Maldivi

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Maldivi
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ
Divehi Rājje ge Jumhuriyyā
Flag of Maldives.svg Coat of arms of Maldives.svg
Flago di Maldivi Blazono di Maldivi
Nacionala devizo:
{{{Devizo}}}
Nacionala himno:
Qaumii salaam
[[File:{{{Audio_ligilo}}}]]
LocationMaldives.png
{{{Imajo_informo}}}
Urbi:
Chefurbo: Male
· Habitanti: 156,000 (2014)[1]
· Habitanti: {{{Habitanti_chefurbo}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo}}}
· {{{TituloChefurbo2}}}: {{{Chefurbo2}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo2}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo2}}}
· {{{TituloChefurbo3}}}: {{{Chefurbo3}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo3}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo3}}}
Precipua urbo: Male
· Habitanti: {{{Lojanti_precipua}}}
Linguo:
Oficala linguo: {{{Oficala_linguo}}}
Lingui:
Oficala lingui: Dhivehi
Nacionala linguo: {{{Nacionala_linguo}}}
Nacionala lingui: {{{Nacionala_lingui}}}
Regionala linguo: {{{Regionala_linguo}}}
Regionala lingui: {{{Regionala_lingui}}}
Etnii:
· {{{Etnii_procenti}}} {{{Etnii}}}
· {{{Etnii2_procenti}}} {{{Etnii2}}}
· {{{Etnii3_procenti}}} {{{Etnii3}}}
· {{{Etnii4_procenti}}} {{{Etnii4}}}
· {{{Etnii5_procenti}}} {{{Etnii5}}}
· {{{Etnii6_procenti}}} {{{Etnii6}}}
· {{{Etnii7_procenti}}} {{{Etnii7}}}
· {{{Etnii8_procenti}}} {{{Etnii8}}}
· {{{Etnii9_procenti}}} {{{Etnii9}}}
· {{{Etnii10_procenti}}} {{{Etnii10}}}
Demonimo: {{{Demonimo}}}
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Abdulla Yameen Abdul Gayoom
· Prezidisto (serbo): {{{Serbiana_prezidisto}}}
· Prezidisto (kroato): {{{Kroatiana_prezidisto}}}
· Prezidisto (Bosno): {{{Bosniana_prezidisto}}}
· Ko-princi: {{{Ko-princi}}}
· Ko-princi: {{{Chefi_di_la_Kongreso_dil_Populo}}}
· General-guverniestro: {{{Generala_guverniestro}}}
· [[{{{Nomo_listo_chefo_guverno}}}|{{{Titulo_chefo_guverno}}}]]: {{{chefo_guverno}}}
Legifantaro: [[{{{Legifantaro}}}]]
Historio:
· {{{Historio}}}: {{{Historio_dato}}}
· {{{Historio2}}}: {{{Historio2_dato}}}
· {{{Historio3}}}: {{{Historio3_dato}}}
· {{{Historio4}}}: {{{Historio4_dato}}}
· {{{Historio5}}}: {{{Historio5_dato}}}
Surfaco: (206ma granda)
· Totala: 298 km²
· Aquo: neglijebla%
Habitanti: (177ma granda)
· Totala: {{{Lojanti}}} (2015)
· Totala: 393,253[1] (2015)
· Denseso di habitantaro: {{{Lojanto-denseso}}} hab./km²
· Denseso di habitantaro: 1036,9 hab./km²
KLP (KPP):
· Totala: {{{KLP_KPP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_KPP_segun_persiono}}}
KLP:
· Totala: {{{KLP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_segun_persiono}}}
Gini: ([[{{{Gini_yaro}}}]])
{{{Gini_chanjo}}} {{{Gini}}}
{{{Gini_valoro}}} · {{{Gini_rango}}}
IHD: ([[{{{IHD_yaro}}}]])
{{{IHD_chanjo}}} {{{IHD}}}
{{{IHD_valoro}}} · {{{IHD_rango}}}
Pluse informi:
Valuto: Rupio di Maldivi
· Abreviuro: {{{Abreviuro}}}
· Simbolo: {{{Simbolo}}}
Tempo-zono: {{{Tempo_zono}}}
· Somero tempo: {{{Somero_tempo}}}
Dato-formato: {{{Dato_formato}}}
Veho-latero: {{{Veho_latero}}}
Telefono-kodexo: {{{Telefono_kodexo}}}
ISO: {{{ISO}}}
{{{ISO2}}}
{{{ISO3}}}
Reto-domeno: .mv
Reto-domeni: {{{Reto_kodi}}}
{{{Reto_kodo2}}}
{{{Reto_kodo3}}}
{{{Reto_kodo4}}}
{{{Reto_kodo5}}}
Precipua religio: islamo, 99,2%
Oficala retosituo: {{{Oficalaretosituo}}}


Maldivi esas lando formacita per 26 atoli kun 1192 mikra insuli, sudo di Lakshadweep insuli, qua jacas cirkum 700 km sud-westo de Sri Lanka.

Bazala fakti pri Maldivi.

Historio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Historio di Maldivi.

Segun studii di la linguo e la kulturo di Maldivi, lua unesma habitanti esis Dravidiana populi[2] de Tamil Nadu qui establisis su en l'insuli de cirkum 300 aK til la yaro 300. La maxim frua skribita historio di Maldivi markizesas da l'arivo di la decendanti dil princo Vijaya, de Sinhalana raso. Li arivis en Maldivi ulatempe inter 543 e 483 aK. Lia arivo markizis importanta modifiko en la kulturo ed en la developo di la regiono, ed anke en la developo di Dhivehi-linguo, qua esas simila en gramatiko e fonologio a Sinhala-linguo.

Budista Stupa (templo) konstruktita en l'insulo Gan.

Budismo adportesis al insuli en la 3ma yarcento aK, dum la rejio di imperiestro Ashoka. Ol divenis la precipua religio dil insuli til la 12ma yarcento kande islamo introduktesis en la regiono.

En 1558 Portugalani establisis mikra garnizono en l'insuli e guvernis ol de Goa, ma pos 15 yari, Muhammad Thakurufaanu Al-Azam ekpulsis Portugalani. Dum meze 16ma yarcento, Nederlando remplasis Portugal kom komercala povo en la regiono. En 1796 Britaniani ekpulsis Nederlandani de vicina Ceylon ed inkluzis Maldivi en lua areo di influo.

Quankam Maldivi restis nedependanta sultanio de 1153 til 1968, en 1887 Britaniani transformis ol oficale en protektorato. En 1953 eventis atempto por transformar l'insuli en republiko, kun Muhammad Amin Didi kom prezidanto, ma sultanio riestablisesis. En 1959 habitanti di tri atoli revoltis e formacis Unionita Republiko di Suvadiva Insuli, ma la revolto faliis en 1963. En 25 di julio 1965 Maldivi divenis nedependanta de Unionita Rejio. En la 11ma di decembro 1968 sultanio abolisesis e Maldivi divenis republiko, kun Ibrahim Nasir kom prezidanto. En 1978 Maumoon Abdul Gayoom remplasis Nazir en povo kom elektita prezidanto, e guvernis lando dum 30 yari.

Violenta ondego devastis Maldivi la 26ma di decembro 2004 pos ter-tremo en Indiana oceano. Nur 9 insuli eskapis de inundadi. En 2008 eventis elekto e Mohamed Nasheed, opozanta a Gayoom, vinkis e divenis prezidanto. La 7ma di februaro 2012 Nasheed renuncis. Pose ilu deklaris a stranjera jurnalaro ke ilu revokesis per stato-stroko komandita dal viceprezidanto Mohammed Waheed Hassan. En 2013 itere eventis elekti por prezidanteso, e Abdulla Yameen Abdul Gayoom, fratulo di Maumoon Abdul Gayoom, vinkis.

Politiko[redaktar | edit source]

Placo di la Nedependo, en Maldivi.

Maldivi esas prezidantala republiko. La prezidanto esas la chefo di stato e chefo di guvernerio. Segun la konstituco aprobita en 2008 il elektesas dal populo por 5-yara periodo. Abdulla Yameen Abdul Gayoom guvernas depos 2013.

La legifala povo kompozesas dal asemblajo (Majlis) kun unika chambro e 77 membri, qui elektesas por 5 yari.

Segun Maldivana konstituco, legifala povo esas nedependanta, e judiciisti mustas obedar nur la konstituco e la komuna legi. Kande konstituco o komuna legi silencas pri un temo, judiciisti mustas usar Shari'ah, Islamala lego.

Geografio[redaktar | edit source]

Mapo di Maldivi.

Maldivi konsistas ek 200 plana insuli ed atoli. Atoli di Maldivi de nordo a sudo esas sequanta: Haa Alifu, Haa Dhaalu, Shaviyani, Noonu, Raa, Lhaviyani, Baa, Ari, Male, Faafu, Vaavu, Dhaalu, Meenu, Thaa, Laamu, Gaafu Dhaalu, Gnaviyani, Seenu.

Lua klimato esas tropikala. Mezvalora yarala temperaturo esas 24ºC. Quankqm l'insuli havas poka sovaja vivo, l'oceano proxim l'insuli havas plu kam 2,000 speci di fishi, ed abundanta rekursi, kom atuno.

Maldivi povas desaparar pro la levo di marala nivelo efektigata da globala varmesko. Lua maxim alta punto jacas nur 2.3 metri sur la marala nivelo.

Ekonomio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Ekonomio di Maldivi.

La precipua exportacajo di Maldivi esas fishi e fisho-produkturi. Til la 1970a yari, poka turisti vizitabis l'insuli. Nune, turismo reprezentas 28% de la KLP di lando, e plu kam 60% de l'extera revenui. Lua monetaro esas la rupio di Maldivi.

L'agrokultivo ed l'industrio havas poka ekonomial importi, pro la manko di kultivebla tereni e pro la manko di laboristi.

Demografio[redaktar | edit source]

Male, chefurbo di Maldivi.

De omna habitantaro, cirkum 40% vivas en urbi, 1/3 ek omna habitanti vivas en Male. La habitantaro esas rezulto di mixo di sud-Indiani, Ceylonani ed Arabi. En 2008 cirkum 70,000 exterlanda laboristi vivis en Maldivi.

La mezvalora vivo-expekto esis 75.37 yari en 2015. De la habitantaro, 99.3% savas lektar e skribar.[1]

Plu kam 99% de la habitantaro esas islamani. Islamo adoptesis dum la 12ma yarcento. Divehi, Indo-Europana linguo skribata kun Thaana skripto, esas l'ofical idiomo di lando, ma Angliana esas larje uzata en komerco.

Kulturo[redaktar | edit source]

Maldivi havas kulturala influi de Sri Lanka e del sudo di India. Lua linguo, dhiveli, apartenas ad Indo-Europana linguaro.

Referi[redaktar | edit source]

  1. 1.0 1.1 1.2 "Maldives" (en Angla). The World Factbook. URL vidita ye la 30 di agosto 2015.
  2. http://www.maldivesinfo.gov.mv/home/files/news.php?id_news=1096