Historio di Egiptia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Predinastiala restaji trovita en Egiptia.

Egiptia havas tre longa historio ed ol esas un de la nasko-loki di homala kulturo. Restaji di homala agadi de Paleolitiko, cirkum 35,500 til 30,000 yari ante nun, trovesis en lua teritorio. Dum mezolitiko Halfan-kulturo prosperis en la valo dil Nilo de 18,000 til 15,000 yari aK. En la regiono di Der Tasa, Alta Egiptia, on trovis restaji de Tasiana-kulturo, qua existis cirkum 4,500 yari aK. Multa altra kulturi prosperis dum yarcenti en Alta e Basa Egiptia.

Cirkum 3,900 yari ante Kristo, Sahara divenis plu arida, e multa populi enmigris vers la valo dil Nilo. Cirkum 3,150 aK faraono (rejulo) Menes fondis l'unesma dinastio. Ne esas klara se Menes esas la sama faraono konocita kom Narmer, qua anke konsideresas un di la faraoni qua unigis Egiptia.

Egiptiana kulturo - religio, arto, linguo, kustumi - prosperis dum la tri sequanta yarmili. L'unesma quar dinastii konstruktis multa piramidi, inkluzite la piramido di Djoser (de la triesma dinastio) e la piramidi di Giza (de la quaresma dinastio). La periodo historiale konocita kom Olda Dinastio od Anciena Imperio lastis de cirkum 2,700 til cirkum 2,200 aK.

Kronologiala periodi di Egiptia:

  • Anciena imperio, 3ma—6ma dinastii: 2665 aK—2155 aK.
  • Unesma Meza periodo, 7ma—10ma dinastii: 2155 aK—2040 aK.
  • Meza imperio, 11ma—14ma dinastii: 2040 aK—1650 aK.
  • Duesma Meza periodo, 15ma—17ma dinastii: 1650 aK—1554 aK.
  • Nova imperio, 18ma—20ma dinastii: 1554 aK—1080 aK.
  • Triesma Meza periodo, 21ma—24ma dinastii: 1080 aK—712 aK.
  • Pos-Egiptiana periodo, 25ma—31ma dinastii: 712 aK—332 aK.
  • Helena periodo: 332 aK—c. 300 pK.
  • Kopta periodo: c. 300—641.
  • Araba periodo: 641—.

Nova imperio[redaktar | edit source]

Segun tradiciono, la batalio di Megido eventis la 9ma di mayo 1457 aK; ol esis la maxim frua batalio qua esis fidinde registrata. Rebeleso kontre Egiptia, de vasala stati Kanaan, Mitanni, Megido e Kadesh, sequis la komenco di la regno di faraono Thutmose 3ma. La Egiptiana armeo, direktita da faraono Thutmose, militis kontre la rebela stati, qui direktesis da la rejulo di Kadesh. La Egiptiana armeo esis vinkoza, e la rebela armeo esis dispersata. Pos ca evento, Thutmose establisis sua dominacado e la Egiptiana imperio divenis plu granda.

20ma yarcento[redaktar | edit source]

Flago di moderna Egiptia.

Moderna Egiptia divenis nedependanta de Unionita Rejio la 28ma di februaro 1922, kom monarkio. Pos 18 di junio 1953 ol divenis republiko.


LocationAfrica.png
Historio di Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | San-Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe