Dominika

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Dominika
Commonwealth of Dominica
Flag of Dominica.svg Dominica-arms.PNG
Flago di Dominika Blazono di Dominika
Nacionala himno:
Isle of Beauty, Isle of Splendour
LocationDominica.png
Urbi:
Chefurbo: Roseau
· Habitanti: 14 847 kontado (2001)
Precipua urbo: Roseau
Lingui:
Oficala lingui: Angliana
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Charles Savarin
· chefministro: Roosevelt Skerrit
Surfaco: (184ma granda)
· Totala: 754 km²
· Aquo: 1,6 %
Habitanti: (195ma granda)
· Totala: 72 660 (2009)
· Denseso di habitantaro: 105 hab./km²
Pluse informi:
Valuto: Dolaro di Estal Karibia
Veho-latero: sinistre
ISO: DM
DMA
212
Reto-domeno: .dm*
Precipua religio: katolikismo, 79,3%
Oficala retosituo: http://www.dominica.gov.dm/


Dominika esas insulo e lando en Karibiana Maro. Ol jacas sud-sudeste de Guadelupa e nordweste de Martinik. Entote ol havas 750 km².

Bazala fakti pri Dominika.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Historio di Dominika

L'unesma habitanti di Dominika esis l'indijeni Karib. L'insulo nomesis da Cristoforo Colombo qua deskovris ol ye sundio (Latine: dominica), la 3ma di novembro 1493.

Hispani ne sucesis koloniigar l'insulo, ed en 1635 Francia reklamacis ol kom lua teritorio. Lore, Franca misioneri divenis l'unesma Europani habiteri dil teritorio. Lua situeso, inter Martinik e Guadelupa faciligis Franca administrado e koloniigo.

Merkato di linajo en Dominika, c. 1770.

En 1763 kom rezulto de la Sep-yara milito l'insulo divenis Britaniana posedo. En 1778, dum la milito pri la nedependo di Usa, Francia muntis sucesoza invado kun la koopero di lokala habitanti. Tamen, en 1783 per la kontrato di Paris, Francia retrodonis l'insulo al Unionita Rejio.

En 1763 Britaniani establisis legifala asemblajo, qua reprezentis nur blanka habitanti. En 1831 tre negra habitanti komencis partoprenar l'asemblajo. En 1838 pos l'aboliso di sklaveso Dominika divenis l'unika Britaniana kolonio ube negri kontrolis legifantaro.

Dum la 20ma yarcento pos l'Unesma mondomilito komencis kreskar politikala koncio en la regiono di Karibia pri autonomeso e nedependo. Dominika administresis kom parto de la Federuro di Westal Indii de 1958 til 1962, e pose kom stato asociita al Unionita Rejio en 1967. Fine, ol divenis nedependanta ye la 3ma di novembro 1978.

Politiko[redaktar | redaktar fonto]

La Domo dil Asemblajo, en Dominika.

Dominika esas parlamentala republiko. La prezidanto esas la chefo di stato di la lando, ed elektesas dal parlamento por 5 yari. La chefo di guvernerio esas la chefministro. La nuna konstituco aprobesis en 1978 e modifikesis en 1983 e 1984[1]

La legifala povo havas unika chambro, la Domo dil Asemblajo (House of Assembly) kun 32 membri, di qui 21 elektesas direte dal populo, e 9 esas senatani qui elektesas dal prezidanto (di qui 5 indikesas dal chefministro e 4 dal chefo di la opozantaro). L'altra du membri del Asemblajo esas la Prezidanto di la Asemblajo e la generala prokuratoro. La deputati elektesas por 5-yara mandato, ma la chefministro povas dissolvar la parlamento.

La judiciala povo inspiresas en la Common Law Angla. Existas tri judiciala korti en la lando ed un Supra Korto, ma on povas facar apelo a la Korto di Apeli de Estal Karibia e, fine, a la Tribunalo di Karibia. La sideyo di la Korto di Apeli de Estal Karibia esas en Santa Lucia, ma adminime 1 ek la 16 judiciisti mustas esar de Dominika, e prezidar la Supra Korto.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Dominika esas un ek l'insuli de la Mikra Antili. Ol kovresas per abundanta pluvala foresto, ube jacas la duesma maxim granda termala lago de la mondo, Boiling Lake.

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Dominika

En 2008 Dominika havis un ek la min granda KLP per persono de la stati di Estal Karibia.[2][3] Lando preske havis financala krizo en 2003ed en 2004, ma l'ekonomio kreskis cirkum 3.5% en 2005 e 4% en 2006 danko a turismo.

Banano ed altra agrokultivala produkturi dominacas l'ekonomio di la lando.

Demografio[redaktar | redaktar fonto]

La maxim granda urbo esas Roseau. Altra importanta urbo esas Portsmouth.

Kulturo[redaktar | redaktar fonto]

Arawak e Karib indijeni influis en la kulturo di Dominika. Nur existas un teritorio kun 15 km² di totala surfaco este de lando, ube ceteri Karibi vivas.

Muziko e danso anke esas importanta en la kulturo di Dominika. En la dio di la nedependo, eventas festi kun kreola muziko, qua havas Afrikana e Kubana influi.

Referi[redaktar | redaktar fonto]


Stati e teritorii en Karibiana Maro
Antigua e Barbuda | Bahama | Barbados | Dominika | Dominikana Republiko | Grenada | Haiti | Jamaika | Kuba | Santa Kitts e Nevis | Santa Lucia | Santa Vincent e Grenadini | Trinidad e Tobago
Dependanta teritorii: Anguila | Aruba | Virgin Insuli Britaniana | Guadelupa | Insuli Kaiman | Kuracao | Martinik | Montserrat | Navassa | Porto-Riko | Sant Maarten | Insuli Turks e Kaikos | Virgin Insuli Usana
Anciena Nederlandan Antili, nune parto di Nederlando: Bonaire | Saba | Sint Eustatius