Panama

República de Panamá Flago di Panama Blazono di Panama Chefurbo: Panama-Urbo ·Lojanti: 463,093 (2000) Precipua urbo: Panama-Urbo Oficala linguo: Hispaniana Guvernerio: Republiko ·Prezidisto: Ricardo Alberto Martinelli Surfaco: (118ma granda) ·Totala: 75,517 km² ·% aquo: 2,9 Lojanti: (134ma granda) ·Totala: 3,322,576 (2010) ·Lojanto-denseso: 44,5 loj./km² Nacionala himno: Himno Istmeño Pekunio: Balboa De facto: Dolaro di Usa Reto-kodo: .pa Precipua religio: katolikismo, 77,4%

Panama (Hispaniana: Panamá) esas lando qua jacas en Centr-Amerika. Lua vicina landi esas Kosta Rika en nord-westo e Kolumbia en sud-esto. En esto jacas Karibeano ed en westo jacas oceano Pacifiko.

Bazala fakti pri Panama

Historio

Kande Hispaniana Rodrigo de Bastidas arivis en Panama ye 1501 posible vivis en la regiono cirkum 2 milioni di indijeni. Kristoforo Kolumbo arivis en la regiono ye 1502. Ye 1513 explorero Vasco Núñez de Balboa deskovris ke Panama esas istmo e ne existis marala uniono inter Atlantiko e Pacifiko. Hispaniani fondis Panama-Urbo ye 1519, ed establisis la Real Audiencia de Panama (l'unesma reprezentero di Hispana guverno) ye 1538.

Kom konsequo di la desfacileso en kontrolar vasta teritorii, la regiono di Panama esas vundebla a l'atako di pirati, specale Angliani e Nederlandani, ed anke ataki di ex-sklavi, nomizita cimarrones en Hispana linguo. De 1572 til 1573 Francis Drake atakis la regiono kun la helpo di cimarrones. Ye 1717 Hispania unionis Panama a la Vice Rejio di Nova-Granada.

Panama esis parto di Hispaniana Imperio dum 300 yari (1538 til 1821). Ye 3 di novembro 1821 Panama divenis nedependanta de Hispania. Ye 28 di novembro sam yaro, ol unionis a Nova-Granada e formis lando nune konocata kom Granda Kolumbia.

Dum 80 yari, la regiono esis parto di Kolumbia. Kande Kolumbiana senato rejektis la Hay-Herran kontrakto, Usa decidis suportar politikala movadi por la nedependeso di Panama. Ye 3 di novembro 1903 Panama divenis nedependanta de Kolumbia, e signatis Hay/Bunau-Varilla kontrakto kun Usa. La kontrakto grantis Usana yuro por konstruktar ed explorar Panama-kanalo, qua esis inaugurita ye 1914.

De 1903 til 1968 Panama esis konstitucala demokratio dominacita da politikala oligarkio. Ye 1 di oktobro 1968 l'elektita prezidisto Arnulfo Arias Madrid asumis povo e promisis un guverno di "nacionala uniono" ma ye 11 di oktobro il esis renversita da militarala stato-stroko komandita da kolonelo Omar Torrijos Herrera.

Politiko

Panama esas republiko. La prezidisto, elektita da populo por 5 yari, esas la chef-stato ed la chefo di guvernerio. Nune esas Ricardo Alberto Martinelli.

La parlamento havas 78 membri.

Geografio

Provinci e precipua urbi di Panama.

Videz anke: Panama-kanalo.

Ekonomio

Videz anke: Ekonomio di Panama.

Demografio

La maxim granda urbo esas la chefurbo di lando, Panama-Urbo. Altra importanta urbi esas San Miguelito, Tocumen, e David.

Cetera aferi

• Prezidisto di Panama
• La Prensa, jurnalo en Panama