Libano

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Libano
الجمهوريّة البنانيّة
(Al Jumhuriah al Lubnaniah)
Flag of Lebanon.svg Coat of arms of Lebanon.svg
Flago di Libano Blazono di Libano
Nacionala himno:
Koullouna Lilouataan
LocationLebanon.svg
Urbi:
Chefurbo: Beirut
· Habitanti: 1 300 000 (2009)
Precipua urbo: Beirut
Lingui:
Oficala lingui: Araba
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Michel Aoun
· Chefministro: Tammam Salam
Surfaco: (166ma granda)
· Totala: 10 452 km²
· Aquo: 1,6 %
Habitanti: (124ma granda)
· Totala: 4 224 000[1] (2009)
· Denseso di habitantaro: 404 hab./km²
Pluse informi:
Valuto: pundo di Libano
Veho-latero: dextre
ISO: LB
LBN
422
Reto-domeno: .lb*
Precipua religio: islamo 55%, kristanismo 44%, judaismo 1%
Oficala retosituo: http://www.presidency.gov.lb/english/Pages/default.aspx


Libano esas lando qua jacas en Proxim Oriento. Lua vicina landi esas:

En esto jacas Mediteraneo.

Bazala fakti pri Libano.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Historio di Libano

En nuna Libano existas la maxim ancien urbo dil mondo, Biblos, habitita pos 5.000 yari aK. Feniciani originis de la regiono ed establisis su en multa regioni di Mediteraneo. Dum 6ma yarcento aK, Cirus la Granda de Persia konquestis la regiono. Pos du yarcenti, Alexandros la Magna atakis e destruktis l'urbo di Tiro. Dum sequanta yari, la regiono divenis parto di Egiptiana, Persiana, Asiriana, Romana, Araba e finale Otomana imperii.

En 1516 sultano Selim 1ma okupis la regiono di Monto Libano e montala regioni di Siria e Palestina. La regiono divenis parto di Otoman imperio til 1918 kande Francia okupis ol. Til fino di unesma mondomilito famino mortis cirkum 100 000 personi en Beirut e Monto Libano, cirkum 1/3 di totala populo di la regiono.[2] La majoritato di la populo di Libano esis kristani, specale Maroniti ed ortodoxi. En 1 di septembro 1926 Francia formacis Libanana republiko.

Libano deklaris nedependo de Francia en 26 di novembro 1941, agnoskita ye 22 di novembro 1943 kande Francia jacis okupita da nacional-socialista Germania dum Duesma Mondomilito[3]. Malgre ta, lasta Franca soldati nur livis la regiono ye 1946.

Pos nedependo, Libano alternis periodi di politikala stabileso kun altra di interna od extera konflikti. En mayo 1948 Libano suportis vicina Araba landi kontre Israel. Malgre kelka soldati krucumis la frontiero kun Israel, on ne havis oficala invado. Kom rezulto di milito, cirkum 100,000 Palestinani krucumis Libanana frontiero, kom refujinti. Israel ne permisis li retroirar a lua teritorio pos milito.

En 1975 komencis interna milito en Libano, qua lastis 15 yari e devastis lua ekonomio. Cirkum 150,000 personi mortis ed altra 200,000 vundesis[4]

Politiko[redaktar | redaktar fonto]

Libano esas specala parlamentala republiko: la prezidanto mustas esar kristano, e la chefministro mustas esar islamo.

La parlamento havas unika chambro kun 128 membri di qui 64 esas kristani e 64 esas islamani. La parlamentani elektesas dal populo por 5-yara periodo.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Mapo di Libano kun lua precipua urbi e voyi.

Libano esas mikra stato en esta rivo di Mediteraneo. Granda parto de lua teritorio esas kovrata da monti. La maxim alta monto di lando esas Qurnat as Sawda', kun 3.088 metri di altitudo.

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Libano

Demografio[redaktar | redaktar fonto]

La maxim granda urbo esas Beirut. Altra importana urbi esas Tripoly e Saida (Sidon).

Kulturo[redaktar | redaktar fonto]

Lingui: Araba (oficala)

  • altra lingui uzata: Franca, Angla, Armena.

Religii:

  • Islamisti 55 % (Sunna, Shiaa).
  • Kristani 44 % (Maroniti, Katoliki, Ortodoxi).
  • 1% judaismo e Druzi.

Cetera aferi[redaktar | redaktar fonto]

Muliero ne transmisas lua nacionaleso.

Commons
Commons havas kontenajo relatante a:


Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. World Population Prospects - United Nations Department of Economic and Social Affairs
  2. Dreaming of Greater Syria Abdul-Ilah Saadi. Al Jazeera English.
  3. "Glossary - Cross-Channel invasion" Public Broadcasting System
  4. "After the war, the mop-up" Time, 1991.