Historio di Nova-Zelando

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Detalo di un mapo de 1657 montras westala rivo di Nova-Zelando.

Unesma habitanti di Nova-Zelando, le Maori, arivis en l'arkipelago inter la 9ma e la 14ma yarcenti. Unesma Europano qua arivis ibe esis Nederlandan explorero Abel Tasman en 1642.

Kapiteno James Cook.

L'unesma Britaniana esis James Cook, qua arivis en l'insuli en 1769. Depos 19ma yarcento, Britaniana misionisti komecis arivar e konvertar Maori. En 6 di februaro 1840, Waitangi-kontrato agnoskis Britaniana suverenesoo sur la teritorio.

En 1852 Unionita Rejio aprobis lego qua kreis reprezentala guvernerio por Nova-Zelando. Lua unesma elektita parlamento asemblis en 1854. En 1893 Nova-Zelando divenis l'unesma stato qua grantis voto-yuro por mulieri[1].

Nova-Zelando divenis nedependanta de Unionita Rejio en 26 di septembro 1907. En 1947 ol adoptis la Westminster-statuto qua deklaras lando un rejio en la Commonwealth[1].

Nova-Zelando suportis Unionita Rejio dum l'Unesma e la Duesma mondomilito, ma en 1947 ol aprobis Westminster-statuto, qua konfirmis ke Britaniana parlamento ne pluse povis legifar pri Nova-Zelando sen konsento di Nova-Zelandana parlamento.

Nova-Zelando kreskis rapide pos la Duesma mondomilito, ma kande l'Unionita Rejio eniris l'Europana Komuneso Ekonomiala en 1973 lando perdis granda parto di lua precipua merkato, ma pose plufortigis lua komercala relati kun Australia. Pos la duesma mondomilito, Maori komencis abandonar lua tradicionala regioni ed ekmigrar vers la urbi. Li komencis revendikar l'uzo di Maori-linguo, qua divenis oficala en 1987 kune l'Angla.

Referi[redaktar | edit source]

  1. 1.0 1.1 Political and constitutional timeline New Zealand


Historio di Oceania
Australia | Fidji | Est-Timor | Kiribati | Marshall Insuli | Federata Stati di Mikronezia | Nova-Zelando | Palau | Papua-Nova-Guinea | Samoa | Salomon Insuli | Tonga | Tuvalu | Vanuatu