1975
De Wikipedio
| Yarcenti: | 19ma yarcento · 20ma yarcento · 21ma yarcento |
| Yardeki: | 1950a yari 1960a yari 1970a yari 1980a yari 1990a yari |
| Yari: | 1973 1974 1975 1976 1977 |
Indexo |
[redaktar] Eventi
- Yaro Internaciona di Muliero, segun Unioninta Nacioni.
[redaktar] Kosmo
- 17 di julio - Usana Apollo e Soviet-Unionana Soyuz esas konektita en kosmo.
- 20 di agosto - Usa lansas Viking 1ma aden Marso.
[redaktar] Mondo
- 7 di januaro - ONEP plucherigas preco di petrolo 10%.
- 1 di agosto - En Helsinki, Finlando, chefi di landi subskribas rezolvo-akto dum Europala Sekureso e Kunlaboro-konfero (ESKK).
- 10 di novembro - Unioninta Nacioni decidas (decido N˙ 3379) ke Zionismo esas rasismo. (Decido esas abrogita en 1991.)
[redaktar] Europa
- 11 di februaro - en Unionita Rejio, Margaret Thatcher selektesas chefo di partiso.
- 9 di oktobro - Andrei Saharov, nukleala fizikisto, kombatanto pro homala yuri, disidento, esas Nobel-premiziita ma Soviet-Uniono opinionas a premiizo kom antisovieta ago.
- 30 di oktobro - en Hispania princo Juan Carlos divenas rejo pos diktatoro Francisco Franco.
- 22 di novembro - en Hispania Juan Carlos 1ma esas proklamita kom rejo.
[redaktar] Azia
- 20 di januaro - Nord-Vietnam decidas lansar final atako kontre Sud-Vietnam.
- 6 di marto - Iran ed Irak kontratas lua kontroverso pri limito.
- 17 di aprilo - en Kambodja regno di Reda Khmer ganas povo. Pol Pot fondas "demokrata republiko" e komencas esar lua chef-ministro. Nova regnanti nomizas ca yaro kom zeresma yaro.
- 30 di aprilo - Milito en Vietnam finas kande Saigon invadesas e Sud-Vietnam kapitulacas.
- 16 di mayo - India anexas Sikkim.
- 28 di novembro - Timor Leste divenas nedependanta de Portugal.
- 7 di decembro - Indonezia invadas Timor Leste.
[redaktar] Afrika
- 11 di februaro - Kolonelo Richard Ratsimandrava, prezidisto di Madagaskar, esas mortigita.
- 5 di junio - Suez-kanalo esas apertita unesme pos sis-dii milito.
- 25 di junio - Mozambik divenas nedependanta de Portugal.
- 5 di julio - Kabo Verda divenas nedependanta de Portugal.
- 6 di julio - Komori deklaras su nedependanta de Francia.
- 12 di julio - Sao Tome e Principe deklaras su nedependanta.
- 6 di novembro - Verda Marcho: 300,000 Marokani marchas til la frontiero kun Westala Sahara e, pos ordino di rejo Hassam 2ma, li krucumas la frontiero.
- 11 di novembro - Angola divenas nedependanta de Portugal e sangoza interna-milito komencas pokope.
- 14 di novembro - Hispania, Maroko e Mauritania signatas pakto pri l'administro di Westala Sahara.
[redaktar] Nord-Amerika
- 21 di februaro - en Usa ex-yur-ministro John N. Mitchell e helpisti di Blanka Domo H. R. Haldeman e John D. Ehrlichman esas judicita en Watergate-skandalo aden karcero por 8 yari.
- 4 di aprilo - Microsoft esas fondita.
- 30 di julio - Usana sindikatestro Jimmy Hoffa desaparas mistikale en Detroit.
- 5 di septembro - en Usa, Kalifornia, Lynette "Squeaku" Fromme entraprezas mortigar prezidisto di Usa Gerald Ford.
- 22 di septembro - prezidisto di Usa Gerald Ford salvas su en duesma mortigo-entraprezo.
[redaktar] Sud-Amerika
- 8 di februaro - Augusto Pinochet e Hugo Banzer Suárez riestablisas diplomacala relati inter Chili e Bolivia.
- 29 di agosto - En Peru Francisco Morales Bermúdez komandas stato-stroko kontre generalo Juan Velasco Alvarado.
- 15 di septembro - Santiago di Chili inauguras lua unesma lineo di urbala fervoyo.
- 16 di oktobro - En Peru esas aprobata bazala alfabeto por Kechuana linguo.
- 25 di oktobro - Jurnalisto Vladimir Herzog esas trovita mortinto en la sideyo di DOI-CODI (politikala polico) en Sao Paulo. Oficala versiono esas su-ocido, ma autopsio demonstras tormento. La morto di Herzog provokas krizo en militarala rejimo e komenco di reklamaci por demokratio en Brazilia.
- 25 di novembro - Surinam divenas nedependanta de Nederlando.
[redaktar] Oceania
- 1 di marto - En Australia, unesma transmiso di televiziono en koloro.
- 16 di septembro - Papua-Nova-Guinea divenas nedependanta de Australia.
[redaktar] Naski
- 4 di februaro - Natalie Imbruglia, Australiana kantistino ed aktorino
- 14 di februaro - Nikoloz Gilauri, chefa ministro di Georgia
- 22 di februaro - Drew Barrymore, Usan aktorino
- 15 di marto - Eva Longoria, Usan aktorino
- 7 di aprilo - Victoria Beckham, Angliana kantistino (Spice Girls) e spozino di David Beckham
- 22 di aprilo - Carlos Sastre, Hispaniana biciklisto
- 2 di mayo - David Beckham, Angliana futbalisto
- 8 di mayo - Enrique Iglesias, Hispaniana kantistulo
- 10 di mayo - Hélio Castroneves, Braziliana automobilo-kontestisto
- 4 di junio - Angelina Jolie, Usan aktorino
- 30 di junio - Ralf Schumacher, Germaniana automobilo-kontestisto di Formula 1ma
- 5 di oktobro - Kate Winslet, Britanian aktorino
- 30 di decembro - Tiger Woods, Usana golf-pleisto
[redaktar] Morti
- 17 di januaro - Gustavo Rojas Pinilla, prezidisto di Kolumbia (n. 1900)
- 28 di januaro - Antonín Novotný, prezidisto di Chekoslovakia (n. 1904)
- 8 di februaro - Robert Robinson, Britaniana kemiisto, Nobel-premiario (n. 1886)
- 11 di februaro - Richard Ratsimandrava, prezidisto di Madagaskar (n. 1931)
- 14 di februaro - Pelham Grenville Wodehouse, Britanian autoro (n. 1881)
- 19 di februaro - Luigi Dallapiccola, Italiana kompozisto (n. 1904)
- 24 di februaro - Nikolai Bulganin, chefa ministro di Soviet-Uniono (n. 1895)
- 13 di marto - Ivo Andrić, Bosniana autoro, Nobel-premiario (n. 1892)
- 25 di aprilo - Rejulo Faisal di Saudia Arabia (n. 1904)
- 5 di aprilo - Jiang Jieshi (Chiang Kai-shek), prezidisto di Chinia (n. 1887)
- 12 di aprilo - Josephine Baker, Usana dansistino e kantistino (n. 1906)
- 13 di aprilo - N'Garta Tombalbaye, prezidisto di Chad (n. 1918)
- 17 di aprilo - Sarvepalli Radhakrishnan, prezidisto di India (n. 1888)
- 21 di aprilo - Ranieri Mazzilli, Braziliana prezidisto (n. 1910)
- 5 di mayo - Moe Howard, Usana aktoro e komediisto (n. 1897)
- 3 di junio - Eisaku Sato, chefa ministro di Japonia, Nobel-premiario por pacala laboro (n. 1901)
- 13 di junio - José María Guido, prezidisto di Arjentinia (n. 1910)
- 15 di agosto - Mujibur Rahman, prezidisto di Bangladesh (n. 1920)
- 22 di agosto - Lancelot Hogben, Angla zoologiisto, kreanto di Interglossa (n. 1895)
- 27 di agosto - Haile Selassie, Imperiestro di Etiopia (n. 1892)
- 29 di agosto - Eamon de Valera, prezidisto di Irlando (n. 1892)
- 10 di septembro - George Paget Thomson, Britaniana fizikistulo, Nobel-premiario (n. 1892)
- 20 di septembro - Saint-John Perse, Franc autorulo, Nobel-premiario (n. 1897)
- 30 di oktobro - Gustav Hertz, Germaniana fizikisto, Nobel-premario (n. 1887)
- 2 di novembro - Pier Paolo Pasolini, Italiana filmifisto (n. 1922)
- 5 di novembro - Edward Lawrie Tatum, Usana genetikisto, Nobel-premiario (n. 1909)
- 20 di novembro - Francisco Franco, diktatoro di Hispania (n. 1892)
- 28 di novembro - Érico Veríssimo, Brazilian autorulo (n. 1905)
- 4 di decembro - Hannah Arendt, Germana filozofo (n. 1906)
