Finlando

De Wikipedio

Suomen tasavalta
Republiken Finland

Oficala lingui	Finlandana, Suediana
Chefurbo lojanti (yaro)	Helsinki 559 718 (2001)
Altra urbi	Espoo, Tampere, Vantaa, Turku
Guvernerio	Republiko
Prezidisto	Tarja Halonen
Chefa ministro	Matti Vanhanen
Surfaco	338 145 km²
Lojanti Lojanto-denseso	5 326 646 (2008) 16 loj./km²
Pekunio	Euro
Nacionala himno	Maamme / Vårt land
ISO-3166 (Internet)	.fi
Religio precipua	kristanismo (92,8%)

Finlando esas lando qua jacas en nord-Europa. Lua vicina landi esas:

• en nordo, Norvegia,
• en westo, Suedia,
• en esto, Rusia.

En sudo ed en sud-westo jacas la Baltika Maro.

Bazala fakti pri Finlando.

Indexo 1 Historio 2 Politiko 3 Geografio 4 Ekonomio 5 Demografio 6 Kulturo 6.1 Literaturo 7 Cetera aferi

[redaktar] Historio

Segun arkeologiala deskovraji, unesma habitanti di nuna Finlando arivis en la regiono dum la Petr-epoko, cirkum 8500 yari a.K. L'arkeologiala objekti de ica epoko deskovrita en la regiono esis fondita en Rusia, Estonia e Norvegia^[1].

Dum la Bronzo Epoko (1500 til 500 a.K) e la Fero Epoko (pos 500 a.K.) okuris kontakti di habitantari kun Baltika populi. La instanto kande la Fina-Ugriana lingui komencis esar parolita en la regiono esas ne-konocita.

• Ingermanlando
• Finlando kom guvernio en Suedia til 1808.
• Finlando kom autonomio til 1917.

Finlando divenis nedependanta de Rusiana Imperio ye 6 di decembro 1917.

• Videz anke: Nedependanta Finlando.

[redaktar] Politiko

Finlando esas parlamentala republiko. La chef-stato esas la prezidisto, elektita da populo por sis-yara periodo. Il anke esas responsanta pri Finlandana extera politiko extere Europana Uniono. La chefa ministro esas la chefo di guvernerio, ed esas elektita da prezidisto inter la membri di parlamento.

La parlamento (Eduskunta/Riksdag) havas 200 sideyi ed 1 chambro.

Situacio ye 5 di aprilo 2003

partiso	sideyo
Central Partiso	55
Social-Demokrata Partiso	53
Nacional Kolekteyo (dextra)	40
Sinistra Uniono	19
Verda Uniono	14
Sueda(linguala) Partiso di Populo	9
Kristana-Demokrata Partiso	7
Bazala Fini (dextra)	3

[redaktar] Geografio

Videz: Geografio di Finlando.

[redaktar] Ekonomio

Videz anke: Ekonomio di Finlando.

Senlaboreso:

• 9,0 % (ye februaro 2003).
• 9,0 % (ye februaro 2004).

Exporto

	2003	2004
mashini, instrumenti, moyeni di transporta	43,6 %	24,5 %
telefonili, radioinstrumenti, televizioni e.c.	18,6 %	17,7 %
papera, kartona e.c. produkturi	18,2 %	17,4 %
kemiala substanci e produkturi	7,0 %	7,2 %
kruda materialo (ne fuela)	6,7 %	6,7 %
altra produkturi	5,9 %	26,5 %

Maxim importanta komerciala exportarii

	2003	2004
Germania	11,8 %	11,8 %
Unionita Rejio	9,6 %	8,1 %
Usa	8,9 %	8,1 %
Suedia	8,5 %	9,9 %
Rusia	6,6 %	7,5 %
Francia	4,6 %	3,7 %
Nederlando	4,6 %	4,6 %
Italia	3,4 %	3,9 %
Belgia	2,7 %	2,8 %
Hispania	2,6 %	2,8 %
Estonia	2,6 %
Chinia	2,5 %	2,8 %

[redaktar] Demografio

Lingui:

• ye 2003: Fina 92,1 %, Suedia 5,6 %, Lapona 0,03 %, altra 2,2 %.
• ye 2004: Fina 92,0 %, Suedia 5,6 %, Lapona 0,03 %, altra 2,4 %.

Religio:

• ye 2003: Luterani 84,9 %, ortodoxa 1,1 %, altra 1,1 %, senreligiani 12,9 %.
• ye 2004: Luterani 84,2 %, ortodoxa 1,1 %, altra 1,1 %, senreligiani 13,5 %.

[redaktar] Kulturo

[redaktar] Literaturo

Finlandana literaturo komencis kande Mikael Agricola tradukis Nova Testamento a Finlandana linguo dum la 16ma yar-cento. Poka libri esis skribita en Finlandana til la 19ma yar-cento. Kun l'arivo di l'influi de Romantika Movado en Finlando, Elias Lönnrot komencis kolektar Finlandana e Kareliana popula poemi e publikis ol kom Kalevala. Altra importanta autori dum la 19ma yar-cento esis Aleksis Kivi e Eino Leino.

Pos nedependeso, aparis moderna autori, la precipua esis Mika Waltari. Ye 1939 Frans Eemil Sillanpää recevis la Nobel-premio en literaturo, til nun l'unika Finlandana autoro qua recevis ica premio. Importanta autori pos Duesma Mondo-milito esas Väinö Linna ed Ilkka Remes.

[redaktar] Cetera aferi

	Provinci di Finlando
Est-Finlando • Laponia • Oulu • Sud-Finlando • West-Finlando • Ålando

	Provinci di Finlando
Alando • Varsinais-Suomi • Uusimaa • Est-Uusimaa • Kymenlaakso • Satakunta • Kanta-Häme • Päijät-Häme • Pirkanmaa • Ostrobotnia • Sud-Ostrobotnia • Mez-Ostrobotnia • Nord-Ostrobotnia • Mezo-Finlando • Sud-Savo • Nord-Savo • Sud-Karelia •­­ Nord-Karelia • Kainuu • Laponia

	Membrostati dil Europana Uniono
Austria – Belgia – Bulgaria – Chekia – Chipro – Dania – Estonia – Finlando – Francia – Germania – Grekia – Hispania – Hungaria – Irlando – Italia – Latvia – Lituania – Luxemburgia – Malta – Nederlando – Polonia – Portugal – Rumania – Slovakia – Slovenia – Suedia – Unionita Rejio Altra kandidato-stati: Kroatia – Republiko Macedonia – Turkia

Citala eroro: <ref> tags exist, but no <references/> tag was found