Oviedo

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Por Usana urbo kun la nomo Oviedo, videz Oviedo, Florida..
Oviedo
Oviedo desde el monte Naranco.jpg
Panoramo di Oviedo.
Oviedo.svg Escudo de Oviedo.svg
Flago di Oviedo Blazono di Oviedo
Lando: Flag of Spain.svg Hispania
Regiono: Asturia
Informo:
Latitudo: 43º21'36" N
Longitudo: 5º50'42" W
Altitudo: 232 m
Surfaco: 186,65 km²
Habitanti: 220 567 (2016)
Denseso di habitantaro: 1.185,12 hab./km²
Disto de Madrid: 438 km
Horala zono: UTC+1
(UTC+2 dum la somero)
Urbestro: Wenceslao López Martinez
Mapo:
Mapo di Oviedo
Oficala retosituo:
www.oviedo.es
Katedralo di Santo Salvero, en Oviedo. Nuna edifico datizas de 1388.

Oviedo esas urbo en Hispania, chef-urbo dil autonoma regiono di Asturia. Segun statistiki de 2016, ol havis 220 567 habitanti. Lua tota surfaco esas 186,65 km². Nune ol esas importanta komercala centro.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

On dicas ke du monaki, Máximo e Fromestanus, fondis l'urbo en 761. Rejulo Froila la 1ma di Asturia developis l'urbo dum lua rejeso e konstruktis palaco e la Katedralo di la Santa Salvero, en 781. Lua filiulo Alfonso la 2ma instalis la chefurbo dil rejio di Asturia en l'urbo. L'urbo divenis loko di pauzo por pilgrimi qui voyajis a Santiago de Compostela.

Pos la morto dil rejulo Alfonso la 3ma, León divenis la chefurbo di la rejio di Asturia e León. L'urbo duris kreskar dum la sequanta yarcenti, e lua aquedukto konstruktesis dum la 16ma yarcento. Lua universitato (Universidad de Oviedo) fondesis dum la komenco dil 17ma yarcento. L'urbo kreskis dum la 19ma yarcento kun l'industriala expanseso, e dum la 20ma yarcento kun la kresko dil komerco.

Dum la Revoluciono di 1934 en Asturia, eventis 10-dia kombato che l'urbo, qua domajis multa edifici, exemple l'universitato e lua biblioteko, qua perdis multa historiala libri, la Teatreyo Campoamor, e multa domi. En 1936 l'urbo subisis siejo dum la Hispana interna milito til ke rebela trupi de Galisia ruptis la siejo. Dum la 3-monata siejo multa historiala edifici domajesis, incendiesis o destruktesis komplete. En 1941 aprobesis plano por lua rikonstruktado, e lua historiala centro deklaresis historiala patrimonio en 1955.

En 1979 eventis l'unesma demokratial elekti en la urbo, pos la morto di Francisco Franco. En 1979 kreesis la Fonduro Princo di Asturia, qua donabas la Premii Princo di Asturia (pri literaturo, arto, cienci, edc.) pos 1981.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Edifico Santa Lucía, en Oviedo

L'urbo okupas entote 186,65 km² inter la fluvii Narón e Nora, malgre nula de la du trairas l'urbo. L'altitudo dil urbo varias de 55 metri adsur la maro proxim la fluvio Narón, til 714 metri adsur la maro an la monto Escobín. Norde del urbo jacas la monto Naranco, qua protektas ol de la nordala venti, dum ke sude del urbo jacas la montareto Sierra del Aramo.

Lua klimato esas oceanala (Cfb, segun la klimatala klasifikuro di Köppen) kun milda someri ed agreabla vintri. Pluvas dum tota yaro, plu ofte dum la vintro e la printempo. La mezavalora yarala pluvozeso esas 973 mm. De 1972 til 2000 la mezavalora yarala temperaturo esis 12,9°C, esante agosto la maxim varma monato (mezavalore 18,7°C) e januaro la maxim kolda (mezavalore 8°C). Historiale, la minima temperaturo (-10,4°C) enrejistresis en 1902, e la maxima temperaturo (38°C) enrejistresis en 1870. La klimato anke havas kontinental influo, pro ke Oviedo distas de la maro.

Fratala urbi[redaktar | redaktar fonto]