Historio di Gabon

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Flago di Gabon.

Unesma habitanti di nuna Gabon esis pigmei. Pos, Bantu populi. Unesma Europani, Portugalani, arivis dum 15ma yarcento. La nomo "Gabon" havas origino en Portugalana vorto gabão, qua signifikas "mantelo", qua esas aproxime la formo dil estuario di Komo fluvio proxim Libreville.

Francia asumis la stando di protektero di la regiono kande signatis pakti kun lokala chefi, ye 1839 ed ye 1841. Franca explorero Pierre Savorgnan de Brazza arivis en la regiono ye 1875 e fondis Franceville. Ye 1885 Francia oficale okupis la teritorio, ma ne administris lu til 1903.

Ye 1910 Gabon divenis un di quak teritorii de Franca Equatoral Afrika. Ye 1922 lunesma politikala partiso di Gabon, Jeunesse Gabonais, esis fondita.

Gabon divenis nedependanta de Francia ye 1960. Kande lando divenis nedependanta, on existis du partisi: Bloc Democratique Gabonais - BDG - komandita da la prezidisto Léon M'ba, e Union Democratique et Sociale Gabonaise - UDSG - komandita da Jean-Hilaire Aubame, qua divenis Ministro por exteral aferi di lando. Léon M'ba esis elektita prezidisto ed asumis povo ye 1961, kun Omar Bongo Ondimba kom la vice-prezidisto.

Pos M'ba asumar povo li interdiktis jurnalaro e proskriptis politikala protesti. Kande il dissolvis parlamento ye 1964 por institucar guverno kun singla partiso, militisti atemptis ekpulsar il da stato-stroko, ma pos 24 hori Franca trupi di parafalisti esis sendita a Gabon por restitucar povo a M'ba. Malgre internaciona kondemno, Franciani sejornis proxim la chef-urbo por suportar il. Kande M'ba mortis ye 1967 Omar Bongo asumis povo, e guvernis til lia morto ye 8 di junio 2009. Lia filiulo, Ali Bongo Ondimba, asumis povo ye 16 di oktobro sam yaro[1].

Referi[redaktar | edit source]

  1. Background note:Gabon US Dept. of State


Historio di Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sud-Afrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii

Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra

Ne agnoskata nedependesi
Somalilando | Puntlando