Sardinia

De Wikipedio
Jump to navigation Jump to search
Sardegna (Italiana)
Sardigna (Sardiniana)
Regiono di Flag of Italy.svg Italia
Flag of Sardinia, Italy.svg Sardegna-Stemma.svg
Chef-urbo Cagliari
Maxim granda urbo Cagliari
Italy Regions Sardinia Map.png
Oficala linguo Italiana, Sardiniana, ed altra minoritatala lingui
Surfaco 24 100 km²
Habitanti
Denseso di habitantaro
1 656 003 (2014)
69 hab./km²
Guberniestro Francesco Pigliaru (PD)
Horala zono UTC+1
(UTC+2 dum la somero)
TNP (yaro) € 33.6 miliardi (2011)
Reto www.regione.sardegna.it

Sardinia esas la 2ma maxim grand insulo de Mediteraneo dop Sicilia, ed anke autonoma regiono de Italia. Ol jacas en westala Mediteraneo, sude del insulo Korsika, qua apartenas a Francia.

L'oficala nomo di la regiono esas Regione Autonoma della Sardegna / Regione Autònoma de Sardigna, e lua chef-urbo e maxim grand urbo esas Cagliari.

Bazala fakti pri Sardinia.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

Nuraghe proxim nuna urbo Abbasanta.

La civilizuro Nuragiala developis en Sardinia de 1900 aK til cirkume 790 aK. Li konstruktis edifici, nomizita nuraghi (singulare nuraghe) en la Italiana, di qui trovesis plu kam 7.000 exempleri. L'insulo okupesis da tri populi qui probis dominacar Mediteraneo: Feniciani, Kartagani e Romani. Cirkume la 9ma yarcento aK, Feniciani komencis vizitar l'insulo e posible uzis ol kom sekura ankro-ageyo dum longa voyaji tra Mediteraneo. Li uzis precipue la portui di Caragis (nune Cagliari), Nora, Bithia, Sulci e Tharros. Romana poeto Claudius Claudianus afirmis, en poemo de la 4ma yarcento aK, ke Caragis fondesis da personi del urbo Tirus, probable sum la sama epoko kam Kartago, to esus dum la 9ma o 8ma yarcento aK.

Kartagani okupis ol partale dum la 6ma yarcento aK. Komence, li konfrontis rezisto dal Nuragiani, ma cirkume 510 aK la sudo, centro e westo dil insulo okupesis dal Kartagani. Romani anexis Korsika e Sardinia en 238 aK, pos l'Unesma Punika Milito. Li konfrontis multa revolti ed erste en 227 aK li kreis la provinco Sardinia et Corsica, qua duris dum 694 yari. Li fondis litorala urbi, exemple Turris Lybissonis (nune Porto Torres) e Pheronia (nune Posada) koloniigita da Romana migranti. L'arivo dil Romani extingis Nuragiala civilizuro, e la Latina divenis la dominacanta linguo.

En 456 Sardinia okupesis dal Vandali, Germana tribuo qua guvernis ol til la yaro 534, kande Bizancana trupi komandita dal generalo Belisarius rikonquestis ol. Bizancana guverno duris dum 300 yari, ecepte dum kurta periodo en 551, kande l'insulo okipesis dal Ostrogoti. Dum Bizancana okupeso, Kristanismo suplantis paganismo en la insulo.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

La tota surfaco di Sardinia esas 24 100,2 km²,[1] ed esas la 2ma maxim granda insulo dil Mediteraneo dop Sicilia, e la 3ma maxim extensa regiono di Italia. Lua reliefo konsistas ek roki de paleozoiko (500 milion yari ante nun), qua subisis erodo e havas mezavalora altitudi inter 300 e 1000 metri. Lua maxim alta punto esas Punta La Marmora, jacanta 1834 metri super la marala nivelo.

La dominacanta klimato di la regiono esas variema, pro diversa motivi, exemple l'altitudo. Existas 4 tipi di oceanala klimato en la insulo. La mezavalora yarala temperaturo varias de 11°C til 17°C segun la regiono. An la somiti di montoza regioni povas nivar dum la vintro.

La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 800 mm, e la maxim pluvoza epoko esas la vintro. Tamen, la rara pluvi dum la somero freque akompanesas da sturmi.

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. Sardegna Statistiche. URL vidita ye la 1ma di novembro 2017.
Italiana flago Regioni di Italia Italiana flago
Abruzzo | Apulia | Basilikata | Emilia-Romagna | Friuli-Venezia Giulia | Kalabria | Kampania | Lazio | Liguria | Lombardia | Marche | Molise | Piemont | Sardinia | Sicilia | Toskania | Trentino-Supr Adijo/Suda Tirol | Umbria | Valo di Aosta | Veneto