Sao Paulo (stato)

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
São Paulo
Bandeira do estado de São Paulo.svg Brasão do estado de São Paulo.svg
Chef-urbo
-lojanti (yaro)
Sao Paulo
10,677,019 (2003)
Maxim granda urbi Sao Paulo, Guarulhos, Campinas
Brazil State SaoPaulo.svg
Surfaco 248 808,8 km²
Lojanti
Lojanto-denseso
41,252,160 (kontado 2010)[1]
165,4/km²
horala zono GMT-3
Guverniestro Geraldo Alckmin
Oficala pagino http://www.saopaulo.sp.gov.br

Sao Paulo esas Braziliana stato qua jacas en Sud-Westa Regiono. Lua vicina stati esas:

En esto ed en sud-esto jacas Oceano Atlantiko.

Historio[redaktar | edit source]

Unesma habitanti dil stato esis indijeni de diversa rasi. Unesma Portugalana qua vivis en la regiono esis João Ramalho, trans-vivanto de naufrajuro qua okuris posible ye 1510. Kande Martim Afonso de Sousa fondis São Vicente en litoro ye 1532 li trovis Ramalho, ja mariajita kun indijenino, en la regiono. Ye 1553 João Ramalho klimis la platajo di Serra do Mar e fondis nuna urbo di Santo André.

La sequanta yaro, ye 25 di januaro 1554, jezuiti Manuel da Nóbrega e José de Anchieta fondis nuna urbo di Sao Paulo. Ye 1600 l'urbo havis cirkum 1,500 lojanti e 150 domi. Poka vari esis produktita, e la populo di Brazilia koncentris su en Nord-estala regiono, ube sukro esis produktita. Tale, la habitanti di Sao Paulo komencis explorar teritorii en nuna sudo e westo di Brazilia, por kaptar indijeni por sklavigar. Ta exploreri, organizita en grupi konocita kom bandeiras divenis konocita da la nomo bandeirantes, e helpis expandar la frontieri di Portugalana kolonio. Li anke deskovris oro e diamanto en kelka regioni di nuna Minas Gerais.

Ye 7 di septembro 1822 la nedependeso di Brazilia esis proklamita en Sao Paulo da princulo Pedro, qua divenis imperiestro Pedro 1ma di Brazilia. Malgre ta, la populo di la provinco di Sao Paulo - nuna stato di Sao Paulo - sejornis poka til duimo di 19ma yarcento kande, kun l'augmento dil kultivo di kafeo e kun l'inaugureso di l'unesma fervoyo, Sao Paulo Railway de Santos til Jundiaí, l'unesma enmigranti komencis arivar de Europa, specale de Italia, ma anke Portugalani, Hispaniani ed altra.

Staciono Luz, en la fervoyo Sao Paulo Railway, nuna CPTM.

La provinco di Sao Paulo, richa danko a kultivo di kafeo, divenis stato kun la proklamo dil republiko ye 1889. Pos du militarala prezidisti kun origino en Nord-esto di Brazilia, Deodoro da Fonseca e Floriano Peixoto, til 1930 civila prezidisti kun origino en la du maxim richa stati, Sao Paulo o Minas Gerais, guvernis Brazilia. Ta esis nomizita Política Café-com-Leite ("kafeo-kun-lakto politiko"). Sao Paulo, chef-urbo dil stato, komencis kreskar rapide kom centro di komerco. Ye 1901 fer-voyala staciono Luz, konstruktita da Angliani, esis inaugurita.

Posto-karto de 1932 revoluciono.

Pos duesma duimo di 19ma yarcento graduale kreskis multa industrii en la stato, kun importanta augmenti ye 1914 por la desfacileso di importar manufakturi dum Unesma mondomilito, e pos 1930 por la desfacileso di exportar kafeo ed obtenar rekursi por importar vari. Ma en politiko, mez-klazo qui suportis 1930 revoluciono komandita da Getúlio Vargas, komencis demandar rapide nova konstituco por lando e l'adopto di sekreta votado. Ye 1932 komencis revolto qua evolucionis til militarala konflikto kontre centrala guverno, e lastis de 9 di julio til 2 di oktobro ta yaro. Ta revolto, sufokita da centrala guverno, divenis konocita kom Revolução Constitucionalista de 1932 ("1932 revoluciono por konstituco"). Malgre Sao Paulo perdis milito kontre centrala guverno, Getúlio Vargas cedis, e kunvokis konstitucala asemblajo, qua promulgis ye 1934 un nova konstituco.

Kombi de Volkswagen, un di l'unesma automobili fabrikita en Brazilia.

L'industrio di stato kontinuis kreskar dum duesma mondomilito kun la desfacileso por importar e la demando por furnisar vari ad asociita landi. Dum 1950a yari nova industrii, specale automobil industrio stimulis l'enmigro di Braziliani de altra stati, specale de Nord-estala regiono e Minas Gerais. Ultre Sao Paulo, Santo André, São Bernardo do Campo, São Caetano do Sul e Diadema (regiono konocata kom ABCD), Osasco e Guarulhos recevis por furnisar vento-shildi,roti, metalifala ed elektrikala kompozanti por automobil indutrii. Ye 1960 la populo di Sao Paulo superigis la de Rio de Janeiro e divenis la maxim granda di Brazilia. Kun vicina urbi formis Metropolala Regiono di Sao Paulo.

UNICAMP, Universitato di Campinas.

De 1960a til 1970a yari guverniestri dil stato inauguris infrastrukturi fora de chef-urbo, kom nova voyi, aquobareli por furnisar elektro, e l'universitato di Campinas (UNICAMP, fondita ye 1966), por stimular l'ekonomio di regioni stagnita pos la falio di l'ekonomio bazita en kafeo. Dum fino di 1970a til 1980a yari l'expando di producajo di sukrokano por produktar alkoholo uzata kom fuelo trovis nova richeso a multa regioni. En poka tempo urbi kom Campinas, Ribeirão Preto, São Carlos, Sorocaba, São José dos Campos, São José do Rio Preto e Taubaté divenis industrialita e prospera. Nune, stato havas tri metropolala regioni: lua chef-urbo kun 38 altra urbi (metropolala regiono di Sao Paulo), metropolala regiono di Campinas, e metropolala regiono di litoro (Santos e vicina urbi).

Geografio[redaktar | edit source]

Preske 85% de lua surfaco jacas inter 300 e 900 metri di altitudo. La maxim alta monto di stato esas Pedra da Mina, kun 2.798,4 metri di altitudo.

Lua klimato esas tropikalo e subtropikala, kun influo di altitudo. En l'urbo di Campos do Jordão (qua jacas ad 1600 metri di altitudo) la temperaturo povas falar infre 0 °C en kolda dii di vintro.

Precipua urbi[redaktar | edit source]

Plu di 1 milioni lojanti
Inter 500 mil e 1 milioni lojanti

Chef-urbo di stato, Sao Paulo esas la maxim populoza urbo di Sud-Amerika ed un di la maxim populoza urbi di mondo.

Ekonomio[redaktar | edit source]

Sao Paulo esas la maxim populoza stato di Brazilia e l'unesma en totala quanto di industrii. Ol anke havas la maxim granda Kuntara landala produkto di Brazilia. Lua precipua industrii esas metalifo, mashinifado, alimenti, drinkaji, stofi, kemiala produkti, plastiki, automobili ed aeroplanifi. La precipua industriala regioni esas la Metropolala Regiono di la chef-urbo, la regiono di Campinas, la valo di Paraíba do Sul fluvio (precipue São José dos Campos e Taubaté), e la regioni di Ribeirão Preto e São Carlos.

Anke havas moderna agrokultivi di sukrokano (por produktar sukro, ed alkoholo uzata kom biokombusteblajo), oranjo e kafeo precipue exportata.

Lua kreado di boviari anke esas un di maxim moderna di Brazilia. Boviari esas precipua kreita en l'urbi di Araçatuba, Andradina, Presidente Epitácio ed altra regioni en westo di stato.

Turismo[redaktar | edit source]

Plajo en Ubatuba, nordala litoro di Sao Paulo.

Sao Paulo havas multa e diversa turistala loki, precipue:

Referi[redaktar | edit source]

  1. http://www.ibge.gov.br/home/presidencia/noticias/noticia_visualiza.php?id_noticia=1766&id_pagina=1

Extera ligili[redaktar | edit source]

Commons
Commons havas kontenajo relatante a: