Mali

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Mali
République du Mali
Flag of Mali.svg Seal of Mali.gif
Flago di Mali Blazono di Mali
Nacionala devizo:
{{{Devizo}}}
Nacionala himno:
Pour l'Afrique et pour toi, Mali
[[File:{{{Audio_ligilo}}}]]
LocationMali.svg
{{{Imajo_informo}}}
Urbi:
Chefurbo: Bamako
· Habitanti: 1,690,476 (2006)
· Habitanti: {{{Habitanti_chefurbo}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo}}}
· {{{TituloChefurbo2}}}: {{{Chefurbo2}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo2}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo2}}}
· {{{TituloChefurbo3}}}: {{{Chefurbo3}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo3}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo3}}}
Precipua urbo: Bamako
· Habitanti: {{{Habitanti_precipua}}}
Linguo:
Oficala linguo: {{{Oficala_linguo}}}
Lingui:
Oficala lingui: Franciana
Nacionala linguo: {{{Nacionala_linguo}}}
Nacionala lingui: {{{Nacionala_lingui}}}
Regionala linguo: {{{Regionala_linguo}}}
Regionala lingui: {{{Regionala_lingui}}}
Etnii:
· {{{Etnii_procenti}}} {{{Etnii}}}
· {{{Etnii2_procenti}}} {{{Etnii2}}}
· {{{Etnii3_procenti}}} {{{Etnii3}}}
· {{{Etnii4_procenti}}} {{{Etnii4}}}
· {{{Etnii5_procenti}}} {{{Etnii5}}}
· {{{Etnii6_procenti}}} {{{Etnii6}}}
· {{{Etnii7_procenti}}} {{{Etnii7}}}
· {{{Etnii8_procenti}}} {{{Etnii8}}}
· {{{Etnii9_procenti}}} {{{Etnii9}}}
· {{{Etnii10_procenti}}} {{{Etnii10}}}
Demonimo: {{{Demonimo}}}
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Ibrahim Boubacar Keïta
· Prezidanto (serbo): {{{Serbiana_prezidanto}}}
· Prezidanto (kroato): {{{Kroata_prezidanto}}}
· Prezidanto (Bosno): {{{Bosna_prezidanto}}}
· Ko-princi: {{{Ko-princi}}}
Chefo di la Kongreso dil Populo: {{{Chefi_di_la_Kongreso_dil_Populo}}}
· Generala-guberniestro: {{{Generala_guberniestro}}}
· Chefministro: Modibo Keita
Legifantaro: [[{{{Legifantaro}}}]]
Historio:
· {{{Historio}}}: {{{Historio_dato}}}
· {{{Historio2}}}: {{{Historio2_dato}}}
· {{{Historio3}}}: {{{Historio3_dato}}}
· {{{Historio4}}}: {{{Historio4_dato}}}
· {{{Historio5}}}: {{{Historio5_dato}}}
Surfaco: (24ma granda)
· Totala: 1,240,192 km²
· Aquo: 1,6%
Habitanti: (71ma granda)
· Totala: {{{Lojanti}}} (2009)
· Totala: 14,517,976[1] (2009)
· Denseso di habitantaro: {{{Lojanto-denseso}}} hab./km²
· Denseso di habitantaro: 11 hab./km²
KLP (KPP):
· Totala: {{{KLP_KPP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_KPP_segun_persiono}}}
KLP:
· Totala: {{{KLP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_segun_persiono}}}
Gini: ([[{{{Gini_yaro}}}]])
{{{Gini_chanjo}}} {{{Gini}}}
{{{Gini_valoro}}} · {{{Gini_rango}}}
IHD: ([[{{{IHD_yaro}}}]])
{{{IHD_chanjo}}} {{{IHD}}}
{{{IHD_valoro}}} · {{{IHD_rango}}}
Pluse informi:
Valuto: Franko CFA
· Abreviuro: {{{Abreviuro}}}
· Simbolo: {{{Simbolo}}}
Tempo-zono: {{{Tempo_zono}}}
· Somero tempo: {{{Somero_tempo}}}
Dato-formato: {{{Dato_formato}}}
Veho-latero: {{{Veho_latero}}}
Telefono-kodexo: {{{Telefono_kodexo}}}
ISO: {{{ISO}}}
{{{ISO2}}}
{{{ISO3}}}
Reto-domeno: .ml
Reto-domeni: {{{Reto_kodi}}}
{{{Reto_kodo2}}}
{{{Reto_kodo3}}}
{{{Reto_kodo4}}}
{{{Reto_kodo5}}}
Precipua religio: Islamo (82%)
Oficala retosituo: {{{Oficalaretosituo}}}


Mali esas lando qua jacas en west-Afrika. Lua vicina landi esas:

Bazala fakti pri Mali

Historio[redaktar | edit source]

 Precipua artiklo: Historio di Mali
Mali imperio (c. 1230 til c. 1600).

La vorto Mali, unesmafoye uzita dal Afrikani inter 11ma-15ma yarcenti, forsan devenas de Madinga vorto mali, signfikante 'hipopotamo'. Imperio Mali adoptis l'islamana religio. Djenné e Timbuktu esis importanta urbi dil imperio. Mali imperio dekadis kom konsequo di interna disputi, ed konquestesis dal imperio Songhai.

Dum la 18ma yarcento eventis forta sikeso en la regiono. On kalkulas ke cirkum la duimo de la habitantaro di Timbuktu mortis per famino.

La regiono divenis Franciana kolonio en 1898. En 1959 formacis federuro kun Senegal, ed divenis nedependanta di Francia en 20 di junio di 1960. Modibo Keïta esis l'unesma prezidanto di stato. Keïta rapide establisis guvernerio di singla partiso kun socialista ideologio.

En 1968 sequante ad ekonomiala dekado eventis nesangoza stato-stroko komandita da Moussa Traoré[2]. Traoré probis reformar ekonomio, ma lia esforci ne havis suceso pro politikala agitadi e devastanta sikeso de 1968 til 1974[2] qua viktimigis mili di personi. Lia guvernerio sufris tri atempti di stato-stroki, ma represo kontre opozanti kontinuis til 1980a yari.

En 1991 protesti kontre guvernerio instigis un stato-stroko qua renversis Traoré, kreis transitala guvernerio e nova konstituco. En 1992 Alpha Oumar Konaré esis demokratie elektita en l'unesma elekto kun multa partisi. Konaré facis ekonomiala e politikala reformi e kombatis korupto. En 2002 il esis demokratie sucedita da Amadou Toumani Touré. Nune Mali esas un di la maxim stabila landi di Afrika.

Politiko[redaktar | edit source]

Til la stato-stroko en 22 di marto 2012 e nova stato-stroko en decembro sam yaro, Mali esis demokratiala parlamentala republiko, guvernita da la konstituco adoptita en 12 di januaro 1992. La chefo di stato esis la prezidanto, qua elektesis dal populo por 5-yara periodo. La chefo di guvernerio esis la chefministro, qua elektesis da la prezidanto.

La parlamento kompozesas da unika chambro kun 160 deputati, qui elektesas dal populo por 5-yara periodo.

La konstituco di Mali establisas nedependanta judiciala povo, ma l'exekutiva povo kontinuas exercar influi super la judiciala povo.

Geografio[redaktar | edit source]

Satelitala imajo di Mali.

Sahara dezerto kovras nordo di lando. En centro di lando jacas la regiono di Sahel. Dezerta o semidezerta regioni kovras 65% di surfaco. En sudo existas savano e fertila regioni en le vali di Nijer e Senegal fluvii.

Ekonomio[redaktar | edit source]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Mali

Demografio[redaktar | edit source]

La maxim granda urbo di lando esas Bamako. Altra importanta urbi esas Sikasso e Ségou.

Kulturo[redaktar | edit source]

Ica seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. Vua helpo esas bonvenanta!

Referi[redaktar | edit source]

Commons
Commons havas kontenajo relatante a:

Extera ligili[redaktar | edit source]


Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii
Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra
Nedependi ne agnoskata
Somalilando | Puntlando