Pará

De Wikipedio
Jump to navigation Jump to search
Estado do Pará
Bandeira do Pará.svg Para Brasao.jpg
Chef-urbo Belém
Maxim granda urbo Belém
Brazil State Para.svg
Surfaco 1 247 954,7 km²
Habitanti
Denseso di habitantaro
8 513 497 (2018)
6,82 hab./km²
Guberniestro Hélder Barbalho (MDB)[1]
(2019-2022)
Horala zono UTC-3
TNP (yaro) R$ 91 009 milioni (2012)[2]
Reto www.pa.gov.br

Pará esas stato jacanta an la Nordala Regiono di Brazilia. Lu havas kom vicini Maranhão e Tocantins este, Mato Grosso sude, Amazonas weste, ed Amapá norde. Guyana e Surinam jacas nord-weste, e nord-este jacas l'Oceano Atlantiko.

Bazala fakti pri Pará.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

Ceramikajo del insulo Marajó.

An l'insulo Marajó ed en la regiono di Santarém trovesis restaji qui montras homala okupeso en la regiono de adminime 3.000 yari aK. La populi qui habitis Marajó 3.500 yari ante nun praktikis agrokultivo, konstruktis kabani, developis la ceramiko, uzis kolorizivi, konocis medicinala planti ed uzis fairo por eliminar la foresto por praktikar agrokultivo. La maxim konocita artajo de ta populo esas la ceramiko de Marajó, qua havs karakteristiki tre propra. L'apogeo di la kulturo Marajoara ("Marajoana") eventis de cirkume la yaro 500 til 1300 pos Kristo.

En 1500, Vicente Yánez Pinzón divenis l'unesma Europano qua navigis an l'estuario di la fluvio Amazon. Ye la 26ma di agosto 1542, Francisco de Orellana arivis an l'estuario di Amazon, pos departar de Quito, en la nuna Equador. Tamen, nur en 1616 Portugalani konstruktis la fortreso Presépio, qua originis la nuna urbo Belém. Ye la 28ma di oktobro 1637, Portugalano Pedro Teixeira departis de Belém, iris til Quito e pose retroiris a Belém. Dum lua voyajo, ilu pozis signo-marko en la punto ube la fluvio Aguariko debushas an la fluvio Napo, an la nuna frontiero inter Equador e Peru.

Brazilia en 1789, kun Grão Pará rozee.

En 1751 kreesis la "Stato Grão Pará", qua korespondis en surfaco a la nuna stati Amazonas, Pará Roraima ed Amapá.

Kun Braziliana nedependo, Pará divenis provinco dil Imperio. Kun la republiko en 1889, ol divenis stato.

La regiono developis multe dum la Ciklo dil Kauchuko di Braziliana ekonomio, del fino di la 19ma yarcento til la komenco dil 20ma yarcento. Pos 1918 la regiono dekadis til la yari 1960ma, kande agrokultivo developesis an la sudo dil stato.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

La fluvio Amazon, la maxim granda fluvio del mondo, trairas Pará.

Granda parta di lua teritorio kovresas dal Amazona Equatorala foresto. La klimato esas equatorala, kun intensa pluvi.

Amazon, la maxim granda fluvio del mondo, trairas la stato de weste a nord-este.

Ica seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. Vua helpo esas bonvenanta!

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

La precipua ekonomial agadi esas l'extraktado di ligno, l'extraktado di minerali (precipue fero, aluminio, mangano), l'agrokultivo (soyo, manioko), l'edukado di bovaro ed l'industrio.

En la fluvio Tocantins jacas l'aquobarilo Tucuruí, la maxim granda aquobarilo de Nordala regiono, qua furnisas elektro a Pará ed altra vicina stati.

Demografio[redaktar | redaktar fonto]

La maxim granda urbi di [[{{{lando}}}]] (2016) La maxim granda urbi di Pará (2016)
Rango Nomo Provinco Regiono Habitantaro Rango Nomo Provinco Regiono Habitantaro
1ma Belém [[{{{provinco1}}}]] [[{{{regiono1}}}]] 1 446 043 11ma [[{{{nomo11}}}]] [[{{{provinco11}}}]] [[{{{regiono1}}}]] {{{hab11}}}
2ma Ananindeua [[{{{provinco2}}}]] [[{{{regiono2}}}]] 510 834 12ma [[{{{nomo12}}}]] [[{{{provinco12}}}]] [[{{{regiono12}}}]] {{{hab12}}}
3ma Santarém [[{{{provinco3}}}]] [[{{{regiono3}}}]] 294 447 13ma [[{{{nomo13}}}]] [[{{{provinco13}}}]] [[{{{regiono13}}}]] {{{hab13}}}
4ma Marabá [[{{{provinco4}}}]] [[{{{regiono4}}}]] 272 172 14ma [[{{{nomo14}}}]] [[{{{provinco14}}}]] [[{{{regiono14}}}]] {{{hab14}}}
5ma Parauapebas [[{{{provinco5}}}]] [[{{{regiono5}}}]] 196 259 15ma [[{{{nomo15}}}]] [[{{{provinco15}}}]] [[{{{regiono15}}}]] {{{hab15}}}
6ma Castanhal [[{{{provinco6}}}]] [[{{{regiono6}}}]] 192 571 16ma [[{{{nomo16}}}]] [[{{{provinco16}}}]] [[{{{regiono16}}}]] {{{hab16}}}
7ma Abaetetuba [[{{{provinco7}}}]] [[{{{regiono7}}}]] 151 934 17ma [[{{{nomo17}}}]] [[{{{provinco17}}}]] [[{{{regiono17}}}]] {{{hab17}}}
8ma Cametá [[{{{provinco8}}}]] [[{{{regiono8}}}]] 132 515 18ma [[{{{nomo18}}}]] [[{{{provinco18}}}]] [[{{{regiono18}}}]] {{{hab18}}}
9ma Marituba [[{{{provinco9}}}]] [[{{{regiono9}}}]] 125 435 19ma [[{{{nomo19}}}]] [[{{{provinco19}}}]] [[{{{regiono19}}}]] {{{hab19}}}
10ma Bragança [[{{{provinco10}}}]] [[{{{regiono10}}}]] 122 881 20ma [[{{{nomo20}}}]] [[{{{provinco20}}}]] [[{{{regiono20}}}]] {{{hab20}}}
Belèm.jpg
Belém
BR-316 em Ananindeua.JPG
Ananindeua
[[Arkivo:{{{imajo3}}}|180px]]
Santarém
[[Arkivo:{{{imajo4}}}|180px]]
Marabá
Fonto: [3]


Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. (1ma di januaro 2019) Helder Barbalho toma posse como governador do Pará (en Portugalana). G1.
  2. Em 2012, Sudeste concentrava 55,2% do PIB do país e o DF tinha o maior PIB per capita (en Portugalana). IBGE. URL vidita ye la 2ma di novembro 2015.
  3. (30ma di agosto 2016) Estimativas da população residente nos municípios brasileiros com data de Referência em 1º de julho de 2016. Estimativa Populacional para 2016. Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística (IBGE). URL vidita ye la 20ma di decembro 2016.