Eritrea
| ሃገረ ኤርትራ Hagere Ertra دولة إرتريا Dawlat Iritriya
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Eritrea esas lando qua jacas en est-Afrika. Lua vicina landi esas:
En nordo ed en esto jacas la Reda maro.
Bazala fakti pri Eritrea:
Indexo |
[redaktar] Historio
La regiono di nun Eritrea esis konocita kom rejio di Punt da anciena Egiptiani, e ja esis mencionita en hieroglifi 25 yarcenti aK. Ol esis sucedante okupita da Egiptiani, Otomani e Britaniani. Ye 1869 pos Suez-kanalo inaugureskis, Italia invadis Eritrea e transformis ol en oficala kolonio ye 1 di januaro 1890. Ye 1936 ol divenis parto di Italian Est-Afrika, kun Etiopia e Somalilando.
Cirkum 1941 Eritrea havis 760,000 lojanti, inkluze 70,000 Italiani. Etiopiani e Britaniani ekpulsis Italiani sam yaro, ma la regiono restis protektorato di Unionita Rejio. Pos duesma mondo-milito Eritrea societis kun Etiopia, e divenis Etiopiana provinco ye 1952.
Milito kontre Etiopia duris 30 yari, e finale pos un referendo inspektita da Unioninta Nacioni kun 99,83% favorebla a la nedependeso, Eritrea ganis autonomeso en la yaro 1993.
[redaktar] Politiko
Eritrea esas prezidantala republiko, guvernata da singla partiso. La chefo di stato e la chefo di guvernerio esas la prezidisto, nune Isaias Afewerki, elektita da la 150 membri di parlamento ye 1993.
La parlamento havas 1 chambro: Hagerawi Baito, kun 150 membri.
Ye 1996 lua konstituco esis ratifikita, ma ne esis adoptita til nun.
[redaktar] Geografio
Lando esas dividita en du parti da depresuro e du montari qua formas la Granda Valo di Rift. Ol havas 2,234 km di litoro, di qui 1,151 km en kontinento e 1,083 km en insuli en Reda maro. Lua maxim alta monto esas Soira, kun 3,018 metri di altitudo.
Lua klimato esas dezerto alonge litoro, e plu pluvoza - til 610 mm yarala - en montala regioni. Asmara, la chef-urbo, jacas 2,400 metri sur mar-nivelo.
Lando havas 6 provinci:
- Gash-Barka (Agordat)
- Debubawi (Assab)
- Maakel (Asmara)
- Semenani Kayih Bahri (Massawa)
- Anseba (Keren)
- Debub (Adi Ugri)
[redaktar] Ekonomio
| Videz anke: Ekonomio di Eritrea. |
Preske 80% di labor-povo di Eritrea dependas di familiara agrokultivo.
[redaktar] Demografio
De nedependeso til nun, Eritrea mem ne havis demografiala kontado. Malgre ta, on kalkulas ke cirkum 60% di populo esas Tigrinya. Populo parolas multa lingui, ma Tigrinya ed Arabiana esas la precipua. Angliana ed Italiana anke esas komprenata.
La maxim granda urbo esas la chef-urbo, Asmara. Altra importanta urbi esas Assab e Keren.
[redaktar] Kulturo
Futbalo e ciklismo esas la maxim populala sporti di lando.
[redaktar] Referi
| Nedependanta stati en Afrika |
| Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nijeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sud-Afrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe |
| Dependanta teritorii Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra |
| Ne agnoskata nedependesi Somalilando | Puntlando |