Guyana
Co-operative Republic of Guyana
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Guyana jacas en Sud-Amerika. Lua vicina landi esas:
En nordo jacas Karibeano. Chefurbo: Georgetown.
Bazala fakti pri Guyana:
Indexo |
[redaktar] Historio
Guyana esis habitita da Arawak e Karibi indijeni ante l'arivo di Europani. Kristoforo Kolumbo vizitis la regiono dum 15ma yarcento, ma l'unesma kolonii esis fondita da nederlandani ye 1621. Nederlandani fondis Essequibo ye 1616, Berbice ye 1627 e Demerara ye 1752. Li plantacis tabako en la kolonio.
Britanii okupis la regiono ye 1814. Depos sklavo-libereso ye 1834, chiniani ed indiani agrokultivisti esis kontraktita. Ili laboris precipue in sukrokano kultivo.
Ye 26 di mayo 1966 Guyana divenis nedependanta de Unionita Rejio. Ol divenis republiko ye 1970. Usa ed Unionita Rejio suportis Forbes Burnham, de partiso People's National Congress - PNC -, unesme kom chefa ministro de 1966 til 1980 e pos kom prezidisto de 1980 til 1985, pro lia opozanto de PPP, Cheddi Jagan esis deklarita marxista.
Ye 1978 Guyana ganis internaciona atenciono kande Usana religiala chefo Jim Jones e 300 altra adepti di sekto Popula Templo (Peoples Temple) suocidis ensemble.
Ye mayo 2008 prezidisto Bharrat Jagdeo signatis konstitucanta kontrakto di UNASUR, qua establisas doganala uniono inter Sud-Amerikana landi.
[redaktar] Politiko
Guyana esas parlamentala republiko. La prezidisto esas la chefo di stato. La parlamento elektas lu ed indikas la chefa ministro. La Parlamento havas 1 chambro e 53 membri.
La konstituco di lando esis ediktita ye 1966 pos la nedependeso. Ol havas 232 artikli.
[redaktar] Geografio
La precipua vejetantaro di Guyana esas l' Equatorala foresto, qua kovras granda parto di lua teritorio. En sudo di lando jacas alta montari, ed en sud-westo on havas savano. Lua maxim alta monto esas Monto Roraima, kun 2 835 metri di altitudo.
[redaktar] Ekonomio
 |
Videz anke: Ekonomio di Guyana. |
L'ekonomio di lando bazas su en agrokultivo (precipue rizo e sukrokano), minado di bauxito, oro ed altra minerali, producajo di ligno, e la pesko di kreveto.
[redaktar] Demografio
La totala populo di lando esas cirkum 770.000 lojanti[2] di qua 90% vivas proxim litoro. Indo-Guyanani reprezentis 43,5% di totala populo ye 2002, ed Afro-Guyanani reprezentis 30,2%.
La maxim granda urbo esas chef-urbo, Georgetown. Altra importanta urbi esas Linden e New Amsterdam.
[redaktar] Kulturo
La kulturo di Guyana esas simila ad Angla-parolanta landi e teritorii de Karibeano. Lua mixuro di Afro-Guyanana ed Indo-Guyanana kulturi esas simila a Trinidad.
[redaktar] Referi
 |
|
|---|---|
| Arjentinia | Bolivia | Brazilia | Chili | Kolumbia | Equador | Guyana | Panama | Paraguay | Peru | Surinam | Trinidad e Tobago | Uruguay | Venezuela | |
| dependanta teritorii: Falklandi | Franca Guyana | |
