Franca Polinezia
Franca Polinezia
Polynésie Française (Franca) Porinetia Farani (Taitiana)
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Franca Polinezia esas transmara teritorio (en Franca pays d'outremer) qua apartenas a Francia e jacas en Oceania. La nomo dil insulo-grupo originis del Greka polys signifikante 'multa', e nesos signifikante 'insulo'.
Historio
[redaktar | redaktar fonto]
Arkeologiisti kredas ke la granda migrado Polineziana komencis cirkume 1500 aK, kande Austroneziana populi komencis granda navigadi e deskovris insuli an la sudo di Pacifiko. L'unesma insuli di Franca Polinezia habitita esis insuli Marquesas cirkume yaro 200. Polineziani pose navigis adsude e deskovris insuli Societé en 300.
En 1521, Portugalano Fernão de Magalhães, qua navigis en nomo di Hispania, vidis insulo Puka-Puka, che arkipelago Tuamotu-Gambier. En 1606, altra expediciono Hispana, komandita da Pedro Fernandes de Queirós, deskovris insulo senhoma, quan ilu nomizis Sagitaria - probable insulo Rekareka, sud-este de Tahiti. En 1722, Nederlandano Jakob Roggeveen trovis insulo Bora Bora, ed en 1767 Britaniano Samuel Wallis vizitis Tahiti. Franca explorero Louis Antoine de Bougainville anke vizitis Tahiti en 1768, e Britaniano James Cook arivis ibe en 1769.
Francia deklaris Tahiti e Tahuata lua protektorato en 1842.
Politiko
[redaktar | redaktar fonto]La prezidanto di Francia esas la chefo di stato di la teritorio, reprezentata da l'Alta komisisto. La prezidanto di Franca Polinezia esas la chefo di guvernerio dil teritorio.
Geografio
[redaktar | redaktar fonto]Franca Polinezia kompozesas ek 6 insul-grupi en Pacifiko. Lua maxim granda insulo esas Tahiti. L'insul-grupi esas:
- insuli Marquesas
- insuli Société
- Arkipelago Tuamotu
- insuli Gambier
- Austral insuli (Tuha'a Pae)
- Insuli Bass
Landala surfaco esas 4 167 km² dispersita en 2 500 000 km² di oceano. Lua klimato esas tropikala, ma moderema. Lua maxim alta monto esas Orohena, en Tahiti, kun 2 241 metri di altitudo.
Ekonomio
[redaktar | redaktar fonto]| Precipua artiklo: Ekonomio di Franca Polinezia |
Demografio
[redaktar | redaktar fonto]Kulturo
[redaktar | redaktar fonto]Referi
[redaktar | redaktar fonto]| Landi e teritorii en Oceania |
| Atolo Johnston | Atolo Midway | Australia | Estal Timor| Fidji | Franca Polinezia | Guam | Havayi | Insulo Baker | Insuli Cook | Insulo Howland | Insulo Jarvis | Insulo Wake | Insuli Marshall | Insuli Salomon | Kingman Rifo | Kiribati | Federita Stati di Mikronezia | Nauru | Nova Kaledonia | Nova-Zelando | Niue | Norfolk | Norda Mariani | Palau | Palmyra | Papua-Nova-Guinea | Pitkern | Samoa | Tokelau | Tonga | Tuvalu | Usana Samoa | Vanuatu | Wallis e Futuna |
