Historio di Liberia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Flago di Liberia.

Unesma habitanti di nuna Liberia esis Mende, Kru, Bassa ed altra populi. Ica habitanti kultivis kotono, rizo e sorgumo e konocis la metalurgio di fero. Unesma Europani en la regiono esis Portugalani, qua arivis ye 1461 e nomizis la regiono Costa da Pimenta ("Pipro Rivo" en portugalana linguo).

Ye 1822, kompanio American Colonization Society establisis Liberia kom loko por sendar libera sklavi.[1] Ex-sklavi di Usa graduale migris a Liberia.

Liberia divenis nedependanta de Usa ye 26 di julio 1847.Joseph Jenkins Roberts esis lua unesma prezidisto. La sociala kustumi, kulturala modeli e la religio di ex-sklavi havis origino en sudo di Usa, ed esis totala diferanta de aborijena. Ica diferenco kreis enemikalaji inter "Usani" ed "aborijeni".

Liberia konservis lua nedependeso dum la Divido di Afrika en 19ma yarcento, ma perdis lua postulo di extensa teritorii, anexita da Unionita Rejio e Francia. Ye 1926 kompanio Firestone recevis granda extensi di landi por kultivar kauchuk-figiero.

Ye 12 di aprilo 1980 Samuel Kanyon Doe divenis prezidisto pos sucesoza stato-stroko, en qua la prezidisto William Richard Tolbert, Jr. esis mortigita. Doe developis alianco kun Usa por recevar ekonomiala helpo, malgre la denunci di korupto. Ye decembro 1989 Charles Ghankay Taylor lansis atako kontre forci di Doe e komencis Unesma interna milito di Liberia. Ye septembro 1990 Doe kontrolis nur mikra teritorio cirkum la chef-urbo, Monrovia. Doe esis kaptita ed exekutita.

Fonti[redaktar | edit source]

  1. (1830) Map of Liberia, West Africa. URL vidita ye 2013-06-03.


Historio di Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sud-Afrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii

Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra

Ne agnoskata nedependesi
Somalilando | Puntlando