Paraná (stato)

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Estado do Paraná
Bandeira do Paraná.svg Brasão do Paraná.svg
Chef-urbo Curitiba
Maxim granda urbo Curitiba
Brazil State Parana.svg
Totala surfaco 199,880 km²
Habitanti
Denseso di habitantaro
11,081,692[1] (2014)
55.6 hab./km²
Guberniestro Beto Richa (PSDB)
Horala zono UTC-3
(UTC-2 dum somero)
KLP (yaro) R$ 255 927 milioni (2010)
Reto www.pr.gov.br

Paraná esas Braziliana stato de Suda Regiono. Lua vicina stati esas:

La stato anke havas frontieri kun Paraguay en westo, ed Arjentinia en sud-westo. En l'esto jacas Oceano Atlantiko.

Bazala fakti pri Paraná.

Historio[redaktar | edit source]

L'unesma habitanti di Paraná esis "Karijó"-indijeni de Tupi-raso, e "Kaingang"-indijeni de Je-raso. L'unesma Europani qui arivis dum la 16ma yarcento esis Hispana jezuiti. En 1554, Hispana conquistador Domingo Martínez de Irala fondis l'urbo di Ontiveros en nuna Paraguay, distanta 6 km de Sete Quedas aquofalo. Dum la 17ma yarcento bandeirantes de São Paulo komencis exkursar a la regiono por prenar indijeni qui uzesis kom sklavi.

Paranaguá, l'unesma urbo di Paraná fondita dal Portugalani, fondesis en 1648. Curitiba, nuna chef-urbo, fondesis en 1693. Dum la koloniala periodo, lua teritorio ne interesis multe a koloniigisti, qua preferis Minas Gerais pro exploro di oro.

Paraná divenis provinco separita de Sao Paulo en 28 di agosto 1853. Kun la republiko, ol divenis stato. Lua ekonomio developis kun la expanso di kultivo di kafeo, en la komenco dil 20ma yarcento.

Geografio[redaktar | edit source]

Tre quarimi di teritorio jacas sub la Tropiko di Kaprikorno, e 52% di ol jacas super 600 m di altitudo. La klimato esas subtropikala, kun 4 bone definita sezoni.

Iguasu aquo-falo.

Weste dil stato, en la frontiero kun Arjentinia, jacas Iguasu-aquofalo, un di la maxim konocita postala karti dil mondo.

La vejetantaro kompozesas da naturala pasturaji (en kelka regioni di stato) e du tipi di foresto: en litoro, en la montala Serra do Mar regiono (en esto di stato) ed en Nacionala Parko di Iguasu (en westo) jacas sub-tropikala foresto qua esas parto de la originala Mata Atlântica, tropikala foresto qua kovris Braziliana litoro e parto dil teritorio marfore ante l'arivo di Portugalani. Altra tipo di foresto esas la Mata de Araucária, kompozita da Pino di Paraná (Araucaria angustifolia), konifero qua existas en montoza regioni dil stato.

Ekonomio[redaktar | edit source]

Aerala fotografuro di Itaipu hidrobarilo, inter Paraná e Paraguay.

Kun la 5ma KLP di Brazilia, stato havas moderna agrokultivo (precipue: soyo, maizo, frumento, kotono e kafeo), edukado di bovi, porki e pultri, ed industrio. En Paraná fluvio, bordero kun Paraguay, jacas Itaipu hidrobarilo, la maxim granda hidrobarilo di mondo, qua furnisas elektro a Brazilia e Paraguay.

Cirkum la chef-urbo, jacas fabrikerii di automobili de Volkswagen e Renault, e di kamioni de Volvo. Altra importanta industrii esas: alimentala, metalifo, kemiala, drinkaji e minerali. L'industrio di ligno, alimenti e drinkaji anke esas importanta en interioro di stato.

Eroda peizajo di Vila Velha, 150 km westo di Curitiba.

Fine, turismo ank esas importanta fonto di profito: la stato havas bela plaji e peizaji en litoro (precipue en Paranaguá ed en Mel Insulo), en la chefurbo (parki kun granda verda surfaci kom Parque Barigui, historiala edifici, la Ópera de Arame ("Opero di Metal-filo", un edifico totale konstruktita en fero e vitro), en interioro (dicernita la naturala eroda peizajo di Vila Velha), ed en westo di stato (dicernita la Nacionala Parko di Iguasu, en bordero kun Arjentinia, e la artificala lago di Itaipu, qua kreis fluviala plaji e spaci pro navigala sporti. Inter Curitiba e Paranaguá ne povez obliviar la turistala treno-veho inter Curitiba e Paranaguá, qua krucumas bela peizaji inter monti di Serra do Mar-regiono.

Demografio[redaktar | edit source]

La maxim grand urbo esas Curitiba, chef-urbo dil stato. Altra importanta urbi esas Londrina, Maringá, Foz do Iguaçu e Ponta Grossa.

Referi[redaktar | edit source]

  1. (28 di agosto 2014) ESTIMATIVAS DA POPULAÇÃO RESIDENTE NO BRASIL E UNIDADES DA FEDERAÇÃO COM DATA DE REFERÊNCIA EM 1º DE JULHO DE 2014. Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística. URL vidita ye 28 di agosto 2014.