Historio di Malawi

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
La rejio di Maravi en sua maxima extenso.

L'unesma habitanti di Malawi esis populi khoisan. Pos la yaro 1600, kande granda parto di la regiono jacis unionita sub unika rejio, komencis la kontakti kun Portugalani. Le Chewa komerciis ivoro, fero e sklavi kun la Portugalani ed Arabi, e kompris maizo de la Portugalani. Tamen, cirkum la yaro 1700, la teritorio jacis itere dividita en kelka mikra rejii. La komerco di sklavi atingis l'apogeo cirkume 150 yari ante num, kande 20.000 personi sklavigesis e transportesis de Nkhotakota til Kilwa ube esis vendita.[1]

Britaniana misionero David Livingstone atingis la lago Nyasa en 1859.[2] En 1891 Malawi divenis protektorato del Unionita Rejio. Depos 1907 Malawi divenis Britaniana kolonio sub la nomo Nyasalando.

En 1944 la Kongreso Afrikana di Nyasalando (NAC) formacesis por defensar l'interesi di lokala Afrikani relate Britaniana guvernerio.[3] En 1953 Malawi unionesis a nordal e sudal Rhodezia (nune Zimbabwe e Zambia) en federuro precipue por politikala motivi,[3] ma NAC rejektis l'uniono. Un forta opozero di l'uniono esis la mediko Hastings Kamuzu Banda, qua studiis en Europa e verkis en Ghana e pose retroiris a Nyasalando en 1958. Britaniani enkarcerigis Banda en 1959, ma liberigis ilu la sequanta yaro. En 1961, la partiso di Banda, Malawi's Congress Party (MCP) ganis la majoritato di la voti, ed ilu divenis chefministro en 1963. La federuro dissolvesis la sam yaro.

Lore chefministro di Malawi Hastings Kamuzu Banda (addextre) e la prezidanto Nyerere, de Tanzania.
Flago di Malawi.

Malawi divenis nedependanta de Unionita Rejio ye la 6ma di julio 1964, kun Hastings Kamuzu Banda kom lua unesma prezidanto. En 1966 Banda supresis la politikala partisi, ed en 1970 il deklaris su dumviva prezidanto, e guvernis dum preske 30 yari sen opozantaro. En 1993 Banda aceptis plebicito ube populo votis favorebla a demokrata rejimo plurapartisala. En 1994 eventis unesma elekti demokratiala, kun plura partisi, e Bakili Muluzi elektesis prezidanto. Muluzi guvernis til 2004, kande Bingu wa Mutharika elektesis prezidanto. Nova elekto kun multa partisi eventis en 2009 e Mutharika rielektesis, quankam la opozantaro denuncis fraudi dum l'elektala proceso.[4]

La rejimo di Mutharika konsideresis autokrata e desestimanta di homala yuri. En julio 2011 eventis protesti kontre l'altra vivo-kusto. La protesti produktis 18 morti ed adminime 44 vunditi per pafado.

Mutharika mortis en 2012 pro kordio-paroxismo. Ilu sucedesis dal viceprezidanto Joyce Banda.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. "Malawi Slave Routes and Dr. David Livingstone Trail". UNESCO World Heritage Centre.
  2. Turner, John The Statesman's Yearbook 2009: The Politics, Cultures and Economies of the World, MacMillan Publishers, p.821
  3. 3,0 3,1 Murphy, Philip (2005). Central Africa: Closer Association 1945-1958. London, UK: The Stationary Office
  4. "Malawi President wins re-election" - BBC.co.uk


LocationAfrica.png
Historio di Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | San-Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe