Niue

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Niuē Fekai
Niue
Flag of Niue.svg Public Seal of Niue.svg
Chef-urbo Alofi
Maxim granda urbo Alofi
Niue on the globe (Polynesia centered).svg
Oficala linguo Niueana, Angla
Totala surfaco 261 46 km²
Habitanti
Denseso di habitantaro
1 190[1] (2014)
5,35 hab./km²
Guberniestro Toke Talagi
Horala zono UTC-11
KLP (yaro) US$ 243 milioni (2011)
Reto www.gov.nu

Niue esas koraliala insulo en Pacifiko jacante cirkume 2 400 km norde de Nova-Zelando, este de Tonga en la westo, sude de Samoa e norde del Insuli Cook.

Bazala fakti pri Niue.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

Kirko konstruktita en Alofi la yaro 1896.

L'insulo deskovresis dal kapitano James Cook en 1774. Pro la feroca rezisto del indijeni a lua desembarko - timoza ke Cook e lua navotrupo adportus morbi - Cook baptis ol kom Insulo Sovaja.[2] La sequanta Europani qui arivis an l'insulo esis la membri de la Misionala Societato di London, en 1846. Un habitanto de Niue, Nukai Peniamina, entrenesis kom Kristana misionero, e pose konvertis altra habitanti.

En 1887 rejulo Fata-a-iki ofris la suvereneso dil insulo a Britaniani, por timar la posibla konsequi dil anexo per altra koloniala povo min bonvolanta. Britaniani nur aceptis l'ofro en 1900, ed administris l'insulo til 1901 kande Nova-Zelando anexis ol. L'insulo recevis autonomeso e konstituco propra en 1974.

Politiko[redaktar | redaktar fonto]

Niue havas sua propra administrado, asociita kun Nova-Zelando. Lua habitanti esas Nova-Zelandana civitani, ed Elizabeth la 2ma di Unionita Rejio esas lua chefo di stato. Lua konstituco establisas ke lua suvereneso exercesas da lua ministraro, kompozata ek un chefa ministro ed altra tri ministri. Lua asemblajo (legifala povo) kompozesas ek 20 membri, di qui 14 elektesas dal elektanti de singla vilaji, e la 6 altra elektesas dal omna enrejistrita elektanti del insulo.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Mapo di Niue kun lua vilaji e stradi.
Litoro di Niue.

Niue esas un ek la maxim granda koraliala insuli del mondo, havante 260 km² e 64 km di litoro. Lua maxim alta punto jacas 68 metri super la marala nivelo. Ol cirkondesas preske komplete per koraliala rifo. Cirkume 19% de lua sulo esas kultivebla.

Lua klimato esas tropikala, e subisas l'efekti de cikloni. Pluvas plu intense de novembro til aprilo.

Ol havas 14 vilaji en du historiala tribuala regioni. Alofi esas lua chef-urbo e maxim granda urbeto.

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Niue

La developo di tri sektori - turismo, pesko ed agrokultivo - konsideresas prioreso por l'ekonomiala developo di Niue. En 2006 la turisti spensis cirkume US$ 1,6 milioni en l'insulo. L'unika aeroportuo dil insulo esas l'aeroportuo di Niue, qua nur recevas l'avioni de la kompanio Air New Zealand du foyi semanale, de Auckland.

Niue uzas kom monetaro la dolaro di Nova-Zelando.[1]

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. 1,0 1,1 {{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ne.html%7Ctitle=The World Factbook - Niue|publisher=CIA|accessdate=14ma di aprilo 2017]}
  2. Niue Encyclopaedia Britannica 1911


Landi e teritorii en Oceania
Atolo Johnston | Atolo Midway | Australia | Estal Timor| Fidji | Franca Polinezia | Guam | Havayi | Insulo Baker | Insuli Cook | Insulo Howland | Insulo Jarvis | Insulo Wake | Insuli Marshall | Insuli Salomon | Kingman Rifo | Kiribati | Federata Stati di Mikronezia | Nauru | Nova Kaledonia | Nova-Zelando | Niue | Norfolk | Norda Mariani | Palau | Palmyra | Papua-Nova-Guinea | Pitkern | Samoa | Tokelau | Tonga | Tuvalu | Usana Samoa | Vanuatu | Wallis e Futuna