Barbados

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Barbados
Flag of Barbados.svg Coat of arms of Barbados.svg
Flago di Barbados Blazono di Barbados
Mapo di Barbados
Chefurbo: Bridgetown
·Habitanti: 96.578(metropolala areo) (2009)
Precipua urbo: Bridgetown
Oficala linguo: Angliana
Guvernerio: Monarkio
·Rejino: Elizabeth 2ma
·General-guverniestro Elliot Belgrave
·Chefa ministro: Freundel Stuart
Surfaco: (197ma granda)
·Totala: 431 km²
·% aquo: neglijebla
Habitanti: (180ma granda)
·Totala: 284.589 (2009)
·Lojanto-denseso: 660 hab./km²
Nacionala himno: In Plenty and In Time of Need
Pekunio: Dolaro di Barbados
Reto-kodo: .bb
Precipua religio: kristanismo

Barbados esas mikra-insulala lando en Karibeano. Ol jacas 402 km nord-weste de Venezuelana litoro ed esas la maxim estal insulo di Antili. Lua lojanto-denseso esas un di maxim granda dil mondo[1].

Bazala fakti pri Barbados.

Historio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Historio di Barbados.

L'unesma habitanti di Barbados esis indijeni originita de Venezuela, qua arivis en l'insulo cirkum 350 til 400 aK. Portugalani deskovris l'insulo dum 16ma yarcento. Unesma Britaniani arivis en la regiono di nuna Holetown ye 1625, ed okupis l'insulo en la nomo di rejulo James 1ma. Li komencis kultivar sukrokano ye 1640[2] e transportis Afrikana sklavi por kultivar ol.

Barbados sempre havis granda autonomio: unesma lokala asemblajo esis instalita ye 1639. Ye 1807, Britaniani abolisis la komerco di sklavi, ma ne la sklaveso. Ye 1816 okuris granda rebeliono di sklavi. La rebeliono faliis, e 120 sklavi esis mortita en kombati od exekutita quick. Altra 144 esis judiciita ed exekutita pose. Finale, sklaveso esis abolisita ye 1834.

Ye 1884 membri de la societato di agrokultivisti di Barbados skribis letro a Francis Hincks, Kanadana politikistulo, e demandis por l'admiso di Barbados en Kanadana Konfederuro. Malgre ta, proprietanti di plantaceri e komercisti decendanta de Britani formis la majoritato di la personi kun yuro por votar, e ne aceptis ta ideo. Plu kam 70% de la populo, specale mulieri, ne havis yuro por votar.

Nur dum 1930a yari la decendanti di sklavi komencis revendikar politikala yuri. Un di chefi de ta movado, Grantley Adams, fondis la partiso Barbados Labour Party ye 1938. De 1958 til 1962 Barbados esis membro di la West Indii Federuro. Finale, lando divenis nedependanta de Unionita Rejio ye 30 di novembro 1966 kum monarkio, kun Elizabeth 2ma kom rejino e J.M.G.M. Adams, filiulo di Grantley Adams, kom chefa ministro. De 1946 til 1980 lua totala populo diminutis 1/3 por enmigro vers Unionita Rejio.

Ye 1983 Barbados ed altra Karibeana landi unionis kun Usa por invadar Grenada ed ekpulsar marxista rejimo[1]. Ye 1985 J.M.G.M. Adams mortis, e Bernard Saint John divenis chefa ministro.

Politiko[redaktar | edit source]

Parlamento di Barbados, en Bridgetown.

Nedependanta pos 30 di novembro 1966 Barbados esas konstitucala monarkio. Rejino Elizabeth 2ma esas representata da general-guverniestro Elliot Belgrave. Nuna chefa ministro esas Freundel Stewart pos 23 di oktobro 2010.

La Parlamento havas 2 chambri: Domo di Asemblajo (30 membri), e Senato (21 membri). Lua konstituco esis adoptita ye 1966[3].

Judiciala povo esas kompozata da lokala judiciisti, da Suprema Korto (kompozata da Alta korto e da Apela korto) e da Karibeana korto di yuro, bazata en Port-of-Spain.

Geografio[redaktar | edit source]

Mapo di Barbados.
Plajo proxim Bridgetown.

Barbados ne havas alta monti: la maxim alta monto di lando esas Monto Hillaby, kun 336 metri di altitudo. Granda parto dil insulo esas formata e cirkondata da korali. Lando ne havas longa fluvii o granda lagi. Lua litoro havas 97 km. Granda parto di lando esas kovrata da korala roki, ma 85% de l'insulo povas esar kultivata[1]. L'erodo kreis multa kaverni en nord-esto di lando.

Lua klimato esas tropikala, e pluvoza sezono esas de junio til oktobro. Lando ne sufras multe kun sturmi ed uragani dum pluvoza sezoni: lasta destruktinta uragano okuris ye 1955.

Ekonomio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Ekonomio di Barbados.

Sukrokano esas la maxim importanta produkto di agrokultivo en lando, ma industrio e turismo esas nune le maxim importanta ekonomikala aktivesi. Lando manufakturas stofi, kemiala ed elektronikala produkti, sukro, melaso e rumo[1].

Barbados havas 51ma granda KLP per persono dil mondo. Lando esas membro di Caricom (Karibeana komuneso), di Karibeana singla komuna merkato ed ekonomio (CMSE) e di l'asociuro di Karibeana stati (ACS).

Demografio[redaktar | edit source]

Preske 90% di populo decendas de Afrikani, specale de Igbo, Akan e Yoruba origino. L'altra 10% decendas de Europani (specale Britaniani e Irlandani), Chiniani, Pakistani e Bangladeshani, kun granda mixuro di rasi. L'oficala linguo di lando esas Angliana.

La maxim granda urbo esas chef-urbo, Bridgetown. Altra importanta urbi esas Speightstown e Holetown.

Kulturo[redaktar | edit source]

Rihanna, la maxim konocata kantistino di Barbados.

Plu kam 97% di Barbadani savas lektar e skribar. Prima skolo e liceo esas gratuita e pueri esas obligata a frequentar skoli til 14 yari evo[1].

En muzikal aferi, lua maxim konocata kantistino esas Rihanna. Muziko de Barbados mixuras folk, religiala muziko de Ocidento, e Afrikana ritmi. Kalypso, sprouge e reggae esas la maxim populala muzikala stili. En januaro okuras festivalo di jazo, Barbados Jazz Festival.

Lua karnavalo esas konocata kom Crop Over[4] ("fino dil rekolto") ed esas la maxim granda festo di lando. La tradiciono di Crop Over komencis ye 1688, originale por celebrar fino di rekolto di sukro-kano. Nun ol havas kantado, danso e muziki pleata per perkut-instrumenti, gitari e violini. La festo komencas en junio e duras til komenco di agosto.

Danko a Britana influo, kriketo esas la maxim populala sporto, ed Anglikanismo esas la precipua di lando.

Extera ligili[redaktar | edit source]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Enciclopédia Delta Universal - vol. 1 - Editora Delta, Rio de Janeiro, Brazilia. Pag. 1149-1150
  2. Barbados: Just Beyond Your Imagination. Hansib Publishing (Caribbean) Ltd. 1997. p. 46, 48. ISBN 1-870518-54-3
  3. Constitution of Barbados
  4. Barbados Festivals: Crop Over! (en Angliana)


Stati e teritorii en Karibeano
Antigua e Barbuda | Bahama | Barbados | Dominika | Dominikana Republiko | Grenada | Haiti | Jamaika | Kuba | Santa Kitts e Nevis | Santa Lucia | Santa Vincent e Grenadini | Trinidad e Tobago
Dependanta teritorii: Anguila | Aruba | Virgin-Insuli Britana | Guadelupa | Kaiman-Insuli | Kuracao | Martinik | Montserrat | Navassa | Porto-Riko | Sant Maarten | Turks e Kaikos-Insuli | Virgin-Insuli Usana
Anciena Nederlandan Antili, nune parto di Nederlando: Bonaire | Saba | Sint Eustatius