Mali

République du Mali Flago di Mali Blazono di Mali Chefurbo: Bamako ·Lojanti: 1,690,476 (2006) Precipua urbo: Bamako Oficala linguo: Franciana Guvernerio: Republiko ·Prezidisto: Amadou Toumani Touré ·Chefa ministro: Cissé Mariam Kaïdama Sidibé Surfaco: (24ma granda) ·Totala: 1,240,192 km² ·% aquo: 1,6 Lojanti: (71ma granda) ·Totala: 14,517,976 (2009) ·Lojanto-denseso: 11 loj./km² Nacionala himno: Pour l'Afrique et pour toi, Mali Pekunio: Franko CFA Reto-kodo: .ml Precipua religio: Islamo (82%)

Mali esas lando qua jacas en west-Afrika. Lua vicina landi esas:

• nord ed nord-esto: Aljeria
• esto: Nijer
• sud-esto: Burkina Faso
• sudo: Ivora Rivo
• sud-westo: Guinea
• westo: Senegal ed Mauritania

Bazala fakti pri Mali

Historio

Videz anke: Historio di Mali.

La lando-nomo, unesme uzita da Afrikani inter 11ma–15ma yarcenti, forsan devenas del Madingo-vorto mali, signfikante 'hipopotamo'. Mali Imperio adoptis l'islamo-religio. Djenné e Timbuktu esis importanta urbi dil imperio. Mali imperio dekadis kom konsequo di interna disputi, ed esis konquestita da Songhai imperio.

Dum 18ma yarcento okuris forta sikeso en la regiono. On kalkulas ke cirkum duimo di populo di Timbuktu mortis kom konsequo di famino.

La regiono divenis franciana kolonio ye 1898. Ye 1959 formis federaciono kun Senegal, ed divenis nedependenta di Francia ye 20 di junio di 1960. Modibo Keïta esis l'unesma prezidisto di stato. Keïta rapide establisis guverno di singla partiso kun socialista ideologio.

Ye 1968 sequante ad ekonomiala dekado okuris nesangoza stato-stroko komandita da Moussa Traoré. Traoré atemptis reformar ekonomio, ma lia esforci ne havis suceso pro politikala agitadi e devastanta sikeso de 1968 til 1974 qua viktimigis mili di personi. Lia guverno sufris tri atempti di stato-stroki, ma represo kontre opozanti kontinuis til 1980a yari.

Ye 1991 protesti kontre guverno instigis un stato-stroko ke renversis Traoré, kreis transitala guverno e nova konstituco. Ye 1992 Alpha Oumar Konaré esis demokratie elektita en l'unesma elekto kun multa partisi. Konaré facis ekonomiala e politikala reformi e kombatis korupto. Ye 2002 il esis demokratie sucedita da Amadou Toumani Touré. Nune Mali esas un di plu stabila landi di Afrika.

Politiko

Mali esas parlamentala republiko. La chefo di stato esas la prezidisto, elektata da populo por 5-yara periodo. Nune esas Amadou Toumani Touré. La chefo di guvernerio esas la chefa ministro, nune Cissé Mariam Kaïdama Sidibé.

La parlamento havas 1 chambro: Assemblée Nationale, kun 160 membri. Ne havas senato. Nuna konstituco esis adoptita ye 12 di januaro 1992.

Geografio

Satelitala imajo di Mali.

Sahara dezerto kovras nordo di lando. En centro di lando jacas la regiono di Sahel. Dezerta o semidezerta regioni kovras 65% di surfaco. En sudo existas savano e fertila regioni en le vali di Nijer e Senegal fluvii.

Ekonomio

Videz anke: Ekonomio di Mali.

Demografio

La maxim granda urbo di lando esas Bamako. Altra importanta urbi esas Sikasso e Ségou.

Extera ligili

• Guverno di Mali en Franciana linguo.