Ghana
Republic of Ghana
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ghana esas lando qua jacas en west-Afrika. Lua vicina landi esas:
- en nordo, Burkina Faso,
- en esto Togo,
- en westo Ivora Rivo.
En sudo jacas oceano Atlantiko.
Bazala fakti pri Ghana.
Indexo |
[redaktar] Historio
Portugalani arivis en la teritorio ye 1470. Ye 1598 arivis Nederlandani. Britaniani okupis bastioni en la regiono depos 1821, ma konfrontis rezistanci di ashanti-populo til 1900.
Ghana divenis nedependanta de Unionita Rejio ye 6 di marto 1957. Elizabeth 2ma esis l'unesma statestro depos nedependeso. Ye 1 di julio 1960, chefo di libereso-movemento Kwame Nkrumah asumis prezidanteso. Nkrumah kreis la movimento Pan-Afrikanismo e helpis fondar l'OUA. Desfortunoze, Kwame Nkrumah esis respektita kom chefo en lando[2] ed, ye februaro 1966 kande voyajis exter-lande, il esis renversita da stato-stroko. Generalo Joseph Arthur Ankrah asumis povo til 1969.
Ye 1981 Jerry John Rawlings asumis povo, e guvernis kom diktatoro til 1993. Ye 1992 il permisis riorganizo di politikala partisi, fondis National Democratic Congress e ganis prezidantala elekto ta yaro. Il asumis kom elektita prezidisto ye 7 di januaro 1993 ed esis rielektita ye 1997. Ye 7 di januaro 2001 John Agyekum Kufuor sucedis li.
[redaktar] Politiko
Ghana esas prezidantala republiko e membro di Commonwealth. La chefo di stato e la chefo di guvernerio esas la prezidisto, pos 7 di januaro 2009 esas John Atta Mills.
La parlamento havas 1 chambro, kun 230 membri, elektata da populo por 4 yari. Nuna konstituco esis adoptita ye 28 di aprilo 1992.
[redaktar] Geografio
Ghana jacas cirkum l'Equatoro, e havas varma equatorala klimato.
Volta lago, artificala lago kreita per digo en Volta rivero, esas la maxim granda lago di Ghana.
[redaktar] Ekonomio
 |
Videz anke: Ekonomio di Ghana. |
[redaktar] Demografio
Le precipue rasala grupi esas Akam (qua inkluzas ashanti populo), Mole-Dagbon, Ewe e Ga-Dangme.
La demografio di Ghana esas afektita da granda mortado produktita da AIDS. Cirkum 50% di la populo livas en urbi.
- Precipua urbi di Ghana
| Urbo | Lojanti (2000) |
|---|---|
| Accra | 2 096 653 |
| Kumasi | 1 604 909 |
| Tamale | 390 730 |
| Takoradi | 260 651 |
| Tema | 229 106 |
| Teshie | 154 513 |
| Sekondi | 153 900 |
| Cape Coast | 200 204 |
| Obuasi | 147 613 |
[redaktar] Kulturo
[redaktar] Cetera aferi
- Guvernerio di Ghana oficala pagino.
- [Konstituco di Ghana
[redaktar] Referi
- ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gh.html
- ↑ Kevin Shillington. Encyclopedia of African history. p. 575.
| Nedependanta stati en Afrika |
| Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nijeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sud-Afrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe |
| Dependanta teritorii Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra |
| Ne agnoskata nedependesi Somalilando | Puntlando |
