Historio di Grekia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Akropolo, en centrala Athina.

Anciena Grekia[redaktar | edit source]

Athina e Sparta esis rivala urbi en pasinta, ma kombatis unionite kontre l'atempti di invado da Persiana imperio. Pose, Alexandros la Magna unionis la du urbi ed altra regioni por kombatar e vinkar Persiani.

Ye 146 aK Romani okupis la regiono di nuna Grekia. Multa Greki ekmigris vers Alexandria, Seleucia, ed altra urbi fondita da Alexandros. La mixuri di Grekia e Romana kulturi esis l'origino di Bizantina kulturo, establisita pos la kreo di Bizantina imperio ye 330 cirkum Konstantinoplo. Bizantina imperio sejornis importanta militarala e kulturala povo dum la sequanta 1123 yari, til la falio di Konstantinoplo per Otomani.

Nasko di nova Grekia[redaktar | edit source]

La moderna Grekia deklaris su nedependanta de Otoman imperio ye 25 di marto 1821. Pos milito ke lastis til 1829, l'Unesma Greka Republiko esis agnoskita da Unionita Rejio ye 1830. Ioannis Kapodistrias, l'unesma guverniestro di la republiko, esis elektita ye 1827 ma, kun lua asasino ye 1831, Granda povi (Unionita Rejio, Austriana Imperio, Prusia, Francia e Rusiana Imperio) forcis Grekia adoptar monarkio, e Otto, princo di Bavaria divenis rejulo ye 1833. Ye 1843 populala rebeliono forcis la rejulo adoptar konstituco.

Kom rezulto di Balkan-militi Grekia expandis sua teritorio e populo. Dum sequanta yari, deskonkordi inter Konstantinos 1ma (suportero di Germania) e la chefa ministro Eleftherios Venizelos (suportero di Triopla inter-konsento) sive Grekia devis enirar Unesma mondomilito rezultis en nacionala skismo. Pos 106 dii di blokuso da Triopla inter-konsento kontre le precipua porti di Grekia, rejulo Konstantinos esis koaktita a renuncar e livis la krono por lua duesma filiulo, Alexandros 1ma. Alexandros regnis til 1920.

Pos Unesma mondomilito okuris milito inter Grekia e Turkiana nacionalisti, qua havis kom rezulto masiva kambio di populi inter la du landi, sub Lausanne-kontrakto[1]. Segun diversa fonti[2] centi di mili Greki mortis dum ta periodo[3]. Nestabilesi ed inter-sequanta stato-stroki markizis la sequanta epoko, obskurigita da masiva tasko por enkorpigar 1,5 milioni Greka refujinti de Turkia en Grekiana societato. Greka populo en Istanbul falis de 300.000 en la komenco di 20ma yarcento til nuna nombro, 3.000[4].

Ye 28 di oktobro 1940, fashista Italia demandis Grekia kapitulacar, ma Grekiana diktatoro Ioannis Metaxas rekuzis, e milito inter Italia e Grekia komencis. Grekia vinkis e forcis Italiana retreto vers Albania. Pose, Nazista Germania vinkis Grekiana trupi en la batalio di Grekia, ma Germaniana renkontris serioza defii en Grekiana rezisti. Cirkum cent-mili civili mortis kom konsequo di hungro dum la vintro 1941-1942.

Grekia pos la duesma mondomilito[redaktar | edit source]

Pos la libereso, eventis interna milito inter komunisti ed antikomunista grupi, qua devastis l'ekonomio. Dum la sequanta 20 yari, l'ekonomio rekovris su e kreskis.

Ye 21 di aprilo 1967 okuris armeala stato-stroko e komencis brutala represo kontre opozanti, ma ye 20 di julio 1974, kande Turkia invadis la nordo di Chipro, l'armeala rejimo falis.

Nova konstituco esis establisita ye 11 di junio 1975 e Grekia divenis demokratiala republiko. Konstantinos Karamanlis esis la chefa ministro en ta periodo. Intertempe, Andreas Papandreou fondis PASOK partiso, en respondo a Nea Demokratía de Karamanlis, la du polikitala partisi qua alternigas en povo depos ta epoko.

Grekia eniris l'Europana Komuneso ye 1 di januaro 1981.

Referi[redaktar | edit source]

  1. The Diaspora welcomes the Pope 28 di novembro 2006, Spiegel Online
  2. R.J.Rummel The Holocaust in Comparative and Historical Perspective, 1998, Idea Journal of Social Issues, Vol.3 no.2
  3. Chris Hedges A Few Words in a Greek Tell of a Homeland Lost The New York Times. 17ma di septembro 2000
  4. Nationalism, globalization, and orthodoxy: the social origins of ethnic conflict in the Balkans Victor Roudometof, Roland Robertson (2001) - Greenwood Publishing group, p.168


LocationEurope.png
Historio di Europa
Albania | Andora | Austria | Belgia | Bielorusia | Bosnia e Herzegovina | Bulgaria | Chekia | Dania | Estonia | Finlando | Francia | Germania | Grekia | Gruzia | Hispania | Hungaria | Irlando | Islando | Italia | Kroatia | Latvia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburgia | Macedonia | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Nederlando | Norvegia | Polonia | Portugal | Rumania | Rusia | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Suedia | Suisia | Ukrainia | Unionita Rejio | Vatikano
dependanta teritorii: Alando | Faero | Gibraltar | Guernsey | Jersey | Man-Insulo | Svalbard e Jan Mayen