Jamaika

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Jamaika
Commonwealth of Jamaica
Flag of Jamaica.svg Coat of arms of Jamaica.svg
Flago di Jamaika Blazono di Jamaika
Nacionala himno:
Jamaica, Land We Love
LocationJamaica.svg
Urbi:
Chefurbo: Kingston
· Habitanti: 600 000 (2005)
Precipua urbo: Kingston
Lingui:
Oficala lingui: Angliana
Guvernerio:
Tipi: Monarkio
· Rejino: Elizabeth la 2ma
· Generala-guberniestro: Patrick Linton Allen
· Chefministro: Andrew Holness
Surfaco: (166ma granda)
· Totala: 10 991 km²
· Aquo: 1,5 %
Habitanti: (133ma granda)
· Totala: 2 847 232[1] (2010)
· Denseso di habitantaro: 252 hab./km²
Pluse informi:
Valuto: Dolaro di Jamaika
Veho-latero: sinistre
ISO: JM
JAM
388
Reto-domeno: .jm*
Precipua religio: kristanismo


Jamaika esas insulo e stato en Karibia. Ol esas maxime longa di 234 km e maxime larja di 80 km, e havas cirkume 11 mil km² di surfaco totala. Jamaika jacas en Karibia cirkume 145 km sude de Kuba e cirkume 191 km weste de Hispaniola. La vorto Jamaika originas di Xamayca, vorto en arawak-linguo, signifikante "lando di ligno e di aquo".

Bazala fakti pri Jamaika

Historio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Historio di Jamaika

Indijeni de raso Arawak e Taino habitis Jamaika kande Cristoforo Colombo deskovris l'insulo en 1494. La maxim multa habitanti vivis en la sudo dil insulo. Indijeni Taino ankore habitis l'insulo kande Britaniani konquestis ol[2]. Colombo revendikis l'insulo por Hispania en 1494, e posible ilu desembarkis en la regiono nune nomizita Discovery Bay. En 1534 Hispani fondis l'urbo "Villa de la Vega" - nune Spanish Town - qua divenis chef-urbo di la kolonii Hispana e pose di Britaniana til la 19ma yarcento.

Dum 100 yari, de 1555 til 1655 l'insulo subisis ataki di pirati, quale Henry Morgan. En 1654 Oliver Cromwell sendis expediciono a Karibia komandita dal Angla admiralo William Penn e da la generalo Robert Venables. Fine en 1655 li sizis Jamaika e konquestis lasta Hispana fuorto[3]. Pos 1670 la pirateso suportita da Anglia komencis desaparigar, pos ke Hispanian imperio renuncis kontrolar l'Angla konquesti.

En 1660 vivis en Jamaikana 4 500 blanki e 1 500 negri, e maxim frue la 1670a yari, la negra habitantaro superiris la blanka en nombro di personi.[4]

Dum la sequanta 200 yari Jamaika divenis un ek la precipua produkteri di sukro de sukrokano de la mondo, ed omnayare de 1820 til 1844 ol produktis 77 000 tuni di sukro. Kun la fino di la sklaveso en 1807, Unionita Rejio komencis importar Chiniani e Indiani kom aprentis-kontraktisti por verkar en la plantacerii.

Jamaika divenis nedependanta de Unionita Rejio ye la 6ma di agosto 1962. Lua unesma chefministro esis Alexander Bustamante, konservema. Dum la sequanta 10 yari pos la nedependo, l'ekonomio di Jamaika kreskis cirkume 6% omnayare, danko a bauxito, turismo ed industrio, dum tri konservema administradi: Bustamante, Donald Sangster e Hugh Shearer. Quankam la granda kresko, la koncentro di revenuo augmentis, e la povri de l'urbi ne recevis benefici de la kresko.

Politiko[redaktar | redaktar fonto]

La Parlamento di Jamaika.

Jamaika esas parlamentala monarkio. La chefo di stato esas Elizabeth la 2ma di Unionita Rejio, reprezentata da la generala-guberniestro Kenneth Hall. La chefo di guvernerio esas la chefministro, nune Andrew Holness.

La Parlamento havas du chambri. La Senato havas 21 membri indikita da la generala-guberniestro, dum ke la Chambro di Deputati havas 63 membri qui elektesas dal populo por 5 yari. Jamaika tradicionale havas du partisi: People's National Party (PNP) e Jamaica Labour Party (JLP).


Ica seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. Vua helpo esas bonvenanta!

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Mapo di Jamaika kun lua precipua urbi.

Jamaika esas la 3ma maxim granda insulo en Karibia. Ol jacas inter la latitudi 17º e 19º N ed inter la longitudi 76º e 79º W. Lua precipua urbi esas Kingston, Portmore, Spanish Town, Mandeville, Ocho Ríos, Port Antonio, Negril, e Montego Bay.

La klimato esas tropikala varma e humida, malgre ke en alta monti la klimato esas temperema. Blue Mountains esas mikra montaro en l'insulo. Lua maxim alta monto esas Blue Mountain Peak, kun 2 256,1 m di altitudo.

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Jamaika

Turismo e minado esas la precipua ekonomial agadi dil insulo. Cirkum 1.3 milion turisti vizitas lando omnayare.

Demografio[redaktar | redaktar fonto]

Segun la maxim recenta demografiala kontado, en 2011 92.1% de la habitantaro di Jamaika konsideris su negra, 6.1% esis mestici, 0.8% esis Aziani, 0.4% altra e 0.7% ne deklaris.[1] Plu multa havas ancestri en westal Afrika.

Aziani esas la duesma maxim granda grupo ed inkluzas Indo-Jamaikani e Chiniana-Jamaikani.[1] Multa decendas de l'unesma libera laboristi qui arivis en l'insulo pos finar la sklaveso, en 1838.

Kulturo[redaktar | redaktar fonto]

La ritmi reggae, ska, dancehall ed altri originis en Jamaika.

Ica seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. Vua helpo esas bonvenanta!

Referi[redaktar | redaktar fonto]


Stati e teritorii en Karibiana Maro
Antigua e Barbuda | Bahama | Barbados | Dominika | Dominikana Republiko | Grenada | Haiti | Jamaika | Kuba | Santa Kitts e Nevis | Santa Lucia | Santa Vincent e Grenadini | Trinidad e Tobago
Dependanta teritorii: Anguila | Aruba | Virgin Insuli Britaniana | Guadelupa | Insuli Kaiman | Kuracao | Martinik | Montserrat | Navassa | Porto-Riko | Sant Maarten | Insuli Turks e Kaikos | Virgin Insuli Usana
Anciena Nederlandan Antili, nune parto di Nederlando: Bonaire | Saba | Sint Eustatius