Asuncion

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Asunción
{{{Lokala_nomo}}}
Asuncion Montage.jpg
Kelk imaji de Asunción.
Bandera de Asunción (Paraguay).png Escudo de Asunción (Paraguay).png
Flago di Asuncion Blazono di Asuncion
Lando: Flag of Paraguay.svg Paraguay
Regiono:
{{{Tipodisubdividuro}}}: {{{Regiono2}}}
Informo:
Fondita en:
Fondita da:
Latitudo: 25°16' S
Longitudo: 57°40' W
Altitudo: 43 m
Surfaco: 117 km²
Habitanti: 542,061 (2010)
Denseso di habitantaro: 4,444 hab./km²
Distanco de [[{{{Chefurbo}}}]]: {{{Distanco}}} km
Horala zono: UTC-4
Urbestro: Arnaldo Samaniego (ANR)
Mapo:
Mapo di Asunción
[[Arkivo:{{{DetalozaMapo}}}|250px||alt=]]
<div style="position: absolute; left:Expression error: Unrecognized punctuation character "{".px; top: Expression error: Unrecognized punctuation character "{".px;">o ←
Retosituo:
http://www.mca.gov.py
Centro di Asunción, Paraguay.

Asuncion (Hispaniana: Asunción) esas chef-urbo e maxim grand urbo di Paraguay. Ol havis 542,061 habitanti en 2010. Lua totala surfaco esas 117 km². L'urbo esas sideyo por Exekutiva, Legifala e Judiciala povi de Paraguay, e la precipua komercala ed industriala centro di lando, e lua precipua portuo. Ol esas autonoma urbo, e apartenas a nula departmento de Paraguay.

Historio[redaktar | edit source]

Asuncion esas un di la maxim anciena urbi de Sud-Amerika. En 1537 Hispanian exploreri konstruktis fuorto hike lor la Festo di Asunciono (la 15ma agosto), e baptis ol kun la plena nomo Nuestra Señora de la Asunción (Nia Siorino dil Asunciono).

Asunción divenis konocita kom "la matro di la urbi", pro ke dum la konquesto di Amerika multa expedicioni departis de ol por fondar nova urbi en la kolonii Hispana, exemple Buenos Aires (rifondita en 1580), Córdoba, Santa Fe e Santa Cruz de la Sierra.

Kande Buenos Aires destruktesis dal indijeni en 1541 Hispani fugis ad Asunción, e l'urbo divenis chef-urbo di vasta koloniala provinco, inkluzite tota nuna Paraguayana teritorio, parti de nuna Arjentinia e kelka regioni qui nune apartenas a Brazilia. Pos 1603 Hispana misioneri komencis evangeliizar indijeni en lua linguo: Guarani.

Revolti kontre Hispana dominacajo[redaktar | edit source]

Cabildo (municipal administreyo) di Asunción, en 1854.

En 1731 eventis l'unesma rebeleso kontre Hispaniana dominaco, konocita en Hispana kom Revolta de los Comuneros, pos l'ocido dil judiciisto José de Antequera y Castro. Antequera sendesis ad Asunción en 1721 por investigar akuzaji kontre lore guverniestro Diego de los Reyes Balmaseda, e konkluzis ke l'akuzaji esis vera e decidis arestar Reyes Balmaseda. Pose Antequera divenis guberniestro di Paraguay kun suporto de la municipala konsilantaro (cabildo). Antequera anke akuzis la jezuiti por diversa krimini, ekpulsis li ed sklavigis l'indijeni qui vivis en komoni kreita dal jezuiti. La habitantaro di Asunción suportis ta decidi, ma lore vicerejulo Diego Morcillo ne aceptis l'agi di Antequera ed imperis la retrosendo di Reyes a povo. La sucedinto di Morcillo, markezo di Castelfuerte, decidis atakar Antequera. Quankam komence lia trupi vinkis la trupi de Castelfuerte, Antequera decidis renuncar en 1725 e fugar, ma li kaptesis ed ocidesis kin yari pose.

La sucedinto di Antequera kom guberniestro, Martín de Barua, konsideresis amiko de la koloniisti ed enemiko de jezuiti. Kande Barúa substitucesis da Ignacio de Soroeta - konsiderita amiko de la jezuiti ed enemiko de la koloniisti - la habitanti di Asunción ne aceptis to. Fernando de Mómpox y Zayas, amiko di Antequera, deklaris a la habitantaro ke la povo dil populo - el común - esis plu granda kam la povo dil guberniestro e mem plu granda kam la povo dil rejo. Pos kelka incidenti dum la sequanta yari, Bruno Mauricio de Zabala, lore guberniestro di Buenos Aires, supresis la revolto.

Pos l'informi pri la revoko dil rejulo Fernando la 7ma di Hispania da Napoleona trupi arivar en Amerika e pos komencar la nedependo-proceso en nuna Arjentinia, dum la nokto di la 14ma til la 15ma di mayo 1811 kapitano Pedro Juan Caballero García komandis sucesoza revolto kontre Hispana administrado. Paraguay fine deklaris su nedependanta de Hispania, e Asunción divenis chef-urbo di lando.

Nedependanta Paraguay[redaktar | edit source]

Dum la diktatoreso di José Gaspar Rodríguez de Francia en Paraguay, til 1840, granda parto dil centro di Asunción demolisesis por rikonstruktesar segun projeto. Pos la Milito di Paraguay Asunción okupesis da Braziliana trupi de 1869 til 1876, e l'urbo subisis nova rikonstrukturo.

Dum la fino dil 19ma e komenco dil 20ma yarcento multa enmigranti de Europa e de Otoman imperio komencis arivar en Asunción. L'urbo itere komencis nova periodo di prospereso. De 1932 til 1935 Paraguay militis kontre Bolivia en la milito dil Chaco, e Asunción divenis loko por sokurso di la vunditi dil milito. L'urbo kontinuis kreskar e formacis metropolala regiono kun vicina urbi, konocita kom "Granda Asunción", kun plu kam 2 milion habitanti, cirkum 1/3 de totala habitantaro di lando.

Geografio[redaktar | edit source]

Panoramo di Asunción, kun moderna edifici.
Panoramo di Asunción, kun moderna edifici.

Demografio[redaktar | edit source]

Areal imajo de Asunción.

Cirkum 30% de la habitantaro di Paraguay vivas en Asuncion, e 65% de lua habitanti evas min kam 30 yari.[1].

Referi[redaktar | edit source]

  1. http://www.mec.gov.py/cmsmec/?page_id=2719