Maldivi

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Maldivi
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ
Divehi Rājje ge Jumhuriyyā
Flag of Maldives.svg Coat of arms of Maldives.svg
Flago di Maldivi Blazono di Maldivi
Nacionala devizo:
{{{Devizo}}}
Nacionala himno:
Qaumii salaam
[[File:{{{Audio_ligilo}}}]]
LocationMaldives.png
{{{Imajo_informo}}}
Urbi:
Chefurbo: Male
· Habitanti: 156,000 (2014)[1]
· Dato: {{{Dato_chefurbo}}}
· {{{TituloChefurbo2}}}: {{{Chefurbo2}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo2}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo2}}}
· {{{TituloChefurbo3}}}: {{{Chefurbo3}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo3}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo3}}}
Precipua urbo: Male
· Habitanti: {{{Lojanti_precipua}}}
Linguo:
Oficala linguo: {{{Oficala_linguo}}}
Lingui:
Oficala lingui: Dhivehi
Nacionala linguo: {{{Nacionala_linguo}}}
Nacionala lingui: {{{Nacionala_lingui}}}
Regionala linguo: {{{Regionala_linguo}}}
Regionala lingui: {{{Regionala_lingui}}}
Etnii:
· {{{Etnii_procenti}}} {{{Etnii}}}
· {{{Etnii2_procenti}}} {{{Etnii2}}}
· {{{Etnii3_procenti}}} {{{Etnii3}}}
· {{{Etnii4_procenti}}} {{{Etnii4}}}
· {{{Etnii5_procenti}}} {{{Etnii5}}}
· {{{Etnii6_procenti}}} {{{Etnii6}}}
· {{{Etnii7_procenti}}} {{{Etnii7}}}
· {{{Etnii8_procenti}}} {{{Etnii8}}}
· {{{Etnii9_procenti}}} {{{Etnii9}}}
· {{{Etnii10_procenti}}} {{{Etnii10}}}
Demonimo: {{{Demonimo}}}
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Abdulla Yameen Abdul Gayoom
· Prezidisto (serbo): {{{Serbiana_prezidisto}}}
· Prezidisto (kroato): {{{Kroatiana_prezidisto}}}
· Prezidisto (Bosno): {{{Bosniana_prezidisto}}}
· Ko-princi: {{{Ko-princi}}}
· Ko-princi: {{{Chefi_di_la_Kongreso_dil_Populo}}}
· General-guverniestro: {{{Generala_guverniestro}}}
· [[{{{Nomo_listo_chefo_guverno}}}|{{{Titulo_chefo_guverno}}}]]: {{{chefo_guverno}}}
Legifantaro: [[{{{Legifantaro}}}]]
Historio:
· {{{Historio}}}: {{{Historio_dato}}}
· {{{Historio2}}}: {{{Historio2_dato}}}
· {{{Historio3}}}: {{{Historio3_dato}}}
· {{{Historio4}}}: {{{Historio4_dato}}}
· {{{Historio5}}}: {{{Historio5_dato}}}
Surfaco: (206ma granda)
· Totala: 298 km²
· Aquo: neglijebla%
Habitanti: (177ma granda)
· Totala: 393,253[1] (2015)
· Denseso di habitantaro: 1036,9 hab./km²
KLP (KPP):
· Totala: {{{KLP_KPP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_KPP_segun_persiono}}}
KLP:
· Totala: {{{KLP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_segun_persiono}}}
Gini: ([[{{{Gini_yaro}}}]])
{{{Gini_chanjo}}} {{{Gini}}}
{{{Gini_valoro}}} · {{{Gini_rango}}}
IHD: ([[{{{IHD_yaro}}}]])
{{{IHD_chanjo}}} {{{IHD}}}
{{{IHD_valoro}}} · {{{IHD_rango}}}
Pluse informi:
Valuto: Rupio di Maldivi
· Abreviuro: {{{Abreviuro}}}
· Simbolo: {{{Simbolo}}}
Tempo-zono: {{{Tempo_zono}}}
· Somero tempo: {{{Somero_tempo}}}
Dato-formato: {{{Dato_formato}}}
Veho-latero: {{{Veho_latero}}}
Telefono-kodexo: {{{Telefono_kodexo}}}
ISO: {{{ISO}}}
{{{ISO2}}}
{{{ISO3}}}
Reto-domeno: .mv
Reto-domeni: {{{Reto_kodi}}}
{{{Reto_kodo2}}}
{{{Reto_kodo3}}}
{{{Reto_kodo4}}}
{{{Reto_kodo5}}}
Precipua religio: islamo, 99,2%
Oficala retosituo: {{{Oficalaretosituo}}}

Maldivi esas lando formacita da 26 atoli kun 1192 mikra insuli, sudo di Lakshadweep insuli, qua jacas cirkum 700 km sud-westo de Sri Lanka.

Bazala fakti pri Maldivi.

Historio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Historio di Maldivi.

Segun studii di la linguo e la kulturo di Maldivi, lua unesma habitanti esis Dravidiana populi[2] de Tamil Nadu qui establisis su en l'insuli de cirkum 300 aK til la yaro 300. La maxim frua skribita historio di Maldivi markizesas da l'arivo di la decendanti dil princo Vijaya, de Sinhalana raso. Li arivis en Maldivi kelkatempe inter 543 e 483 aK. Lia arivo markizis importanta modifiko en la kulturo ed en la developo di la regiono, ed anke en la developo di Dhivehi-linguo, qua esas simila en gramatiko e fonologio a Sinhala-linguo.

Budista Stupa (templo) konstruktita en l'insulo Gan.

Budismo arivis en l'insuli la 3ma yarcento aK, dum la rejio di imperiestro Ashoka. Ol divenis la precipua religio dil insuli til la 12ma yarcento kande islamo introduktesis en la regiono.

En 1558 Portugalani establisis mikra garnizono en l'insuli e guvernis ol de Goa, ma pos 15 yari, Muhammad Thakurufaanu Al-Azam ekpulsis Portugalani. Dum meze 16ma yarcento, Nederlando remplasis Portugal kom komercala povo en la regiono. En 1796 Britaniani ekpulsis Nederlandani de vicina Ceylon ed inkluzis Maldivi en lua areo di influo.

Quankam Maldivi restis nedependanta sultanio de 1153 til 1968, en 1887 Britaniani transformis ol oficale en protektorato. En 1953 okuris atempto por transformar l'insuli en republiko, kun Muhammad Amin Didi kom prezidanto, ma sultanio riestablisesis. En 1959 habitanti di tri atoli revoltis e formacis Unionita Republiko di Suvadiva Insuli, ma la revolto faliis en 1963. En 25 di julio 1965 Maldivi divenis nedependanta de Unionita Rejio. En la 11ma di decembro 1968 sultanio abolisesis e Maldivi divenis republiko, kun Ibrahim Nasir kom prezidanto. En 1978 Maumoon Abdul Gayoom remplasis Nazir en povo kom elektita prezidanto, e guvernis lando dum 30 yari.

Violenta ondego devastis Maldivi la 26ma di decembro 2004 pos ter-tremo en Indiana oceano. Nur 9 insuli eskapis de inundadi. En 2008 okuris elekto e Mohamed Nasheed, opozanta a Gayoom, vinkis e divenis prezidanto. La 7ma di februaro 2012 Nasheed renuncis. Pose ilu deklaris a stranjera jurnalaro ke ilu revokesis da stato-stroko komandita dal viceprezidanto Mohammed Waheed Hassan. En 2013 nove okuris elekti por prezidanteso, e Abdulla Yameen Abdul Gayoom, fratulo di Maumoon Abdul Gayoom, vinkis.

Politiko[redaktar | edit source]

Placo di la Nedependo, en Maldivi.

Maldivi esas prezidantala republiko. La prezidanto esas la chefo di stato e chefo di guvernerio. Segun la konstituco aprobita en 2008 il elektesas dal populo por 5-yara periodo. Abdulla Yameen Abdul Gayoom guvernas depos 2013.

La legifala povo kompozesas da asemblajo (Majlis) kun unika chambro e 77 membri.

Segun Maldivana konstituco, legifala povo esas nedependanta, e judiciisti mustas obedar nur la konstituco e la komuna legi. Kande konstituco o komuna legi silencas pri un temo, judiciisti mustas usar Shari'ah, islama lego.

Geografio[redaktar | edit source]

Mapo di Maldivi.

Maldivi konsistas ek 200 basa insuli ed atoli. Atoli di Maldivi de nordo a sudo esas sequanta: Haa Alifu, Haa Dhaalu, Shaviyani, Noonu, Raa, Lhaviyani, Baa, Ari, Male, Faafu, Vaavu, Dhaalu, Meenu, Thaa, Laamu, Gaafu Dhaalu, Gnaviyani, Seenu.

Lua klimato esas tropikala. Mezvalora yarala temperaturo esas 24ºC. Quankqm l'insuli havas poka sovaja vivo, l'oceano proxim l'insuli havas plu kam 2,000 speci di fishi, ed abundanta rekursi, kom atuno.

Maldivi povas desaparar kun elevo di mar-nivelo kauzata da globala rivarmesko. Lua maxim alta punto jacas 2,3 metri sur la mar-nivelo.

Ekonomio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Ekonomio di Maldivi.

La precipua exportacajo di lando esas fishi e fisho-produkti. Nune turismo responsas por 28% di KLP. Agrokultivo havas ekonomial importo, por la manko di kultivebla tereni. Lua monetaro esas la rupio di Maldivi.

Demografio[redaktar | edit source]

Male, chefurbo di Maldivi.

De totala habitantaro, cirkum 40% vivas en urbi, 1/3 di tota habitanti vivas en Male. La habitantaro esas rezulto di mixuro di sud-Indiani, Ceylonani ed Arabi. En 2008 cirkum 70,000 exterlanda laboristi vivis en lando.

La mezvalora vivo-expekto esis 75.37 yari en 2015. De la habitantaro 99.3% savas lektar e skribar.[1]

Plu kam 99% de la habitantaro esas islamani. Islamo adoptesis dum la 12ma yarcento. Divehi, Indo-Europana linguo skribata kun Thaana skripto, esas l'ofical idiomo di lando, ma Angliana esas larje uzata en komerco.

Kulturo[redaktar | edit source]

Maldivi havas kulturala influi de Sri Lanka e de sudo di India. Lua linguo, dhiveli, apartenas ad Indo-Europana linguaro.

Referi[redaktar | edit source]

  1. 1.0 1.1 1.2 "Maldives" (in Angla). The World Factbook. URL vidita ye 30 di agosto 2015.
  2. http://www.maldivesinfo.gov.mv/home/files/news.php?id_news=1096