establisis su sur l'insulo Santiago e komencis koloniigar ol ed uzar l'arkipelago kom bazo por komerco di sklavi vers la Nova Mondo[1]. Li anke probis kultivar sukrokano sur l'insuli, ma sensucese, pro la sika klimato e pro la poka aquo-fonti.

Kelkafoye Angla, Franca e Nederlandana pirati atakis Portugalan urbeti sur l'insulo. Francis Drake spoliis Ribeira Grande en 1585[1]. Por protekar l'insuli, Portugal komencis koloniigar ol per agrokultivisti de la regiono Alentejo. En 1712, pos atako da Franci, Ribeira Grande perdis relativa importo por Praia, qua divenis la chefurbo dil arkipelago[1].

Pro la dekado di la komerco di sklavi, la prospero dil arkipelago desaparis. Tamen, lua geografiala situeso - sur l'Atlantiko, ye cirkume 570 km de Afrika - transformis Kabo Verda ad ideala loko por riprovizar navi. Pro sua ecelanta portuo, Mindelo (sur l'insulo São Vicente) divenis importanta komercala centro dum la 19ma yarcento.

Blazono di Kabo Verda dum kolonial epoko.

En 1951 Portugal chanjis la stando di Kabo Verda de kolonio ad transmara provinco, probante desstimular lokala nacionalismo. En 1956 Amílcar Cabral fondis "Afrikana Partiso por la Nedependo di Guinea e Kabo Verda" (Portugalane: Partido Africano pela Independência da Guiné e Cabo Verde - PAIGC. Amílcar diplasis la bazo dil partiso a Conakry en Guinea e komencis militarala revolto kontre la Portugalani en 1961. Ilu mortigesis ye la 20ma di januaro 1973, ma la rebeleso duris.

Unesma flago di Kabo Verda, pos la nedependo.

En 1974 la koloniala rejimo faliis, e pos interimala guvernerio Kabo Verda tandem divenis nedependanta ye la 5ma di julio 1975. La nova guvernerio adoptis agrala reformo priorigante la produktado di nutrivi por la populo (antee, la lando produktis nur 5% de la bezonata nutrivi). Anke la kultivado di arbori en kelka zoni, por furnisar lenio e diminutar l'efekti di sikeso, komencis en ta epoko.

En 1980 pos stato-stroko en Guinea Bisau, Kabo Verda ruptis diplomacala relati kun ol ed abandonis l'ideo pri l'uniono politikala di la du landi. L'"Afrikana Partiso por la Nedependo di Kabo Verda" - PAICV - formacesis. Ol guvernis lando kom singla partiso til 1990. En 1991 António Mascarenhas Monteiro (qua antee esis la chefo di la Supra Korto di Kabo Verda dum 10 yari) elektesis prezidanto en l'unesma elekti kun plura partisi. Il komencis transformar Kabo Verda en un ekonomio di merkato.

Kom rezulto dil elekti en februaro 2001, la partiso PAICV itere ganis povo. Pedro Verona Rodrigues Pires ganis l'elekti kun mikr avantajo - 50,05% kontre 49,95%, o nur 13 voti[1] - kontre Carlos Alberto Wahnon de Carvalho Veiga de la partiso MPD.

Referi[redaktar | redaktar fonto]


LocationAfrica.png
Historio di Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | San-Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe