Kroatia
Republika Hrvatska
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kroatia esas lando en sud-Europa. Lua vicina landi esas:
- en nordo Slovenia e Hungaria,
- en nord-westo Italia,
- en esto Serbia e Montenegro e Bosnia e Herzegovina.
En westo ed en sud-westo jacas Adriatika Maro.
Bazala fakti pri Kroatia.
Indexo |
[redaktar] Historio
 |
Videz anke: Historio di Kroatia. |
La regiono di nuna Kroatia habitesis tra Paleolitiko. Fosili di homi de paleolitiko esis deskovrita en nordo di lando.
La nomo Kroatia derivesas de mez-epokala vorto Croātia, qua originis de latina vorto Dux Croatorum ("duko di Kroati"). Lando divenis nedependanta monarkio unesma foyo ye 925. Dum 14ma yarcento, sud-esto di regiono (nune Bosnia e Herzegovina) esis okupita da Otoman imperio. Dalmatia divenis parto di Republiko di Venizia. Inter 1797 e 1815 la regiono divenis teritorio di Habsburg-monarkio.
Pos Unesma mondomilito, lando deklaris nedependeso ye 29 di oktobro 1918 e formis Stato di Sloveni, Kroati e Serbi. Ta stato unionis kun la Rejio di Serbia ye 4 di decembro sam yaro por formar Rejio di Serbiani, Kroatiani e Sloveniani, rinomizita ye 3 di oktobro 1929 kom Rejio di Yugoslavia.
|
Videz anke: Yugoslavia. |
Lando deklaris nedependeso de Yugoslavia ye 25 di junio 1991. Kom rezulto, milito inter Kroatia e Yugoslavia komencis. Mili di personi esis exilita o mortigita, en "rasala purigesi". Milito finis efektigive ye 1995.
|
Videz anke: Milito por nedependeso di Kroatia. |
[redaktar] Politiko
Kroatia esas parlamentala republiko. La prezidanto esas elektata da populo por 5-yara periodo. La chefo di guvernerio essas la chefministro, elektata da Parlamento (Sabor), quo havas 1 chambro kun 100 til 160 membri, elektata da populo por 4-yara periodo. Nuna konstituco esis aprobita ye 22 di decembro 1990, kande lando deklaris nedependeso de Yugoslavia.
[redaktar] Geografio
Kroatia havas tre longa litoro kun kun plu kam 1,000 insuli. Ol havas basa tereni en nordo ed en nord-esto, e monti en la regiono di Slavonia.
L'anciena urbo di Dubrovnik esas Historiala Patrimonio dil Mondo.
[redaktar] Ekonomio
|
Videz anke: Ekonomio di Kroatia. |
Kroatia havas ekonomio kun alta revenuo. KLP per persono esis 15,633 dolari en 2008. Turismo dominacas la sektoro di servadi ed equivalas 20% di totala KLP.
[redaktar] Demografio
Ye 2005 4,433,000 homi lojis en Kroatia; 89,6 % di lojanti esis Kroati e 4,5 % Serbi. La majoritato (87.8%) dil habitantaro esas katolika.
La maxim granda urbo esas la chef-urbo Zagreb. Altra importanta urbi esas Split, Rijeka e Osijek.
[redaktar] Kulturo
En Kroatiana literaturo kelka importanta nomi essas Antun Gustav Matoš, poeto Antun Branko Šimić, realist autoro Miroslav Krleža, poeto Miroslav Krleža e Nobel-laureato Ivo Andrić.
[redaktar] Referi
| Nuna stati qua esis parto di anciena Yugoslavia |  |
|---|---|
| Bosnia e Herzegovina | Kroatia | Republiko Macedonia | Montenegro | (Serbia e Montenegro) | Serbia | Slovenia | Kosovo | |
 |
|
 |
|---|---|---|
| Membrostati: | Austria – Belgia – Bulgaria – Chekia – Chipro – Dania – Estonia – Finlando – Francia – Germania – Grekia – Hispania – Hungaria – Irlando – Italia – Latvia – Lituania – Luxemburgia – Malta – Nederlando – Polonia – Portugal – Rumania – Slovakia – Slovenia – Suedia – Unionita Rejio | |
| Futura membro: | Kroatia (ye 2013) | |
| Negocianta stati: | Islando - Montenegro – Turkia | |
| Peticionanta stati: | Republiko Macedonia – Serbia – Albania | |
 |
|
|---|---|
| Albania | Andora | Austria | Belgia | Bielorusia | Bosnia e Herzegovina | Bulgaria | Chekia | Dania | Estonia | Finlando | Francia | Germania | Grekia | Gruzia | Hispania | Hungaria | Irlando | Islando | Italia | Kroatia | Latvia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburgia | Macedonia | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Nederlando | Norvegia | Polonia | Portugal | Rumania | Rusia | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Suedia | Suisia | Ukrainia | Unionita Rejio | Vatikano | |
| dependanta teritorii: Alando | Faero | Gibraltar | Guernsey | Jersey | Man-Insulo | Svalbard e Jan Mayen | |
