Austria

Republik Österreich Flago di Austria Blazono di Austria Chefurbo: Wien ·Lojanti: 1,680,266 (2009) Precipua urbo: Wien Oficala linguo: Germaniana Guvernerio: Republiko ·Prezidisto: Heinz Fischer ·Kancelero: Werner Faymann Surfaco: (115ma granda) ·Totala: 83,872 km² ·% aquo: 1,7 Lojanti: (92ma granda) ·Totala: 8,355,260 (2009) ·Lojanto-denseso: 99 loj./km² Nacionala himno: Land der Berge, Land am Strome Pekunio: Euro Reto-kodo: .at Precipua religio: Kristanismo

Austria (en Germana: Österreich) jacas en central Europa. Ol esas dividita administrale en non Bundesländer (singulare Bundesland). Lua vicina landi esas en westo Liechtenstein e Suisia, en sudo Italia, en esto Hungaria e Slovakia, en nordo Germania e Chekia.

Bazala fakti pri Austria

Historio

La regiono di nuna Austria esis okupita da Kelta tribui. Ye 16 aK, Kelta rejio di Noricum divenis parto di Romana Imperio. Kande l'imperio faliis, la regiono esis okupita da Bavari, Slavi e Avari. Karl la Granda okupis la regiono ye 788 e stimulis kristanismo. Ye 1278 Rudolf 1ma di Germania, anke konocata kom Rudolf di Habsburg, okupis la regiono, e komencis Habsburg-dinastio, qua lastis til Unesma mondo-milito.

Videz anke: Austriana Imperio.

Videz anke: Austria-Hungaria.

Inter la mondo-militi (1918-1945)

Kun la vinkeso di Austria-Hungaria en l'unesma mondo-milito, l'imperio esis dissolvita e kelka regioni divenis parto di nova landi: Hungaria, Chekoslovakia e Rejio di Serbiani, Kroatiani e Sloveniani. Austria, kom lando, esis kreita de anciena regioni di l'imperio en qua la germaniana linguo esis la precipua. Ye 12 di novembro 1918 Austria divenis republiko. Tirol e Salzburg votis por unionar kun Germania, ma Francia ed Italia impedis ica uniono, e demandis la konstrukturo di un nedependanta Austria. Le regioni di Bohemia e Moravia esis atribuita a Chekoslovakia.

Opozita a qua eventis a Germania, Austriana republiko ne esis koaktita a pagar milito-indemnesi. Lando anke recevis la mikra regiono di Burgenland de Hungaria.

De 1918 til 1920, politikala koaliso qua anke inkluzis sinistra e dextra partisi guvernis lando. Pos 1920 okuris intensa konflikti inter la du politikala grupi. Ye 1934 kancelero Engelbert Dollfuss esis mortigita da Austriana nacisti. Lua sucedinto, Kurt Schuschnigg, ne aceptis l'uniono (Anschluss) kun Nacista Germania, ma ye 12 di marto 1938 Germaniana trupi invadis lando. Kun la germaniana okupeso, Arthur Seyss-Inquart, simpatikero di Nacismo, divenis kancelero. Ye 10 di aprilo 1938, refer-voto aprobis l'uniono kum Germania, e Austria desaparis kom nedependanta lando.

Ye 28 di marto 1945 Usana trupi okupis Austria ed, ye 27 di aprilo sam yaro, Karl Renner deklaris Austria nedependanta de la Triesma Reich e divenis chefa ministro.

Austria pos la Duesma Mondo-milito (1945 til nun)

Zoni di okupeso en Austria (1945-1955).

Ye 4 di julio 1945 Unionita Povi dividis Austria en 4 zoni di okupeso, til 26 di oktobro 1955, kande Austria deklaris su neutra lando. En fino di 1945, Karl Renner divenis l'unesma Austriana prezidisto depos milito. Du partisi, ÖVP e SPÖ, divenis la maxim importanta partisi di lando, ed anke formis koaliso.

Ye 1995 lando unionis ad Europana Uniono ed, ye 1 di januaro 2002 ol adoptis l'Euro kom pekunio.

Politiko

Austria esas parlamentala republiko. La chefo di stato esas la prezidisto, elektata da populo por sis-yara periodo kun posibleso di un re-elekto. Nune esas Heinz Fischer. La chefo di guvernio esas la chefa ministro, nune Werner Faymann. Lando divenis parlamentala republiko tra la 1920 federala konstituco.

La Parlamento jacas en Wien e havas 2 chambri: Konsilaro (kun 183 membri) e senato, kun 64 membri.

Ye 1955 Austria deklaris su neutrala lando.

Ye 2006 Social-Demokrata Partiso divenis la maxim granda partiso di lando.

Geografio

Topografiala mapo di Austria.

Preske 68% di Austriana teritorio jacas supre 500 metri di altitudo. Austriana Alpi reprezentas 62% de lando. Grossglockner, kun 3798 metri di altitudo, esas lua maxim alta monto.

Ekonomio

Videz anke: Ekonomio di Austria.

Demografio

Nacionala konteno di Austria 1923 til 1981 (fonto: Hungariana revuo História 2–3, 1991)

naciono	1923	1951	1971	1981
Germano	6.272.892 96,0 %	6.843.416 98,7 %	c. 7.407.200 99,3 %	c. 7.515.000 99,5 %
Cheko	93.553 1,4 %	4.875 0,1 %	–	–
Slovako	5.170 0,1 %	–	–	–
Sloveno	43.382 0,7 %	23.839 0,3 %	19.593 0,3 %	c. 9.000 0,1 %
Serbo-kroato	44.771 0,7 %	–	–	c. 12.000 0,2 %
Kroato	–	33.972 0,5 %	24.514 0,3 %	–
Hungariano	25.071 0,4 %	11.176 0,2 %	c. 5.440(*) 0,1 %	c. 3.000 0,0 %
altri	49.641 0,8 %	16.629 0,2 %	–	c. 63.000 0,8 %
entote	6.534.481	6.933.907	c. 7.456.745	c. 7.555.338

(*) nur en Burgenland.

La maxim granda urbo esas Wien. Altra importanta urbi esas Graz, Linz e Salzburg.

Referi

	Membrostati dil Europana Uniono
Austria – Belgia – Bulgaria – Chekia – Chipro – Dania – Estonia – Finlando – Francia – Germania – Grekia – Hispania – Hungaria – Irlando – Italia – Latvia – Lituania – Luxemburgia – Malta – Nederlando – Polonia – Portugal – Rumania – Slovakia – Slovenia – Suedia – Unionita Rejio Kandidato-stati: Kroatia – Republiko Macedonia – Turkia Peticionanta stati:Albania - Islando - Montenegro - Serbia