Urbo
Urbo esas loko, en quo multa homi vivas en relativa mikra areo. Ofte urbo esas anke administral ento. Multa urbi kreskis tra sua limiti formacante kun preurbi e vicin urbi grandega centri urbala.
Kriterii por konsiderar un loko kom urbo varias de lando a lando, kom exemplo: en Dania un komono kun plu kam 250 lojanti povas esar urbo. En Islando, 300. Kontree Madrid, en Hispania, kun plu kam 3 milioni lojanti, esas konsiderata "vilajo" (villa de Madrid).
Olima urbi [redaktar]
Arkeologi dicas, ke unesma urbi, Çatal Hüyük e Jeriko, naskis antee kam 6000 aK.
- en (nuna) Turkia – Çatal Hüyük (5.000 lojanti)
- en Egiptia – Theba, Memfis
- en Palestina – Jeriko
- en Mezopotamia – Ur, Umma, Lagash, Babilon
- en Indus-valo – Mohenjo-daro (40,000 lojanti), Harappa, Lothal
Maxim granda urbi en mondo [redaktar]
En fino di 1950a yari maxim granda urbi di mondo esis sequanta:
- Tokyo 8,303,000
- (Granda-)London 8,210,000
- Nova-York 7,710,000
- Shanghai 6,900,000
- (Granda-) Paris 5,613,000
- Moskva 5,046,000
- Ciudad de México 4,636,000
- Bombay (Mumbay) 4,117,000
- Beijing 4,010,000
- Buenos Aires 3,799,000
- Chicago 3,493,000
- São Paulo 3,316,000
- Berlin 3,290,000
- Tiencin 3,220,000
- Kairo 3,035,000
- Rio de Janeiro 3,031,000
- Osaka 3,012,000
- Kalkuta 2,913,000
- Leningrad 2,900,000
- Los Angeles 2,448,000
- Shenjang 2,411,000
- Wuhan 2,146,000
- Cungking 2,121,000
- Sydney 2,098,000
- Jakarta 2,081,000
- Hong Kong 2,060,000
- Madrid 2,028,000
- Roma 2,020,000
Ye 2004 en mondo existas plu kam 200 urbi havanta plu kam un miliono habitanti. On predicas, ke pos dek yari en mondo existos 500 urbi kun plu kam un miliono habitanti.
| urbo | habitanti ye 2004 milioni |
habitanti ye 2015 (prognozo da UNESCO) milioni |
|---|---|---|
| Tokio, Japonia | 26,5 | 28,9 |
| São Paulo, Brazilia | 18,3 | 20,3 |
| México, Mexikia | 18,3 | 19,2 |
| Nova-York, Usa | 16,8 | 17,6 |
| Mumbai, India | 16,5 | 17,3 |
| Los Angeles, Usa | 13,3 | 14,2 |
| Kalkuta, India | 13,3 | 17,3 |
| Dhaka, Bangladesh | 13,2 | 19,5 |
| Shanghai, Chinia | 12,8 | 18,0 |
| Buenos Aires, Arjentinia | 12,1 | 13,9 |
| Jakarta, Indonezia | 11,4 | 13,9 |
| Osaka, Japonia | 11,0 | 10,6 |
| Beijing, Chinia | 10,8 | 15,6 |
| Rio de Janeiro, Brazilia | 10,8 | 11,9 |
| Karachi, Pakistan | 10,4 | 19,4 |
| Manila, Filipini | 10,1 | 14,7 |
