Santa Lucia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Santa Lucia
Saint Lucia
Sainte-Lucie
Flag of Saint Lucia.svg Coat of arms of Saint Lucia.svg
Flago di Santa Lucia Blazono di Santa Lucia
Nacionala devizo:
{{{Devizo}}}
Nacionala himno:
Sons and Daughters of Saint Lucia
[[File:{{{Audio_ligilo}}}]]
LocationSaintLucia.png
{{{Imajo_informo}}}
Urbi:
Chefurbo: Castries
· Habitanti: 61.341 (2001)
· Dato: {{{Dato_chefurbo}}}
· {{{TituloChefurbo2}}}: {{{Chefurbo2}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo2}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo2}}}
· {{{TituloChefurbo3}}}: {{{Chefurbo3}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo3}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo3}}}
Precipua urbo: Castries
· Habitanti: {{{Lojanti_precipua}}}
Linguo:
Oficala linguo: {{{Oficala_linguo}}}
Lingui:
Oficala lingui: Angliana, Franca kreola linguo di Santa Lucia
Nacionala linguo: {{{Nacionala_linguo}}}
Nacionala lingui: {{{Nacionala_lingui}}}
Regionala linguo: {{{Regionala_linguo}}}
Regionala lingui: {{{Regionala_lingui}}}
Etnii:
· {{{Etnii_procenti}}} {{{Etnii}}}
· {{{Etnii2_procenti}}} {{{Etnii2}}}
· {{{Etnii3_procenti}}} {{{Etnii3}}}
· {{{Etnii4_procenti}}} {{{Etnii4}}}
· {{{Etnii5_procenti}}} {{{Etnii5}}}
· {{{Etnii6_procenti}}} {{{Etnii6}}}
· {{{Etnii7_procenti}}} {{{Etnii7}}}
· {{{Etnii8_procenti}}} {{{Etnii8}}}
· {{{Etnii9_procenti}}} {{{Etnii9}}}
· {{{Etnii10_procenti}}} {{{Etnii10}}}
Demonimo: {{{Demonimo}}}
Guvernerio:
Tipi: Monarkio
· Rejino: Elizabeth 2ma
· Prezidisto (serbo): {{{Serbiana_prezidisto}}}
· Prezidisto (kroato): {{{Kroatiana_prezidisto}}}
· Prezidisto (Bosno): {{{Bosniana_prezidisto}}}
· Ko-princi: {{{Ko-princi}}}
· Ko-princi: {{{Chefi_di_la_Kongreso_dil_Populo}}}
· General-guverniestro: Pearlette Louisy
· Chefministro: Kenny Davis Anthony
Legifantaro: [[{{{Legifantaro}}}]]
Historio:
· {{{Historio}}}: {{{Historio_dato}}}
· {{{Historio2}}}: {{{Historio2_dato}}}
· {{{Historio3}}}: {{{Historio3_dato}}}
· {{{Historio4}}}: {{{Historio4_dato}}}
· {{{Historio5}}}: {{{Historio5_dato}}}
Surfaco: (191ma granda)
· Totala: 616 km²
· Aquo: 1,6%
Habitanti: (181ma granda)
· Totala: 173.765 (2009)
· Denseso di habitantaro: 298 hab./km²
KLP (KPP):
· Totala: {{{KLP_KPP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_KPP_segun_persiono}}}
KLP:
· Totala: {{{KLP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_segun_persiono}}}
Gini: ([[{{{Gini_yaro}}}]])
{{{Gini_chanjo}}} {{{Gini}}}
{{{Gini_valoro}}} · {{{Gini_rango}}}
IHD: ([[{{{IHD_yaro}}}]])
{{{IHD_chanjo}}} {{{IHD}}}
{{{IHD_valoro}}} · {{{IHD_rango}}}
Pluse informi:
Valuto: Est-Karibeana dolaro
· Abreviuro: {{{Abreviuro}}}
· Simbolo: {{{Simbolo}}}
Tempo-zono: {{{Tempo_zono}}}
· Somero tempo: {{{Somero_tempo}}}
Dato-formato: {{{Dato_formato}}}
Veho-latero: {{{Veho_latero}}}
Telefono-kodexo: {{{Telefono_kodexo}}}
ISO: {{{ISO}}}
{{{ISO2}}}
{{{ISO3}}}
Reto-domeno: .lc
Reto-domeni: {{{Reto_kodi}}}
{{{Reto_kodo2}}}
{{{Reto_kodo3}}}
{{{Reto_kodo4}}}
{{{Reto_kodo5}}}
Precipua religio: kristanismo, 96,1%
Oficala retosituo: {{{Oficalaretosituo}}}

Santa Lucia esas stato en Karibeano, formacita dal insulo di Santa Lucia. Ol jacas nord-nordweste de Santa Vincent e Grenadini, norde de Barbados e sude de Martinik.

Bazala fakti pri Santa Lucia:

Historio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Historio di Santa Lucia.

L'insulo deskovresis da Cristoforo Colombo en la festo-dio (13ma decembro) di Santa Lucia en 1502, e nomesis tale pro lo. En 1643 Franciani establisis l'unesma kolonieto en l'insulo. Angliani faliis en lia unesma esforci por koloniigar l'insulo dum ta epoko. Franciani signatis pakto kun lokala Karib indijeni en 1660. Li kultivis sukrokano en vasta plantacerii.

La 15ma di decembro 1778 okuris Santa-Lucia-batalio, kande 12 Franca navi komandita da admiralo d'Estaing atakis sep Britaniana navi.

Dum la 18ma yarcento Francia e Britania luktis diversa foyi pri la kontrolo di Santa Lucia. Dum sep-yara milito Britania okupis l'insulo, ma retrodonis ol a Francia en 1763. Kande Franciani okupis l'insuli, li probis uzar indijeni kom sklavi en la plantacerii. Multa indijeni mortis de maladi trovita da Europani, note variolo. Multa Afrikana sklavi anke mortis, por la severa standi di laboro en la plantacerii.

Kande Franca revoluciono okuris, un revolucionala tribunalo instalesis en l'insulo. En 1794 la guberniestro dil insulo deklaris sklaveso abolisita. Pokatempe pose, Britaniani nove invadis l'insulo, ma en 21 di februaro 1795 okuris revolto di lokala habitanti kontre Britaniani. La sequant yaro Britaniani brulis Castries, ma nur en 1803 li ganis kompleta kontrolo de l'insulo.

Unionita Rejio e Francia kontinuis disputar pri la dominacajo super Santa Lucia til 1814 kande Britaniani definite aquiris ol. De 1958 til 1962 Santa Lucia divenis parto di la Federuro di West-Indii. En 1953 universala votado adoptesis. En 1967 l'insulo recevis autonomio ed, en 22 di februaro 1979 ol divenis nedependanta de Unionita Rejio. John Compton esis l'unesma chefministro di nedependanta lando.

Kenny Davis Anthony esis chefministro di lando de 1997 til 2006. En novembro 2011 il anke rielektesis por chefministro.

Politiko[redaktar | edit source]

Kenny Davis Anthony, chefministro di St. Lucia.

Santa Lucia esas konstitucala monarkio. Rejo Elizabeth 2ma di Unionita Rejio reprezentesas da Pearlette Louisy, general-guberniestro. La chefo di guvernerio esas la chefministro, qua generale esas la chefo di la partiso kun maxima nombro di reprezentanti en la parlamento.

La parlamento havas 2 chambri. La basa chambro esas la Chambro di Deputati, kun 17 membri qui elektesas dal populo por 5 yari. La Senato havas 11 membri, qui elektesas da la deputati.

Judiciala povo kompozesas da distriktala korti ed un alta korto. La konstituco di Santa Lucia adoptesis en 22 di februaro 1979,[1] kande ol divenis nedependanta.

Santa Lucia ne havas armeo. Ol esas membro de CARICOM, de l'Organizuro di Est-Karibeana Stati, e de La Francophonie.

Geografio[redaktar | edit source]

Gros Islet e Rodney-bayo, en la nordo di Santa Lucia, vidita de Pigeon Island.

Santa Lucia esas insulo kun 158 km di litoro e 616 km² di totala surfaco. Lua maxim alta monto esas Mount Gimie, kun 950 metri di altitudo, formacita da volkanala roki. Du altra monti, le Pitons, formacas notora rikonoc-marko de lando. Multa riveri naskas en alta regioni e fluas tra fertila tereni. Cirkum 8% dil teritorio di Santa Lucia kultivesas.

La maxim populoza urbo esas la chef-urbo, Castries. Altra importanta urbi esas Gros Islet, Vieux Fort e Soufrière.

La klimato dil insulo esas tropikala, ma kun influo de nordala alizei. La sika sezono okuras de decembro til la 31ma di mayo e la pluvoza de junio til novembro. Mezvalora temperaturo dum dio esas 29ºC e 18 °C dum nokto. Yarala mezvalora pluvo esas 2,000 mm.

Recente, en 2010 uragano Tomas frapis l'insulo, kauzis domaji en la plantacerii di kokosieri e mortigis 7 personi. Tamen, kande komparita ad altra insuli en Karibeano, poka uragani frapas Santa Lucia.

Ekonomio[redaktar | edit source]

Precipua exportacaji de Santa Lucia. Petrolo e lua derivaji reprezentas 1/3 de la exportacaji.
Soufrière, kun le Pitons.
Exquisite-kfind.png Videz anke: Ekonomio di Santa Lucia.

Edukita labor-povo e bona transporto-sistemo, portuo, komuniko e furniso di aquo atraktis extera kolokado por sektori di turismo, banki, ed enmagazinigado e transporto di petrolo. Tamen, kun ekonomiala retrakto en Usa e Kanada, turismo deklinis forte en 2009.

Kun altra 5 landi e du teritorii (Anguilla e Montserrat), Santa Lucia uzas Est-Karibeana dolaro kom monetaro.

Demografio[redaktar | edit source]

La chef-urbo, Castries, kun 60,263 habitanti en 2010, koncentras plu kam 1/3 de la habitantaro. Preske 90% de Santa-Luciani decendas de Afrikani. Cirkum 3% decendas de Indiani.

Angliana linguo esas oficala. La Franca-kreolo de Santa Lucia (Kwéyòl, anke konocita kom "Patwa") parolesas da 95% de la habitanti.

Quankam okuras multa ekmigro, la habitantaro kreskas cirkum 1.2% omnayare. La habitanti ekmigras precipue vers Angla-parolanta landi: en l'Unionita Rejio vivas cirkum 10,000 Santaluciani e 30,000 decendanti. En Usa, vivas 14,000.

Cirkum 70% de la habitanti esas katoliki, rezulto de Franca influo. Altra kristana grupi esas Sep-dia Adventisti (7%), Pentekostalisti (6%), Anglikani (2%) ed altra.

Kulturo[redaktar | edit source]

Kriketo-stadio Beauséjour, proxim Gros Islet.
Festivalo di jazo en Castries, Santa Lucia.

Futbalo e kriketo esas la du maxim populara sporti en Santa Lucia. En populala kulturo, lando havas karnavalo ante la karesmo, simile a karnavalo de Trinidad e Tobago. Lando anke hostesas jazo-festivalo omnayare. Simile ad altra Karibeana landi, soca, zouk e reggae esas la maxim populara ritmi.

Santa Lucianana skriptisto Derek Walcott recevis la Nobel-premio pri Literaturo en 1992. Lando anke havas un Nobel-laureato en ekonomiko, William Arthur Lewis en 1979.

Lua koquoarto mixuras West-Afrikana, Europana (precipue Franca ed Angla) ed Est-Indiana influi, simile a la koquoarto de Dominika, Santa Vincent e Grenadini, e Trinidad e Tobago.

Referi[redaktar | edit source]

  1. http://www.stluciaparliament.com/the-constitution-of-saint-lucia


Stati e teritorii en Karibeano
Antigua e Barbuda | Bahama | Barbados | Dominika | Dominikana Republiko | Grenada | Haiti | Jamaika | Kuba | Santa Kitts e Nevis | Santa Lucia | Santa Vincent e Grenadini | Trinidad e Tobago
Dependanta teritorii: Anguila | Aruba | Virgin-Insuli Britaniana | Guadelupa | Kaiman-Insuli | Kuracao | Martinik | Montserrat | Navassa | Porto-Riko | Sant Maarten | Turks e Kaikos-Insuli | Virgin-Insuli Usana
Anciena Nederlandan Antili, nune parto di Nederlando: Bonaire | Saba | Sint Eustatius