Serbia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Pепублика Србија
Republika Srbija
Flag of Serbia.svg Coat of arms of Serbia.svg
Flago di Serbia Blazono di Serbia
Mapo di Serbia
Chefurbo: Belgrade
·Habitanti: 1,670,000[1] (2007)
Precipua urbo: Belgrade
Oficala linguo: Serbiana
Guvernerio: Republiko
·Prezidanto: Tomislav Nikolić
·Chefministro: Ivica Dačić
Surfaco: (113ma granda)
·Totala: 88 361 km²
·% aquo: ?
Habitanti: (?ma granda)
·Totala: 7,498,001[2] (2009)
·Lojanto-denseso: 83 hab./km²
Nacionala himno: Bože pravde
Pekunio: Serbiana dinaro
Reto-kodo: .rs
Precipua religio: kristanismo

Serbia esas lando en suda Europa. Lua vicina landi esas Hungaria en nordo, Rumania e Bulgaria en esto, Albania (tra la provinco di Kosovo) e Macedonia en sudo, Montenegro, Bosnia e Herzegovina e Kroatia en westo.

Bazala fakti pri Serbia.

Historio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Historio di Serbia.

Romani konquestis la regiono dum 1ma yarcento aK e la regiono divenis parto di kelka Romana provinci. Ne min-multa ke 17 Roman imperiestri naskis en la regiono di nuna Serbia[3]. Dum la 11ma yarcento la regiono divenis parto di Bizantina e Bulgariana imperii. Ye 1217 lando adoptis la maxim olda konstituco de l'historio.

Ye 1386 Otomani vinkis Serbi en Batalio di Plocknik. Parto di la regiono divenis okupita da Otomani e pose da Austriani.

Serbia divenis nedependanta de Otoman imperio ye 13 di julio 1878. De 1918 til 1945 ol divenis parto di Rejio di Yugoslavia, e de 1945 til 1991 ol divenis parto di Yugoslavia.


Exquisite-kfind.png Videz anke: Yugoslavia.

Kande interna militi desintegrigis Yugoslavia de 1991 til 1992, Serbia sejornis unionita a Montenegro en lando qua prezervis la nomo Yugoslavia til 2003, kande ol chanjis lua nomo a Serbia e Montenegro.


Exquisite-kfind.png Videz anke: Serbia e Montenegro.

Kun la nedependeso di Montenegro ye 2006, Serbia divenis sola stato. Ye februaro 2008 Kosovo deklaris lua nedependeso, ma ne esas rikonocata da Serbia e da plu kam 100 landi.


Exquisite-kfind.png Videz anke: Kosovo.

Ye 22 di decembro 2009 Serbia oficale prezentis lua kandidateso por enirar a la Europana Uniono[4].

Politiko[redaktar | edit source]

Serbia esas parlamentala republiko. La chefo di stato esas la prezidanto, elektita da populo por kin-yara periodo. La chefministro esas la chefo di guvernerio, ed esas elektita da prezidanto inter la membri di parlamento.

La parlamento (Narodna Skupština) havas unika chambro kun 250 sideyi. Nuna konstituco esis aprobita da referendo ye 28 e 29 di oktobro 2006, e havas un introdukto e 206 artikli. En lua introdukto ol konsideras Kosovo kom parto di Serbia. La konstituco di 2006 remplasis la di 1990.

Geografio[redaktar | edit source]

Serbia.
Danubio en Đerdap.

Serbia jacas inter 41º e 47º N. Lua tereni esas basa en nordo (Voivodina) ed alta en sudo (sudala Karpati). Danubio esas la precipua fluvio di Serbia. Altra importanta fluvii esas Granda Morava (493 km, tote en Serbiana teritorio) Sava, kun 945 km (di qui 206 km en Serbia), e Tisza o Tisa, kun 1358 km di extenso (di qui 168 en Serbia). La maxim alta monto di lando esas Monto Midzhur, kun 2 169 metri di altitudo, en la frontiero kun Bulgaria.

Lua klimato sufras influi de Mediteraneo e de Eurazia. Mezvalora temperaturi esas 0 °C dum vintro e 22 °C dum somero. Pluvo esas bone distributata dum omna yaro.

Cirkum 31% di Serbiana teritorio esas kovrata da foresti[5]. Nacionala parki kovras cirkum 10% dil teritorio[6].

Ekonomio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Ekonomio di Serbia.

En recenta yari, granda entraprezi kom US Steel, Philip Morris, Microsoft, FIAT, Coca-Cola ed altre kolokis en Serbia[7].

Demografio[redaktar | edit source]

Segun 2002 kontado, 82,66% di la populo esas Serbi, 3,91% esas Hungari, e 1,82% Bosni. Plu kam 84% di la populo esas Ortodoxa kristani, 6,24% esas katoliki e nur 3,24% esas islamo.

La maxim granda urbo esas Belgrade. Altra importanta urbo esas Novi Sad e Niš.

Kulturo[redaktar | edit source]

Lando havas multa monumenti de Romana e Bizantina periodi, specale en Sirmium, Gamzigrad, e Justiniana Prima. Lua monumenti de mez-epoko esas specale kirki e monakeyi. Dum Turka okupeso, Serbiana arto preske desaparis, ecepte por Serbian artisti qua vivis en regioni sub Habsburga dominacajo. En fino di 18ma yarcento Serbian arto montris kelka influi de baroko, e dum 19ma yarcento ol sufris influi de romantikismo e realismo. Dum 20ma yarcento la maxim importanta piktisti esis Paja Jovanović, Milan Konjović, Marko Čelebonović, Petar Lubarda, Uroš Predić, Milo Milunović, Vladimir Veličković, Mića Popović, Sava Šumanović e Milena Pavlović-Barili.

En literaturo la maxim important autori di prozo dum 20ma yarcento esis Isidora Sekulić, Miloš Crnjanski, Ivo Andrić, Branko Ćopić, Meša Selimović, Borislav Pekić, Dobrica Ćosić, Danilo Kiš, Aleksandar Tišma e Milorad Pavić.

Sporti en Serbia jiras precipue cirkum kolektiva sporti, kom futbalo e basketbalo. Recente, teniso anke divenis populara. Ye 6 di oktobro 2008 Serbiana tenisistino Jelena Janković divenis la numero un di mondo.

Referi[redaktar | edit source]

  1. https://zis.beograd.gov.rs/upload/G_2007E.pdf
  2. http://webrzs.stat.gov.rs/axd/index.php
  3. Ave, Srbijo Aleksandra Krsmanović (en Serbiana)
  4. Sérvia bate à porta da Europa dez anos depois da guerra de Kosovo - UOL (tradukuro di artiklo de Hispaniana jurnalo El País).
  5. "Dragin obrazlozio predloge zakona u oblasti poljoprivrede". Vlada Srbije. 2005
  6. "U Srbiji do 2010. godine 10% teritorije nacionalni parkovi". Poslovni Magazin – Business Surfer
  7. SIEPA - Success stories
Nuna stati qua esis parto di anciena Yugoslavia Flag of the SFRY
Bosnia e Herzegovina | Kroatia | Republiko Macedonia | Montenegro | (Serbia e Montenegro) | Serbia | Slovenia | Kosovo
Flago dil Europana Uniono
Europana Uniono
Mapo dil Europana Uniono
Membrostati: AustriaBelgiaBulgariaChekiaChiproDaniaEstoniaFinlandoFranciaGermaniaGrekiaHispaniaHungariaIrlandoItaliaKroatia - LatviaLituaniaLuxemburgiaMaltaNederlandoPoloniaPortugalRumaniaSlovakiaSloveniaSuediaUnionita Rejio
Negocianta stati: Islando - MontenegroRepubliko MacedoniaSerbiaTurkia
Peticionanta stati: Albania
Potenciala kandidati: Bosnia e Herzegovina - Kosovo