Bosnia e Herzegovina

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Bosna i Hercegovina
Босна и Херцеговина
Flag of Bosnia and Herzegovina.svg Coat of arms of Bosnia and Herzegovina.svg
Flago di Bosnia e Herzegovina Blazono di Bosnia e Herzegovina
Mapo di Bosnia e Herzegovina
Chefurbo: Sarajevo
·Habitanti: 305.242[1] (2009)
Precipua urbo: Sarajevo
Oficala linguo: Bosniana, Kroatiana, Serbiana
Guvernerio: Republiko
·[[{{{Nomo_listo_chefo_stato}}}|{{{Titulo_chefo_stato}}}]]: n/d
·Prezidisto (serbo) Nebojša Radmanović
·Prezidisto (kroato) Željko Komšić
·Prezidisto (Bosno) Bakir Izetbegović
·Chefa ministro: Vjekoslav Bevanda
Surfaco: (127ma granda)
·Totala: 51,129 km²
·% aquo: 0,2
Habitanti: (128ma granda)
·Totala: 4.613.414[2] (2009)
·Lojanto-denseso: 90,2 hab./km²
Nacionala himno: Državna himna Bosne i Hercegovine
Pekunio: Marka di Bosnia e Herzegovina
Reto-kodo: .ba
Precipua religio: islamo 45%, ortodoxa kristanismo 36%, katolikismo 15%
Map Bih entities.png

Bosnia e Herzegovina esas lando qua jacas en sudo di Europa. Lua vicina landi esas

Lua litoro en Adriatiko havas nur 24 km.

Historio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Historio di Bosnia e Herzegovina.

Bosnia ja esis habitita dum neolitiko. Unesma habitanti divenis konocata kom Iliriani. Kelti enmigris vers la regiono dum la 4ma yarcento aK. Romani nur konquestis la regiono ye la yaro 9. La regiono divenis parto di Iliria sub Romana okupeso.

Cirkum 9ma yarcento la regiono divenis kristana. La princii di Serbia e Kroatia dividis la kontrolo di Bosnia e Herzegovina dum 9ma e 10ma yarcenti. Dum 15ma yarcento la regiono divenis okupita da Otoman imperio, mas pos perdar milito de 1683 til 1697 kontre Austria, Otomani perdis Slavonia por Austri. Ye 1716 Austria okupis la nordo di Serbia e la nordo di Bosnia.

Dum 19ma yarcento Otomani atemptis facar reformi en guverno di la regiono, ma ye 1878 Austria perdis l'administro di Bosnia e Herzegovina por Austria-Hungaria.

Ye 28 di junio 1914 Austriana arkiduko Franz Ferdinand esis asasinita en Sarajevo da Gavrilo Princip, pretexto por komencar Unesma mondomilito. Ye 1918 kande Austria-Hungaria esis vinkita, la regiono divenis parto di la Rejio di Serbiani, Kroatiani e Sloveniani, e pos de Yugoslavia.

Ye 6 di aprilo 1941 Nacista Germania invadis Yugoslavia, e komencis militeto, komandita da Josip Broz Tito kontre Nacista okupeso. Ye 25 di novembro 1943 Tito liberigis Bosnia e Herzegovina de Germaniana okupeso. Ye 1946 Bosnia e Herzegovina divenis un di la 6 republiki de la Federala Socialista Republiko di Yugoslavia.


Exquisite-kfind.png Videz anke: Bosniana milito.

Bosnia e Herzegovina divenis nedependanta de Yugoslavia ye 6 di aprilo 1992. Ye 21 di novembro 1995 subskribesis la pakto pri paco en Dayton, qua finis la civila milito inter la nacionala grupi. La pacala pakto kontenas anke la nuna konstituco di Bosnia e Herzegovina.

Politiko[redaktar | edit source]

Bosnia e Herzegovina havas 3 prezidisti: un qua reprezentas l' islamana socio, un qua reprezentas la kroatiana socio, ed un qua reprezentas la serbiana socio.

Bosnia e Herzegovina konsistas depos 1995 ek du "entiteti". La serba "Serbala Republiko" e la kroata-muslimana "Federacio Bosnia e Herzegovina". La Federacio Bosnia e Herzegovina konsistas ek 10 kantoni, qui anke havas sua propra guverni.

Geografio[redaktar | edit source]

La litoro di Bosnia e Herzegovina havas nur 24 km di extenso. La maxim alta monto esas Maglić, kun 2386 metri di altitudo, bordero kun Montenegro. Preske 50% di lando esas kovrita da foresti, specali en esto.

Ekonomio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Ekonomio di Bosnia e Herzegovina.

Demografio[redaktar | edit source]

En Bosnia e Herzegovina vivas tre grupi nacionala, Bosniaki, Serbi e Kroati.

  1. Bosniaki esas musulmani e decendanti di musulmani habitanta la republiko. Bosniaki esas 48 % de lojanti e li habitas la westa, centra, esta ed nord-esta parto dil republiko.
  2. Serbi esas ortodoxa Kristani. Serbi esas 37 % de lojanti e li habitas norda, sud-esta ed esta parto di republiko.
  3. Kroati esas katolika Kristani. Kroati esas 14 % de lojanti e habitas en sud-westa, centra e norda parto di republiko.

La maxim granda urbo esas la chefurbo, Sarajevo. Altra importanta urbi esas Banja Luka, Mostar, Zenica, e Tuzla.

Kulturo[redaktar | edit source]

Bosnia e Herzegovina havas richa literaturo, kun poeti kom Antun Branko Šimić (kroato), Aleksa Šantić (serbo), Jovan Dučić (serbo) e Mak Dizdar (croato), e skribisti kom Ivo Andrić (prima fase - croato, poi serbo), Meša Selimović (serbo), Semezdin Mehmedinović, ed altre. Nacionala Teatro esis fondita en Sarajevo ye 1919 e lua unesma direktisto esis l'autorulo Branislav Nušić.

Referi[redaktar | edit source]

  1. "First Release" Federal Office of Statistics, Federation of Bosnia and Herzegovina. 2009-09-09
  2. "Bosnia and Herzegovina" The World Factbook
Nuna stati qua esis parto di anciena Yugoslavia Flag of the SFRY
Bosnia e Herzegovina | Kroatia | Republiko Macedonia | Montenegro | (Serbia e Montenegro) | Serbia | Slovenia | Kosovo
Flago dil Europana Uniono
Europana Uniono
Mapo dil Europana Uniono
Membrostati: AustriaBelgiaBulgariaChekiaChiproDaniaEstoniaFinlandoFranciaGermaniaGrekiaHispaniaHungariaIrlandoItaliaKroatia - LatviaLituaniaLuxemburgiaMaltaNederlandoPoloniaPortugalRumaniaSlovakiaSloveniaSuediaUnionita Rejio
Negocianta stati: Islando - MontenegroRepubliko MacedoniaSerbiaTurkia
Peticionanta stati: Albania
Potenciala kandidati: Bosnia e Herzegovina - Kosovo


LocationEurope.png
Landi en Europa
Albania | Andora | Austria | Belgia | Bielorusia | Bosnia e Herzegovina | Bulgaria | Chekia | Dania | Estonia | Finlando | Francia | Germania | Grekia | Gruzia | Hispania | Hungaria | Irlando | Islando | Italia | Kroatia | Latvia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburgia | Macedonia | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Nederlando | Norvegia | Polonia | Portugal | Rumania | Rusia | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Suedia | Suisia | Ukrainia | Unionita Rejio | Vatikano
dependanta teritorii: Alando | Faero | Gibraltar | Guernsey | Jersey | Man-Insulo | Svalbard e Jan Mayen