Komori

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
اتحاد القمر
Union des Comores
Udzima wa Komori
Flag of the Comoros.svg Coat of arms of Comoros.svg
Flago di Komori Blazono di Komori
Mapo di Komori
Chefurbo: Moroni
·Habitanti: 53.420 (2003)
Precipua urbo: Moroni
Oficala linguo: araba, franciana, shikomoriana
Guvernerio: Republiko
·Prezidanto: Ikililou Dhoinine
Surfaco: (178ma granda)
·Totala: 2.235 km²
·% aquo: neglijebla
Habitanti: (159ma granda)
·Totala: 798.000 (2005)
·Lojanto-denseso: 275 hab./km²
Nacionala himno: Udzima wa ya Masiwa
Pekunio: Komoriana Franko
Reto-kodo: .km
Precipua religio: islamo, 98%

Komori esas lando formata da tri insuli en Indiana oceano, esto di Afrika. Chef-urbo Moroni jacas sur la maxim granda insulo, Granda Komoro. La nomo dil arkipelago esas asociita kun lun-adoro. Lua nomo devenas del araba Jebel-el-Komr, tradukuro dil originala Greka nomo ore seleniae, signifikante 'lun-monti'. Komr es en l'Araba 'luno'.

Bazala fakti pri Komori.

Historio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Historio di Komori.

La maxim anciena habitanti di Komori esis Afrikani ed Austroneziani, qua arivis en l'insuli ne posa la yaro 600 pos Kristo, dato di la maxim anciena arkeologiala loko konocata en Komori, en l'insulo di Nzwani (Anjouan). Swahili populi arivis en l'arkipelago dum l'unesma yarmilo.

Arabi komercisti trovis islamo a l'insuli. Araba koloniigo en l'insuli kreskis kande Zanzibar krulis en manui di Omani. Diversa rivala sultanii koloniigis l'insuli dum la 16ma e 17ma yarcenti.

Portugalani komencis explorar l'insuli en 1505. En 1793 Madaskariani komencis marodar l'insuli por sklavi, e pos kontrolis diversa regioni. Francia komenicis okupar l'arkipelago En 1841. En 1886 rejino Salima Machimba pozis l'insulo di Mohéli sub Franca protekto. Sama yaro, sultano Said Ali de Granda Komoro anke aceptis Franca protekto, malgre il sejornis suvereno til 1909. Franca generala-guverniestro en Madagaskar administris l'insuli pos 1914.

Ye 6 di julio 1975 Komoriana parlamento deklaris unilatere la nedependeso di lando. Ahmed Abdallah Abderemane divenis l'unesma prezidanto di lando, ma en 3 di agosto sam yaro okuris stato-stroko, e Said Mohamed Jaffar asumis povo.

Politiko[redaktar | edit source]

Moroni, chef-urbo di Komori e sideyo di guvernerio.

Komori esas prezidantala republiko. La chefo di stato e la chefo di guvernerio esas la prezidanto, qua guvernas dum 4 yari. Nune esas Ikililou Dhoinine, qua asumis povo En 26 di mayo 2011.

La parlamento havas 1 chambro: Assemblée, kun 33 membri: 18 elektata direte da populo e 15 elektata da membri di lokala insulala asemblaji. Tota la membri dil parlamento servas dum 5 yari.

Lua legala sistemo mixuras islama lego, Franca legala sistemo (Napoleona kodo) e lokala tradicioni. Nuna konstituco esis adoptita En 1996.

Geografio[redaktar | edit source]

Mapo di Komori.

Kun 2,235 km² Komori esas un di min granda landi dil mondo. Granda Komoro kun 1,148 km² esas lua precipua insulo. Chef-urbo di lando, Moroni, jacas en ol.

L'insuli havis origino en volkanala aktiveso. Lua klimato esas tropikala, kun varma e humida sezono rezulto di monsono de novembro til aprilo, e sika sezono l'altra monati. Averajala temperaturo varias de 23ºC til 28 °C dum yaro en litoro. Yaral averajala pluvo esas 2,000 mm. En kelka regioni aquo esas poka.

Ekonomio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Ekonomio di Komori.

Demografio[redaktar | edit source]

Kun 275 habitanti per km², Komori esas un di maxim dense populoza landi di mondo. Preske 98% di populo esas islamana.

La maxim granda urbo esas chef-urbo, Moroni. Altra importanta urbi esas Mutsamudu e Mitsamiouli.

Kulturo[redaktar | edit source]

Shikomoriana, linguo proxim de Swahili esas la maxim uzata linguo en Komori. Cirkum 30% di lua vorti havas araba origino.

Extera ligili[redaktar | edit source]


Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sud-Afrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii

Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra

Ne agnoskata nedependesi
Somalilando | Puntlando